Home တၢ်သံကွၢ်သံဒိး မုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် တၢ်ပာ်သး

မုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် တၢ်ပာ်သး

432
0

“ခီဖျိလၢပတၢ်ထံၣ်လဲၢ်အဃိန့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢးထီဒါက့ၤ၀ဲလီၤႉ တၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်မၤကမၣ်၀ဲ (NCA) လီၤႉ”

တကီၢ်ခါ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်=ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ခီဖျီပယီၤသုးတၢ်ခူၣ်သိလ့ၣ်ကျဲအဃိ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီး ပယီၤပဒိၣ်သုးအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲအဖီခိၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်=ကညီတၢ်ကစီၣ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်သံဒိး၀ဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အနဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် ပဒိၣ်စီၤတၤဒိၣ်မူဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

အဆိကတၢၢ်မ့ၢ်ဘၣ်တဲဒု တၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ခီဖျိလၢပတၢ်ဆဲးလီၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးတၢ်အိၣ်သးတခါန့ၣ်ႇ အခီပညီန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်လၢ ပကဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီး ပဃုကျဲလၢပကလဲၤ၀ဲဒၣ်လၢစီၤနီၢ်ခိၣ်ႇ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဖီခိၣ်ပကဂဲာ်လိာ်ႇ ပကဘၣ်တဲသကိးအီၤလၢစီၤနီၢ်ခိၣ်အဖီခိၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပတၢ်အိၣ်သးလၢ ဒ်ပဆဲးတ့ၢ်လံစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢ (NCA) တဘ့ၣ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်ႇ

ဒ်ပအၢၣ်လီၤအီလီၤတ့ၢ်လံလၢပဆဲးလီၤ (NCA) ၀ံၤဘျီန့ၣ် သုးတကိးသုးကဘၣ်ထံၣ်လိာ်အသး န့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤႉ သုးတကိးသုးဘၣ်ထံၣ်လိာ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံမး ပကလဲၤတဲလိာ်သး လၢ (NCA) အဖီခိၣ်တဆီ ဘၣ်တဆီန့ၣ် ခံခီယၢ်ပာ်တူၢ်လိာ်၀ဲသ့သ့ၣ်တဖၣ် ကဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီး ခံခီယၢ်ပာ်ပပိာ်ထွဲ၀ဲဒၣ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ၦၢ်န့ၣ်အိၣ် ၀ဲဒၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့န့ၣ် ပဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ၦဲၤ ၄ နံၣ်မး သုးတကီးသုးထံၣ်လိာ်၀ဲသးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ် အဆိကတၢၢ်တဘျီဖဲ ၂၀၁၉ နံၣ် လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၀ သီလီၤႉ အခီပညီန့ၣ် (NCA) အဖီခိၣ်န့ၣ် တဂၤလၢအထုး န့ၢ်၀ဲဒၣ်လၢအခီပညီဒၣ်၀ဲဒီး မၤဖျါထီၣ်၀ဲ အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်အဃိန့ၣ်ႇ ခဲအံၤန့ၣ်ပတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤႉ ပမ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီဒု ပဒိၣ်ဒီးသုးတခီန့ၣ် ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲး၀ဲသးလၢ ကထံၣ်လိာ်သးလၢသုးတကိးသုးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဃိန့ၣ်ပ IDP ဘၣ်ကဲထီၣ်၀ဲန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်အ၀ဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ

ဘၣ်မနုာ်အဃိလဲၣ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်လၢကဘၣ်ထံၣ်လိာ်သးဒီး ကဘၣ်ဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤ၀ဲအဂီၢ်န့ၣ်ႇ တၢ်ဃဲၣ်လီၤ ဘှါလီၤအဂီၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ် တကပၤဒ့အ၀ဲသ့ၣ်တ့၀ဲကျဲႇ မၤ၀ဲဒၣ်ဖဲအသးႇ ဒီးတလူၤပိာ် ထွဲ၀ဲဒၣ်ပတၢ်ပာ်ပနီၣ်တဖၣ်ဘၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ်ပ၀ဲစ့ၢ်ကီး ပအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအဃိ ပဘၣ်ဒီသဒၢလီၤ၀ဲ ပသးအဖီခိၣ်န့ၣ် တၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်န့ၣ်လီၤႉ IDP အိၣ်ထီၣ်၀ဲအဖီခိၣ်န့ၣ် ပသးတမုာ်ဘၣ်ႉ ဒီးပအဲၣ်ဒိးတဲစ့ၢ်ကီး၀ဲ IDP ဖိတဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ် ခဲအံၤပဆဲးလီၤ (NCA) န့ၣ် တမ့ၢ်ပန့ၢ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ဘၣ်ႉ NCA န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်လၢတၢ်ဆဲးတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအပတီၢ်တပတီၢ်လၢ ပဃုကျဲလၢကဃဲၣ်လီၤ ဘှါလီၤ၀ဲတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢလၢတၢ်ဒုးပျီလီၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒီးတဘျီဃီန့ၣ် ပကဃုအဆၢလၢတၢ်တဲသကိး လိာ်သးအဖီခိၣ်လီၤႉ အခဲအံၤဒုခီဖျိလၢ ပဒိၣ်အဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ သုးအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်သးအိၣ်လၢ ကမၤဖျါထီၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်လၢ (NCA) အဖီခိၣ်ဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ် ပတထံၣ်ဘၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဃိ ပတၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ် IDP တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ် ပသးတမုာ်၀ဲဘၣ်လီၤႉ

သုးတကိးသုးတၢ်ထံၣ်လိာ်သးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီမ့ၢ်အိၣ်သၢပျၢၤန့ၣ် တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပဘှါဆှဲအီၤကန့ၢ်၀ဲဒၣ်လီၤႉ ဒီးသုးတကီးသုးထံၣ်လိာ်သးန့ၣ် တလဲၤသးဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်၀ီဒံးဘၣ်ႉ မ့ၢ်ဘၣ်တဲန့ၣ်ပထံၣ်လိာ်သးအိၣ်ခံ၀ီဒံးလီၤဒီး ခါဆူမဲာ်ညါ ပကဘၣ်ဆဲးထံၣ်၀ဲဒၣ်အိၣ်၀ဲဒံးလီၤႉ အဃိန့ၣ် တၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ပဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤမ့ၢ်န့ၢ်မး တၢ်ဖီလာ်န့ၣ်ကဂၢၢ်ထီၣ်ကျၢၤထီၣ်၀ဲလီၤႉ ပမုၢ်လၢ်တ့ၢ်လံလၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် ဘၣ်ဆၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်န့ၣ် ကဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢတၢ်တီတၢ်ြတၢ် ဒီး တၢ်ထဲသိးတုၤသိး အဖီခိၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီအတၢ်ဂ့ၢ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ် ပကဘၣ်တဲသကိးအီၤလၢစီၤနီၢ်ခိၣ်ဒီး တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအဖီခိၣ်န့ၣ် ခံခီယၢ်ပာ်ကဘၣ်တူၢ်လိာ်၀ဲအဖီခိၣ်ဒု ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢ ခံခီယၢ်အတၢ်ထံၣ်လိာ်သးအဖီခိၣ်လီၤႉ

အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ် တဲ၀ဲဒၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လၢတၢ်ထံၣ်တဘၣ်အံၣ်ဘၣ်ႉ ခီဖျိလၢပတၢ်ထံၣ်လဲၢ်အဃိန့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢးထီဒါက့ၤ၀ဲလီၤႉ တၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်မၤကမၣ်၀ဲ (NCA) လီၤႉ ခီဖျိလၢပတၢ်ထံၣ်လဲၢ်အဃိန့ၣ် (NCA) အဖီခိၣ်န့ၣ် ပကဒုးကဲထီၣ်က့ၤလၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကကဲထီၣ်အဂီၢ်ႇ ကသူၣ်ထီၣ်ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကကဲထီၣ်အဂီၢ် လၢ (NCA) အပူၤန့ၣ် ပတတဲလိာ်သးလၢပကတ့ကါကျဲဘၣ်ႉ (NCA) အပူၤန့ၣ် ပတဲလိာ်သးလၢကဆှၢတၢ်အီၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ်ကဆှၢတၢ်အီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢးထိၣ်ဃူထိၣ်ဖှိးဒ်လဲၣ် ဒီး ကဘၣ်ဆှၢတၢ်အီၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပတဲသကိး၀ံၤလံႉ တၢ်တ့ကျဲဖိတဘိအဖီခိၣ်န့ၣ် ပအဲၣ်ဒိးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်ဆိမိၣ်လီၤတံၢ်လီၤႉ

ကျဲဖိတဘိန့ၣ်အဖီခိၣ် ဒီး (NCA) ဒီတခါႇ တၢ်ထံၣ်ကမၣ်လိာ်သးႇ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ခံခီယၢ်ပာ်တၢ်သူၣ် ထီၣ်တဖၣ် ကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်န့ၣ် ပတလီကီဘၣ်ႉ ခီဖျိလၢပတၢ်ထံၣ်လဲၢ်အဃိန့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢးဃဲၣ်လီၤဘှါ လီၤဒီး ပဃ့ထံၣ်၀ဲဒၣ်သုးတကီးသုးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်န့ၣ် အိၣ်၀ဲ ၄ နံၣ်ဘျဲၣ်လံလီၤႉ အခဲအံၤမးပဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲး တၢ်ယာ်န့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ် ၂ ၀ီ ဒံးလီၤႉ အဃိန့ၣ်ပမ့ၢ်ဘၣ်တဲန့ၣ် ခီဖျိလၢပတၢ်ထံၣ်လဲၢ်တလၢအဃိန့ၣ် ပထံၣ်၀ဲဒၣ်လၢ ကိးကပၤဒဲးဒီး ပဒိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ သုးမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် ဒ်ထံကီၢ်တဘ့ၣ်အိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ် မ်တကြၢးဆိကမိၣ်ထဲကျဲဖိတဘိဧိၤတဂ့ၤႉ ဆိကမိၣ်သကိးလၢ ပကသူၣ်ထီၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ် ဒီး ပကဆၢထၢၣ်သကိးလၢ (NCA) တဘ့ၣ်အံၤအဖီခိၣ် ပကနၢ်ပၢၢ်နၢ်ဘွါလိာ်သးဒ်လဲၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ် အရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤႉ အဃိန့ၣ် ကဘၣ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိး၀ဲဒၣ်လီၤႉ လၢကထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးအဂီၢ် မ့ၢ်တတူၢ်လိာ်ခံခီယၢ်ပာ်တၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးဘၣ်ဒု တြကၢးဆီၣ်ဘံၣ်ဆီၣ်ဘၢ ဒီး ဟံးန့ၢ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါဒီးဆီၣ်သဖှိဘၣ်ႉ ပတၢ်ထံၣ်လဲၢ်အဃိန့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢးြတီ၀ဲလီၤႉ