Home တၢ်ကစီၣ် ဂာ်လၢၢ်ကမူၣ် စဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤလီၢ်လၢအလဲၤတရံးခီဖျိလၢၢ်သွဲၣ်လးအံၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အဲၣ်ဒိးလၢတၢ်ကပတုာ်အီၤ

ဂာ်လၢၢ်ကမူၣ် စဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤလီၢ်လၢအလဲၤတရံးခီဖျိလၢၢ်သွဲၣ်လးအံၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အဲၣ်ဒိးလၢတၢ်ကပတုာ်အီၤ

10
0
Photo: KIC

လါအိးကထိဘၢၣ် ၂၂ သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

လၢၢ်သွဲၣ်လးအဃိ တၢ်ဂ့ၢ်ကီကကဲထီၣ်အသးလၢ တၢ်လီၢ်ခံတဖၣ်အဖီခိၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ဘၣ်ယိၣ်၀ဲအဃိ ကညီကီၢ်စဲၣ် ဂာ်လၢၢ်ကမူၣ်(ဘံလးမၠ့ၣ်) စဲးဖီကဟၣ် တၢ်မၤလီၢ်လၢ အသူ၀ဲလၢၢ်သွဲၣ်လးအံၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိ လၢအအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ် အဲၣ်ဒိးလၢတၢ်ကပတုာ်အီၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ

ဖဲအပူၤကွံာ် လါအိးကထိဘၢၣ် ထီၣ်သီကတီၢ် မၠဲၣ်ကလ့ ဘံလးမၠ့ၣ် စဲးဖီကဟၣ် တၢ်မၤလီၢ်ကပၤ သ၀ီတဖၣ်အပူၤ ထံကျိထံကွာ်ဒီး ထံပူၤ(ထံကမျၢ) တဖၣ်အပူၤ ထံတဖၣ် ဟဲထီၣ်သူ၀ဲန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ ကမျၢၢ်တဖၣ် တယး၀ဲလၢ လၢၢ်သွဲၣ်လးအဃိအဂ့ၢ် စံးဖျါထီၣ်၀ဲ ဒ်အံၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ

မၠဲၣ်ကလ့ သ၀ီဖးဒိၣ်သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲ“ကတီၢ်အံၤ လၢပသ၀ီအပူၤ တၢ်သူ၀ဲလၢၢ်သွဲၣ်လး တၢ်မၤလီၢ် အိၣ်၀ဲ ၄ႇ၀၀၀ တၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိ ပဘၣ်ယိၣ်လဲၣ်န့ၣ် တၢ်မၤလီၢ်၀ဲန့ၣ် သ၀ီ ၃၀ ဘျဲၣ် အိၣ်၀းက၀ီၤဃာ်အီၤ အဃိန့ၣ်လီၤႉ လၢၢ်သွဲၣ်လး အကမူၣ်ကဖ့လၢ ဟဲဒံတဖၣ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် တူၢ်ဘၣ်အီၤခဲလၢာ်လီၤႉ အဃိ ပကွၢ်လၢ ဖိစိၤလံၤစိၤအဂီၢ်ဒီး သုတမၤအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပအဲၣ်ဒိးဃ့ ထီၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် စံး၀ဲလီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ကတီၢ်အံၤ မၠဲၣ်ကလ့သ၀ီကရူၢ်အပူၤ တၣ် ၄ႇ၀၀၀ ဘံလးမၠ့ၣ် စဲဖီကဟၣ်တၢ်မၤလီၢ်အံၤ သူ၀ဲလၢၢ် သွဲၣ်လးလၢကလဲၤတရံးသးအဃိ ဘၣ်ဃးဒီးလၢၢ်သွဲၣ်လးလၢ တၢ်စိာ်ဆှၢအီၤဒီးတၢ်ပာ်ပူၣ်ထီၣ်ဃာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် တၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးအိၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိး ဖဲလါအိးကထိဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲ တၢ်ထံၣ်လိာ်ရှဲလဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါဖဲ နၣ်ကိသ၀ီ သီခါဖၠၣ်အပူၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် တဲဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်ဒီးသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ် ဃ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤႉ

ဘၣ်ထဲဒွီးတၢ်ဂ့ၢ်အ၀ဲအံၤ တၢ်လီၤဃိထံကွၢ် ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တအိၣ်ဘၣ်(EIA) ထံၣ်လိာ်သးဒီး ကမျၢၢ်၀ံၤ တဟံးကမျၢၢ် တၢ်ဘၣ်သးဘၣ် တၢ်သူ၀ဲ လၢၢ်သွဲၣ်လးဒီး စဲးဖီကဟၣ်လၢ လဲၤတရံးသးႇ စိာ်တီဆှၢ၀ဲႇပူၣ်ထီၣ်၀ဲ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကီၢ်ပဒိၣ်တပၤ ကဟံးန့ၢ်၀ဲအရ့ တုၤလီၤတီၤလီၤဒီး စဲးဖီကဟၣ် တၢ်မၤလီၢ်လၢ အသူ၀ဲလၢၢ်သွဲၣ်လးတဖၣ် တၢ်ကပတုာ်အီၤအဂ့ၢ် တၢ်ကွၢ်ထွဲ ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ကရူၢ်တနီၤ ထုးထီၣ်၀ဲတၢ်ပာ်ဖျါ တဘ့ၣ်လၢ ဖဲလါအိးကထိဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

တၢ်ကွၢ်ထွဲ ထံကျိထံကွာ်ကရူၢ် စီၤသးဘိ စံး၀ဲ“တမ့ၢ်လၢ ပတဲလၢ ကးတံာ်ကွံာ် ဂာ်လၢၢ်ကမူၣ် စဲးဖီကဟၣ် တၢ်မၤလီၢ် ခဲလၢာ်ဘၣ်ႉ ပတဲလၢ တၢ်ကကးတံာ် ဂာ်လၢၢ်ကမူၣ် တၢ်မၤလီၢ်လၢ အသူလၢၢ်သွဲၣ်လးန့ၣ်လီၤႉ လဲၤတရံးအီၤ ဒ်လၢညါ တၢ်လဲၤတရံးလၢ ဂာ်သ၀ံအသိးန့ၣ်လီၤႉ ပတဲတၢ်ဒ်န့ၣ် တဖၣ်လီၤ ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်လဲၤတရံးအီၤဒ်န့ၣ် ပအဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ်လၢ ကလဲၤတရံးအသးဒ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤအပတီၢ် ချါကမူၣ်လၢ ဟဲထီၣ်တဖၣ် ကမၤအီၤလၢ ကျိၤကဲဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် စံး၀ဲလီၤႉ

ခီဖျိ ထံဟဲထီၣ်သူထီၣ်ဒီး ညၣ်တဖၣ်သံ၀ဲလၢ တၢ်တသ့ၣ်ညါအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိဒ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ် နၣ်ကိသ၀ီဃုာ်ဒီး သ၀ီဖဲန့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ထံအီဒီးထံသူ တၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အဂီၢ် ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်တကပၤ ဆီလီၤန့ၢ်၀ဲ ထံအီစဲးတဖၣ်ႇ ခူၣ်န့ၢ်၀ဲထံပူၤအမဲာ်ညါ တၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ဟဲမၤစၢၤ၀ဲ ကိးနံၤဒဲးန့ၣ်လီၤႉ