Home တၢ်ကစီၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ မၤ၀ဲတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သးလၢ တၢ်လီၢ် (၂) တီၤ

လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ မၤ၀ဲတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သးလၢ တၢ်လီၢ် (၂) တီၤ

7
0
Photo: Luthaw

လါအိးကထိဘၢၣ် ၂၅ သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ

ဖဲအါအိးကထိဘၢၣ် ၂၅ သီအနံၤ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လူၤသီကီၢ်ဆၣ် ဖျးခိၣ်သ၀ီကရူၢ် ဒီး လၢၢ်မုၢ်ပျီ–စှီၤမုၢ်ပျီသ၀ီကရူၢ် သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ၀ီဖိတဖၣ် မၤ၀ဲတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သး တၢ်လီၢ် ၂တီၤ လၢအဘၣ်ဃးဒီး တသးလီ၀ဲ တၢ်ဟဲတ့ထီၣ်ကျဲမုၢ်ကျဲဘိ လၢအ၀ဲသ့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် လီၤႉ

လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဖဲန့ၣ်တဖၣ် ခီဖျိသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ် ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုးတဖၣ် ဟဲတ့၀ဲကျဲမုၢ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤအဖီခိၣ် တၢ်ခးကဲထီၣ်ဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စုဒုၣ်စုတီၤအဖီလာ် ခ့ၣ်အဲၣ်အဲလ်အ့ၣ် –ကညီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် ခဲအံၤခဲအံၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး အဒိၣ်အအါ ပယီၤသုးလၢဟဲတ့ထီၣ်ကျဲတဖၣ် ဟံးန့ၢ်၀ဲကျဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဟဲဆီလီၤအသုး တုၤဒၣ်လဲာ် ခးလီၤကျိလၢဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤဒီး အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်လီၢ်ကျဲ ဘၣ်စံၣ်အိၣ်ကဒုလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ လၢတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အပူၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲ တၢ်ကီးသထြီ လၢတလိၣ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်တ့ထီၣ်ကျဲမုၢ်၀ဲအံၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ် လၢၢ်မုၢ်ပျီသ၀ီကရူၢ်ခိၣ် စီၤဒါပံၣ် တဲ၀ဲဒံးအံၤန့ၣ်လီၤႉ

“ခးလီၤကျိလၢ ကမျၢၢ်သ့ၣ်အကျါ ဒီးဟဲလီၤ၀ဲဒီး သိလ့ၣ်ဒီး ဟဲမၤပျံၤကမျၢၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး တဲ၀ဲလၢ ဟဲဟံးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ တလိၣ်ဟဲဟံး တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢ ပလီၢ်က၀ီၤအပူၤဘၣ် ပအိၣ်ဒီးပၦၤကလုာ် သုးမုၢ်သံၣ်ဘိအဃိ ပကစၢ်ဟံး ပတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢသ့လီၤႉ အဃိန့ၣ် ပဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ် ပတအဲၣ်ဒိးလၢ ဟဲမၤကျဲဘၣ် ပတၢ်ဘၣ်သးအိၣ်ဒ်န့ၣ်မီၣ်ႉ ပတအဲၣ်ဒိးလၢ ဟဲတ့ကျဲဒီး မၤတံာ်တာ်ၦၤဘၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် လၢၢ်မုၢ်ပျီ သ၀ီကရူၢ်ခိၣ် စီၤဒါပံၣ် တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

တနံၤအံၤတၢ်ကိးသတြီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲန့ၣ် တၢ်လီၢ်(၂)တီၤ ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်၀ဲ ကရူၢ် ၅ ကရူၢ် သ၀ီဖိနီၢ်ဂံၢ်ခဲလၢာ် ၁ႇ၀၀၀ ဃၣ်ဃၣ် လဲၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သကိးအသးဖဲ သိလ့ၣ်ကျဲမုၢ်လၢ ပယီၤသုးကလၢၤ အိၣ်တၢ်လူၢ် ကွၢ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်ဖျါအလီၢ် တၢ်လီၢ်တဖၣ် ခံတီၤလၢာ်န့ၣ်လီၤႉ

တၢ်ကိးသထြီ၀ဲန့ၣ် ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ကိးသထြီ ၃ ထံၣ်ဒ်အမ့ၢ် –သိလ့ၣ်ကျဲလၢပယီၤသုးဘှီပတသးလီ–ပဟီၣ်က၀ီၤကျဲကမၤမ့ၢ်ပမူဒါ–ထံကီၢ်တရှဲမၤ ဘှီကျဲပတအဲၣ် တၢ်ကီးသတြီတဖၣ် ဃုာ်ဒီးတၢ်ပနီၣ်(ဆိုင်းဘုတ်) ပယီၤသုးဘှီသိလ့ၣ်ကျဲ လ့တက့ၤပ တတူၢ်လိာ် –ပယီၤသုးလၢ ပဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် ကဘၣ်က့ၤလီၤကွံာ်ခဲလၢာ် ဒီးပတသးလီသိလ့ၣ်ကျဲတဖၣ် န့ၣ်လီၤႉ

စီၤဟဲ၀့ၢ်ထူလၢ အအိၣ်လၢပၢၤဒ့သ၀ီတဂၤ တဲစ့ၢ်ကီး၀ဲ အတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီဘၣ်လၢ“ပဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ပမၤအီၣ်မုၢ် မၤအီၣ်၀ဲၤဒီး မ့ၢ်လၢကီၢ်ပယီၤသုး ဟဲအိၣ်လၢ ပဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ပမၤတၢ်တအါတိအါယးဘၣ် အဃိန့ၣ် ယအဲၣ်ဒီးကီးသထြီထီၣ် ယအဲၣ်ဒီးတဲပၠး ဒ်အံၤလီၤႉ ပစံာ်ပၦဲၤ ပမိၢ်ပၢ်ဖံဖု စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်န့ၣ် ပအဲၣ်ဒီးမၤအီၤသနာ်က့ ပမၤအီၤတသ့တဘၣ် တဘူၣ်တညီလၢၤဘၣ်ဒီး ပသးတမုာ်စ့ၢ်ဘၣ် ခိၣ်နၢ်တဖၣ် ကကျဲၤန့ၢ်ၦၤဒီး ကမၢန့ၢ်ၦၤလၢ ကီၢ်ပယီၤသုးတဖၣ် ကက့ၤလီၤကွံာ်လီၤ”အဂ့ၢ် တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

တနံၤအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသး၀ံၤ မၤ၀ဲတၢ်ကီးသတြီ ဒ်အ၀ဲသ့ၣ်ပာ်လီၤ၀ဲအသိးဒီး ဒူသ၀ီ လီၢ်က၀ီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ် ကတိၤလီၤတၢ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ႇ ဃ့ထုကဖၣ် သၣ်ကမဲၤ၀ဲလၢတဂၤတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အိၣ်၀ဲအသိး ပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီးအီၣ်ဃဲၤအီၣ်ဘွး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ဖဲအပူၤကွံာ် ၂၀၁၈ နံၣ် လါမရှး ၄ သီအနံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လူၤသီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခ့ပူၤ –လၢၢ်မုၢ်ပျီ အဘၢၣ်စၢၤ ကျဲလီၢ်လံၤ၀ဲန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုး ဟဲဘှီဂ့ၤထီၣ်၀ဲကျဲဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စုဒုၣ်စုတီၤဖီလာ်သုးမုၢ်ဒိၣ် တကပၤ တဲ၀ဲလၢမ့ၢ်တၢ်ဟဲ တလၢထီၣ်ကွံာ် တၢ်ပာ်ပနီၢ်လီၢ်အဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုးအဃိ သ၀ီအိၣ်ဖဲ ကျဲမုၢ်ကပၤ ၁၆ ဖျၢၣ် သ၀ီဖိ ၂ႇ၃၀၀ဘျဲၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ် သုးကွံာ်လီၢ်ကျဲန့ၣ်လီၤႉ

ဖျးခိၣ်သ၀ီ ကရူၢ်ခိၣ်လၢအမ့ၢ် စီၤခ့ၣ်လး စံးဖျါထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ အတၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢ တၢ်ကတ့ထီၣ်၀ဲ သိလ့ၣ်ကျဲ အတၢ်တိာ်ကျဲၤ လၢတနံၣ်အံၤ အဖီခိၣ် ဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ“ကမၤထီၣ်၀ဲဒၣ် သိလ့ၣ်ကျဲ ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် အဃိန့ၣ်ဒီး ပတအဲၣ်ဘၣ်ႉ အဃိန့ၣ်ဒီး ပဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဟဲပာ်လီၤ၀ဲ သုးကလၢၤ တ့ထီၣ်ကျဲမုၢ်ကျဲဘိ အဃိန့ၣ် ဘၣ်၀ဲပဟီၣ်က၀ီၤ အဃိန့ၣ်ဒီး ပထံဖိကီၢ်ဖိန့ၣ် တူၢ်ခီၣ်ပာ်သး၀ဲလၢ အဲၣ်ဒီးပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ် တၢ်ဘၣ်သးလၢ ပယီၤသုးတဖၣ် ကထုးကွံာ် သုးကလၢၤတဖၣ် ဒီးသိလ့ၣ်ကျဲန့ၣ် တဘၣ်မၤအီၤဘၣ်ႉ ဟီၣ်က၀ီၤမ့ၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်န့ၣ် သိလ့ၣ်ကျဲန့ၣ် ပကစၢ်မၤသ့လီၤ”အဂ့ၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဖဲတနံၤအံၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ံၤကတီၢ် ဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢ အကီးသတြီတၢ်လၢတၢ်လီၢ်ခံတီၤသ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသး၀ံၤ ထုးထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ဒီးလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်အပူၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီး၀ဲ တၢ်ဘၣ်သး ၆ ထံၣ်ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ပတုာ်တၢ်ခး တၢ်ဘၢၣ်စၢၤကတီၢ်န့ၣ် တဘၣ်တ့ထီၣ် ကျဲမုၢ်ကျဲဘိဘၣ်ႉ တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖဒရဲၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ် တၢ်နာ်န့ၢ်မ့ၢ်တအိၣ် တဘၣ်တ့ထီၣ်ကျဲမုၢ်ဘၣ်ႉ တၢ်တ့ကျဲအဃိ ဘၣ်ဒိမၤဟးဂီၤ လီၢ်က၀ီၤဖိ တၢ်မၤအီၣ်လီၢ် လီၢ်က၀ီၤအပူၤ တဘၣ်ဆီလီၤ သုးကလၢၤဘၣ်ႉ ကအိၣ်လၢ လီၢ်က၀ီၤခိၣ်နၢ် တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤအပူၤ ကဘၣ်ထုးကွံာ် သုးတးတဖၣ် တဘျီဃီသ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤႉ