Home တၢ်ကစီၣ် စံာ်လီၢ်လၢ တၢ်ဟံးန့ၢ်တဖၣ် ကက့ၤဒိးန့ၢ်အီၤအဂီၢ် ၦၤထူစံာ်ကစၢ်တဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သး

စံာ်လီၢ်လၢ တၢ်ဟံးန့ၢ်တဖၣ် ကက့ၤဒိးန့ၢ်အီၤအဂီၢ် ၦၤထူစံာ်ကစၢ်တဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သး

12
0
Photo: KIC

လါအိးကထိဘၢၣ် ၂၀ သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႉ

ကီၢ်ပဒိၣ် ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ၀ဲၤကျိၤ အဖီလာ် ဃိာ်တၢ်ဒုးဃာ်လီၢ်၀ဲၤကျိၤ လၢအအိၣ်ဖဲ တီၣ်ကလ့အံၤ ဟံးန့ၢ်ဃာ်၀ဲ စံာ်လီၢ်ဖဲ ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ် ယဲသၣ်သ၀ီကရူၢ် နီၣ်ခရဲၣ် သ၀ီကရူၢ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကက့ၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်က့ၤအဂီၢ် ၦၤမၤစံာ်ဖိတဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲတၢ်ဘၣ်သး တခါဖဲ လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

တၢ်မၤ၀ဲ တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သးအံၤ ဖဲဖၣ်အၣ်–မီၣ်လမၠဲၣ် ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ကပၤ ကိၣ်ကလဲၣ် သီခါဖၠၣ် ကျဲနုာ်လီၤအကပၤ ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢ တၢ်ဟံးန့ၢ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဒီး ၦၤထူစံာ်ဖိတဖၣ် ခဲလၢာ် ၁၀ ဘျဲၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲ တၢ်ဘၣ်သးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ကီၢ်ခိၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအိၣ်လၢ တၢ်ကက့ၤဘၣ်ဟ့ၣ်က့ၤ ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်တဖၣ်အဖီခိၣ် တၢ်ကလူၤပိာ်မၤထွဲအီၤဒီး တီၣ်ကလ့ ဃိာ်တၢ်ဒုးဃာ်လီၢ်၀ဲၤကျိၤ ကက့ၤဟ့ၣ်လီၤကဒါက့ၤ စံာ်ကစၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ကိးသတြီ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲ ၦၤပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သးတဖၣ် စံး၀ဲအသိး စံာ်လီၢ်အအ့ကၢၣ် ၅၂ အ့ကၢၣ်ဘျဲၣ်အံၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ၀ဲၤကျိၤဖီလာ် တီၣ်ကလ့ ဃိာ်တၢ်ဒုးဃၣ်လီၢ်၀ဲၤကျိၤအံၤ ဖဲ ၁၉၉၈–၉၉ နံၣ်န့ၣ် ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်၀ဲ၀ံၤအလီၢ်ခံ ဖဲ ၂၀၁၂–၁၃ နံၣ်န့ၣ် ထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲ ဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ် တၢ်ဘျၢ (ပုံစံ–၇) အံၤန့ၣ်လီၤ.

၂၀၁၇–၂၀၁၈ နံၣ်အပူၤ (ပြေစာ) တဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲ ဘၣ်ဆၣ် စံာ်ကစၢ်တဖၣ် က့ၤမၤက့ၤအစံၣ်လီၢ် အခွဲးတအိၣ်ဒံးဘၣ်ဒီး ဘၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သး ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ် ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ် တဂၤလၢမ့ၢ် ၈၈ ကၠိဖိ ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကရူၢ် ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤမီၣ်ကၠံ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ

အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ပတဲဘၣ် ကီၢ်ပဒိၣ်တဖၣ် ၀ံၤလံ မ့ၢ်ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ ထံကီၢ်ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးအဂီၢ်န့ၣ် ဟံးတခီႉ ဟံးမ့ၢ်၀ံၤ လၢကဟ့ၣ်က့ၤ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး အဘူးအလဲ(စ့အိၣ်လိး)န့ၣ် ပတဲ၀ံၤလံႉ တုၤခဲအံၤ တတဲထီၣ် တၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ် စီၤမီၣ်ကၠံ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢတၢ်က့ၤမၤက့ၤ စံာ်လီၢ်တဖၣ် ကန့ၢ်အဂီၢ် တၢ်ဃ့ထီၣ်လၢ ကမျၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးတဆီ ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ် ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် အအိၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် တုၤကတီၢ်အံၤ စံာ်ကစၢ်တဖၣ် တက့ၤဒိးန့ၢ်မၤအီၣ်က့ၤ အစံာ်လီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ် စံာ်ကစၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

စံာ်ကစၢ်ဂၢ်ဖီၣ်ခလ့ၣ် (ကိး) နါမၠးသွ့ၣ်စံး၀ဲ“ဘၣ်မနုၤအဃိ ဟဲဟံးန့ၢ်ဆူၣ် ပစံာ်လဲၣ်ႉ ဟဲဟံးန့ၢ်ခီလီ မၤနၢၤၦၤဒ်အံၤ အသးမုာ်ဧါႉ ဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ ကမၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပထံၣ်လိာ်သး၀ံၤ ပဘှါရှဲအီၤသ့လီၤႉ ပဃ့ထီၣ်လၢကထံၣ်လိာ်သး အဘျီဘျီလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်တထံၣ်လိာ်သးဒီး ၦၤနီတဘျီဘၣ်ႉ ဘၣ်မနုၤအဃိ ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးလဲၣ်ႉ ပလိၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်တုၤသိးထဲသိးလီၤႉ တၢ်အိၣ်သးအိၣ်ဒ်အံၤ မ့ၢ်တဲသကိးအီၤန့ၣ် ပတူၢ်လိာ်အီၤလီၤႉ အခဲအံၤ ပတူၢ်လိာ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ် ပလိးကီက့ၤ ပစံာ်လီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ် တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဒ် ၈၈ ကညီကၠိဖိကရူၢ် တၢ်မၤနီၣ်အသိးန့ၣ် စံာ်လီၢ်လၢ တၢ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်အီၤ ၅၂ အ့ကၢၣ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကမီးကစ့ၣ်ႇ နီၣ်ခယဲၣ်ႇ ကီးခဒံၤဒီး ကီးကူသ၀ီ စံာ်ကစၢ် ၁၆ဂၤ အစံာ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ဖဲလါအိးကထိဘၢၣ် ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ် စွဲကပ့ၣ်ဘျီၣ်အပူၤ ဃိာ်တၢ်ဒုးဃာ်လီၢ်၀ဲၤကျိၤ ဟ့ၣ်လီၤကဒါက့ၤ၀ဲ စံာ်ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ် ၁၀ႉ၅၈ အ့ကၢၤ လၢစံာ်စၢ် ၆ ဂၤအအိၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ