Home တၢ်ကစီၣ် လၢၢ်ဒိၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတသးလီ၀ဲ ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုး ဟဲတ့ကျဲတဖၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ဘၣ်သးႉ

လၢၢ်ဒိၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတသးလီ၀ဲ ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုး ဟဲတ့ကျဲတဖၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ဘၣ်သးႉ

12
0
Photo: Wah Lu

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႉ

ပကိကီၢ်ခီဒိၣ်ႇ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤ ကညီၦၤထူလံၤဖိတဖၣ် လၢအ၀ဲသ့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ကီၢ်ပဒိၣ်အသုးတဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤတ့၀ဲကျဲမုၢ် အဖီခိၣ် တသးလီ၀ဲဘၣ်အဃိ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီအနံၤ ဂီၤခီကတီၢ် မၤ၀ဲ တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲ တၢ်ဘၣ်သးတခါန့ၣ်လီၤႉ

လီၢ်က၀ီၤ ကညီဖိတဖၣ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒၣ်ဒီး သ၀ီ ၁၈ ဖျၢၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤဖိ ၃၈၇ ဂၤပၣ်ဃုာ်၀ဲဖဲ တၢ်ထုးထီၣ်၀ဲ တၢ်ဘၣ်သးအပူၤန့ၣ်ဒီး ဘၣ်ထွဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲန့ၣ် ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်တဂၤ လၢအမ့ၢ် စီၤ၀ါဒိၣ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

အ၀ဲတဲ၀ဲလၢ“ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုး ဟဲတ့ထီၣ်ကျဲဒ်အံၤ မၤဘၣ်ဒိ၀ဲ တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၤလီၢ်ကျဲႇပတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒိၣ်မးလီၤႉ ပတအဲၣ်ဒိး တၢ်၀ဲန့ၣ်ဘၣ်ႉ မ့ၢ်၀ံၤ ခိၣ်နၢ်လၢ အဆဲးလီၤဃာ် အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် တဖၣ် ပအဲၣ်ဒိးလၢကလူၤပိာ်မၤထွဲ တၢ်အၢၣ်လီၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဲၣ်စံၣ် အ့ၣ်အံၤ ပညိၣ်၀ဲဒၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အမ့ၢ်အတီဒီး ဖဲၣ်ဒရဲၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ် ကီၢ်စၢဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲတၢ်ဘၣ်သးန့ၣ် စးထီၣ်လၢ ဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်တုၤ ဟါလီၤခီ ၂ နၣ်ရံၣ်ကတီၢ်ဒီး စးထီၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲလၢ ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုး ဟဲတ့၀ဲကျဲမုၢ် မုၢ်သဲးတုၤလၢ ချၢၣ်ကၠိဒီး ဟဲစိာ်ဃုာ်၀ဲ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် တၢ်ဘၣ်သး(စဲဘိး) တဖၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ကိးသတြီတဖၣ်၀ံၤ အိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီး တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဘၣ်သးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ အိၣ်ဒီးတၢ်ကိးသတြီတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ် တၢ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲၤဖိးဒိၣ် ကျဲမုၢ်လၢ အတအိၣ်ဒီး တၢ်ထိၣ်ဃူတဲသကိးဒီး လီၢ်က၀ီၤ ၦၤထူလံၤဖိကိးဂၤဘၣ်န့ၣ် လ့ၤတက့ၤ တၢ်တဘၣ်မၤအီၤဘၣ်ႇ တၢ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲၤဖးဒိၣ် ကျဲမုၢ်လၢ အမၤပျံၤမၤဖုး မၤဘၣ်ယိၣ်သးအုး ဒီး မၤဘၣ်ဒိဟးဂီၤ ၦၤထူလံၤဖိ အတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အလီၢ်န့ၣ် လ့ၤတက့ၤ တၢ်တဘၣ်မၤအီၤဘၣ်ႇ တၢ်ဒိၣ်စိဟံးန့ၢ် ကညီၦၤထူလံၤဖိ အဟီၣ်က၀ီၤန့ၣ် လ့ၤတက့ၤ တၢ်တဘၣ်မၤအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ တၢ်ကိးသတြီအပူၤ ကညီၦၤထူလံၤဖိ အထံအကီၢ် အဟီၣ်က၀ီၤပူၤ လ့ၤတက့ၤ ပယီၤပဒိၣ်သုး တၢ်တဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဒုးတၢ်ယၤဘၣ်ႇ ကညီၦၤထူလံၤဖိ အထံအကီၢ် အဟီၣ်က၀ီၤပူၤ လ့ၤတက့ၤ ပယီၤပဒိၣ်သုးတဘၣ်ဆီလီၤ ပာ်လီၤအသုးအကလၢၤဘၣ်ႇပယီၤပဒိၣ်သုးလၢ အဟဲဂုာ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ် ဒိၣ်စိလၢ ကညီၦၤထူလံၤဖိအထံအကီၢ် အဟီၣ်က၀ီၤလၢ အမိၢ်ပၢ်ဖံဖုအဒ့ပီၤလီၤတဲာ်တအိၣ်အလီၢ်တဖၣ် ဟးထီၣ်ကွံာ်တဘျီဃီတၢ်ဂ့ၢ် သ့ၣ်တဖၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢတၢ်ကဆှၢ သုးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ် တၢ်တ့၀ဲကျဲ၀ဲန့ၣ် စးထီၣ်လၢ ၁၉၉၀ နံၣ်အလီၢ်ခံဒီး စးထီၣ်ဖဲ ၂၀၁၈ နံၣ် လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် အလၢာ်ကတီၢ်ဒီး စးထီၣ်မၤ၀ဲ လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဒီး ဟဲတ့လဲၢ်ထီၣ်ကျဲမုၢ်အဃိ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး ကီၢ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်သိး အိၣ်လၢလၢၢ်ဒိၣ် လဲၤဆူတီအူ၀့ၢ်ကညီထီၣ်အဂီၢ် ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုး အ့ကၠ့ၣ်နံၣ်ယၢၣ်ကရူၢ် ဟဲတ့၀ဲကျဲလၢ အထီအိၣ် ၆၂ မံၤလာ် ၇ ဖၣ်လိၣ်လၢ သၣ်ဘိၣ်,မူးသဲ,ဘီစဲခိၣ်,ဖျာ်ခိၣ်,ယိစလ့ ကျဲအလဲၢ်အိၣ် ၁၂ ပ့ၣ် တုၤ ၃၄ ပ့ၣ် လၢပာ်လီၤ၀ဲ တၢ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲၤလၢ ဒီနံၣ်ကတီၢ်အဂ့ၢ် ကီၢ်ပယီၤ ပဒိၣ်သုးတကပၤ တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်တ့ထီၣ်၀ဲကျဲမုၢ်အဃိ ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုးတဖၣ် ဟံးန့ၢ်၀ဲကျဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် တၢ်သူၣ်အီၣ် ဖျးအီၣ်လီၢ်တဖၣ် ဟးဂီၤကွံာ်အမဲာ်ညါ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒီး ပယီၤပဒိၣ်သုးတဖၣ် တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၣ်အိၣ်ကဒု အိၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

တနံၣ်အံၤ ၂၀၁၉ နံၣ် ထီၣ်သီကတီၢ် လၢၢ်ဒိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ကညီကမျၢၢ်လၢ အကယၤဃၣ်ဃၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး မၤ၀ဲတၢ်ထီဒါ ဘၣ်ထွဲ ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်သုး တ့ထီၣ်ကျဲတခါစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ် န့ၣ်လီၤႉ