Home တၢ်ကစီၣ် တၢ်ခးသံသးစၢ်လၢအိၣ်အူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤတဂၤ

တၢ်ခးသံသးစၢ်လၢအိၣ်အူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤတဂၤ

618
0

လါအီကူး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ အူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤ သးစၢ်လၢအအိၣ်(၁၉)နံၣ်တဂၤအံၤ ဖဲအအိၣ်ဒဲက၀ီၤပူၤလီၤမၢ်၀ဲလၢအဟံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်စံး၀ဲလၢအလဲၤဟုၣ်တၢ်ဖဲမၠီၣ်သ၀ီတဖျၢၣ်လၢအအိၣ်ယံၤ၀ဲဒီးဒဲက၀ီၤ ၅ ကံလိမံထၢၣ်အံၤဒီး ဖဲလါအီကူး ၁၆ သီအနံၤဘၣ်တၢ်ခးသံကွံာ်အီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤခီန့ၣ် စးန့ၤအ့လၢအသးနံၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၉)နံၣ်အံၤ ဖဲလါအီကူး ၁၄ သီအနံၤ လီၤမၢ်၀ဲလၢအဟံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ မၠီၣ်သ၀ီသးၦၢ်ဆဲးကျိးဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢ သးစၢ်အံၤဟုၣ်ၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဃိတၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤဒီး ဖဲတၢ်ကလဲၤကိးက့ၤအီၤအဆၢကတီၢ် တၢ်တဲကျၢကဒီး၀ဲလၢတၢ်ခးသံကွံာ်အီၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤနဲၣ်ရွဲၣ် စီၤဆၣ်တူၢ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

“အ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်သူဘၣ်၀ဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးအဃိမၤသးဒ်သိးဒီးအခိၣ်နူာ်န့ၣ်တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးအါအါဘၣ်မီၤနီၤႉ အခးသံ၀ဲဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဖဲလါအီကူး ၁၆ သီႇ မုၢ်ဆါခီ ၁၁ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်လီၤႉ ဖဲ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်သ၀ီသးၦၢ်ဆဲးကျၢ၀ဲဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါမီၤနီၤ တဲ၀ဲလၢသုဒဲ က၀ီၤဖိတဂၤအဟုၣ်တၢ်အဃိၦၤဖီၣ်ဃာ်အဃိ တဲ၀ဲလၢလဲၤထီၣ်ကွၢ်မီၤနီၤႉ ၦၤဆဲးကျၢလီၤသးဒီးၦၤကလဲၤကွၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ၦၤက့ၤထးဆဲးကျၢ ကဒါလၢဖိသၣ်၀ဲအံၤန့ၣ်ထွးထီၣ်ဃ့ၢ်ဒီးလဲၤဟံဒီကက့ၤမၤဆၢၦၤအဃိန့ၣ် ၦၤခးသံအီၤလံ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ

သးစၢ်အံၤဘၣ်တၢ်ခးသံအီၤဒီးကျိ(၉ မမ)ဒီးဘၣ်၀ဲအဟၢဖၢ ၂ ထံၣ်ႇအစု ၁ ထံၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်သနးက့ ဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်န့ၣ်တၢ်ထံၣ်န့ၢ်၀ဲကျိအဘ့ၣ် ၄ ခါဒီး ကျိ၀ဲအံၤအိၣ်၀ဲဒီးအလံာ်အလဲၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤဆၣ်တူၢ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ခီဖျိသးစၢ်အံၤသံလံအဃိ အဟံၣ်ဖိဃီဖိမုၢ်လၢ်၀ဲလၢတၢ်ကဟံးထီၣ်ဖီၣ်၀ဲဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအိၣ်အသိးဒီး ဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢသဲစးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ(LAC)ဒီး ဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဆူကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံတံာ်(KRC)ဃုာ်ဒီးဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(UNHCR)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ႇ(TBC)တၢ်ကရၢကရိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

သးစၢ်လၢဘၣ်တၢ်ခးသံအီၤတဂၤအံၤ အဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ ၅ ဂၤ အိၣ်၀ဲဒီးအမိၢ်ဒီး မ့မ့ၢ်အပါန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ် ၃ လါဘျဲၣ်အခါ လဲၤပူၤကွံာ်အသးလံန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအ၀ဲအိၣ်လၢဒဲက၀ီၤပူၤအဆၢကတီၢ် ဟးဟုၣ်ဘၣ်ၦၤတၢ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤနဲၣ်ရွဲၣ် စီၤဆၣ်တူၢ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသးစၢ်အံၤဖဲအလီၤမၢ်လၢအဟံၣ်အခါန့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤ၀ဲဒၣ်အဃိ ခီဖျိအလီၤဘဲဒီး ကမ့ၢ်ဒၣ်အလဲၤအီၣ်ဟုၣ်အီၣ်ဘၣ်တၢ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ဟံၣ်ကစၢ် တခီတဲ၀ဲလၢသးစၢ်အံၤဟုၣ်အီၣ်မ့ၤအမဲာ်ညါဟံဃုာ်ဒီးကျိၣ်စ့တဖၣ်အဃိ ဖဲတၢ်မၢအလဲၤပၠးအလီၢ်အကျဲအဆၢကတီၢ်ဟံထီၣ်၀ဲဃဲၤဒီးကက့ၤမၤဆၢကဒါၦၤအဂ့ၢ်န့ၣ်် ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

တကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ််မူဘၣ်ဒါလၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လဲၤကွၢ်၀ဲဒီး ပၢၤကီၢ်တဖၣ်စံး၀ဲလၢမ့ၢ်၀ဲတၢ်မၤသံမၤ၀ီတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အဃိ မၢကဒီး၀ဲပၢၤကီၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟဲသမံသမိး၀ဲ၀ံၤ သးစၢ်အစိၣ်အံၤဘၣ်တၢ်က့ၤစိာ်၀ဲဆူဖိဖြးတၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢအအိၣ်အူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ် ခီဖျိဒဲက၀ီၤပူၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ ဘၣ်လဲၤတူၢ်ငါ၀ဲလၢဒဲက၀ီၤချၢမၠီၣ်သ၀ီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ