Home တၢ်ကစီၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢြတဲၤတဆီ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိလၢကနုာ်လီၤတဖၣ် တၢ်ကးတံာ်ဃာ်၀ဲ တစိၢ်တလီၢ်

မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢြတဲၤတဆီ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိလၢကနုာ်လီၤတဖၣ် တၢ်ကးတံာ်ဃာ်၀ဲ တစိၢ်တလီၢ်

197
0
Photo: Nay Naw

လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ်

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိနုာ်လီၤဟးထီၣ်တခါလၢအမ့ၢ် မဲၢ်ဆီး–မၠၣ်၀တံၣ် တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤတဆီ မ့တမ့ၢ် လၢၦၤကီၢ်ပယီၤဖိဒီး ၦၤကၠီၣ်တဲၣ်အထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်န့ၣ် ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤ အထံဖိကီၢ်ဖိအဂၤတဖၣ်ခဲလၢာ် တၢ်တဟ့ၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဆူ ကီၢ်ပယီၤအပူၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲလီၤႉ

စးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၉ သီ မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢတိၤတဖၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ၦၤကီၢ်ပယီၤဖိဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်ႇ ကယဲၢ်မ့ၢ်ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိတဂၤလၢ်လၢ် တၢ်တဟ့ၣ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်န့ၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအအိၣ်တၢ်ဖီခိၣ်တဖၣ် နဲၣ်လီၤ၀ဲတၢ်ကလုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၁) တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤ တၢ်သမံသမိးၦၤနုာ်လီၤဟးထီၣ် ဒီး ကမျၢၢ်ဂံၢ်ဘါ၀ဲၤကျိၤ (တိၤ) ၦၤနဲၣ်တၢ်ဖိ ၂ ဂၤတဂၤ အူသါရှွ့ၣ် စံး၀ဲလီၤႉ

“ပၦၤနဲၣ်တၢ်အခိၣ်တဲလီၤ၀ဲလၢ မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤတဆီ ဘၣ်ဃးဒီး ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိ တၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်န့ၣ် ကီၢ်ခိၣ်ရူကထုးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ကလုၢ်အိၣ်လီၤ ႉ အဃိန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၉ သီအနံၤန့ၣ် မ့တမ့ၢ်လၢကီၢ်ပယီၤဒီး ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကဘၣ်ကးတံာ်ဃာ်၀ဲၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်န့ၣ် နဲၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် အူသါရှွ့ၣ်စံး၀ဲလီၤႉ

ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤ ကိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါဃၢ် စးထီၣ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂၤရၤလီၤသးလၢအမ့ၢ် တရူးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ႇ ဖဲကီၢ် ကၠီၣ်တဲၣ်=ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တိၤအဖီခိၣ်န့ၣ် နုာ်လီၤဟးထီၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်ကိးနံၤဒဲးအသိးႇ ချံသန့လၢ အတဖိးသဲစးတဖၣ်စ့ၢ်ကီး နုာ်လီၤဟးထီၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အဃိ လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ လီၢ်က၀ီၤ ကမျၢၢ်တဖၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ၀ဲဒၣ်လၢ ကိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါဃၢ်အံၤ ကဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ဒီးကရၢ်လီၤအသးန့ၣ်လီၤႉ

ၦၤလၢအအိၣ်မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ် ကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ “မၠၣ်၀တံၣ်တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤလၢအဖိးသဲစးအဖီခိၣ်န့ၣ် တၢ်ပံး၀ဲတၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်န့ၣ် တကူလၢ၀ဲဘၣ်ႉ တရူးထံဖိကီၢ်ဖိအံၤ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တဆီ ထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်ကီၢ်ဆၢ ချံသန့လၢအအိၣ်လၢသူမှဲကျိဒီတကျိၤလၢအတဖိးသဲစးတဖၣ် နုာ်လီၤဟးထီၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အဃိႇ ချံသန့လၢအတဖိးသဲစးတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ကဘၣ်ပာ်န့ၢ်တၢဆၢကတီၢ်တခါဒီး ကြၢးလၢတၢ်ကဘၣ်ပံးဃာ်အီၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲလီၤႉ

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤဒီး ချံသန့လၢအလဲၤခီဂာ်၀ဲသူမှဲကျိအံၤ တၢ်ကစီၣ်ဟူ ထီၣ်သါလီၤ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ကးတံာ်ဃာ်အီၤလံအဂ့ၢ်အဖီခိၣ် ၦၤကီၢ်ပယီၤဖိလၢအအိၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တဖၣ်ဒီး ကီၢ်ပယီၤ ခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအအိၣ်ကီၢ်ဆၢတဖၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလီၤႉ

ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်လၢအအိၣ်သူၣ်လီၤသး ကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိဂ့ၢ်၀ီ ပာ်ဖှိၣ်ဟူးဂဲၤ တၢ်ကမံးတံာ် (JACBA) ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ အူမိကၠိ စံး၀ဲလၢ “ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒီး ၦၤကီၢ်ပ ယီၤဖိလၢအအိၣ်ကီၢ်ဆၢလီၢ်က၀ီၤတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤဒီး ချံသန့ြတဲၤတဖၣ် အရ့ဒိၣ်၀ဲဒၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်လီၤႉ ကိးနံၤဒဲးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤႇ တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူႇ တၢ်ပနံးကၤတၢ်ႇ မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ခဲလၢာ် မ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်အဃိႇ တၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤအံၤ အနီၢ်ကီၢ် တခီန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်လၢအကမၣ်လီၤဒီးတဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ႉ ဒိကနၣ်တၢ်ကစီၣ်၀ဲၤကျိၤလၢ အထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢအဖိးသဲစးန့ၣ်တက့ၢ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲလီၤႉ

လၢတၢ်ကြတီဆၢ၀ဲကိၣ်ရိၣ်နၢ်တၢ်ဆါဃၢ်တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အဂီၢ် စးထီၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢတဆီ ကလဲၤနုာ်လီၤဆူ ကီၢ်ပယီၤအကိပူၤ ဘၣ်ထဲဒွီးၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤအထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤန့ၣ် တၢ်တဘၣ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤအီၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၆သီအနံၤ မၠၣ်၀တံၣ် တၢ်ပၢဆှၢသိလ့ၣ်ကမံးတံာ် ထုးထီၣ်ပာ် လံာ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ