ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလၢအိၣ်သူမှဲကျိကၢၢ်နံၤ(၁၄၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်

လါအီးကထိဘၢၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံ(၁၄၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢ အလဲၤစံၣ်အိၣ်ကဒုသးတစိၢ်တလီၢ်ဖဲသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇထံအီႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံသ၀ီမူဒါခိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်(၂)နွံအခါခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်ဖဲသ့ၣ်ဘီဘိသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဒဲလီၤထွံကွံာ်လၢထံကျိပူၤဒီးကတီၢ်ခဲအံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအိၣ်စိလၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤဒဲတစိၢ်တလီၢ်အခါအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ဘၣ်အီၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢၦၤမၤဘူၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

“ဟံၣ်ဖိဃီဖိအဒူၣ် (၂၀၀) န့ၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ (၁ႇ၄၀၀) ဃၣ်ဃၣ်ညါမီၤနီၤႉထံကျိဒုအဃိလၢကသူကအီထံအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ႉမ့မ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီခီန့ၣ်ပဃ့၀ဲဒၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢၦၤမၤဘူၣ်လီၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်အံၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲဆှၢန့ၢ်ၦၤပအီၣ်တၢ်အ၀ဲအံၤလီၤႉဒ်သိး (CIDKP)တၢ်ကရၢကရိန့ၣ်လၢညါခါန့ၣ်ဟဲမၤစၢၤၦၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤဟဲဟ့ၣ်ၦၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ (၃) လါမးတဘျီလီၤႉတၢ်စူၤနါက့မ့မ့ၢ်တၢ်ဒုးခီန့ၣ်ကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲဘၣ်ကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်နးထီၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ဘီဘိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံသ၀ီမူဒါခိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)လ့က့ၣ်ကိာ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ လၢတီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် ဖလူ–ဂီၤလ့ၤ တုၤလၢဆိၣ်စံမၠဲၣ်လီၢ်က၀ီၤန့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအိၣ်၀ဲ (၁၅ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကရူၢ်ကရၢလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအစရီပူၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ

ကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤ(KNU)ႇဒီကလုာ်ဃူဖိးပဒိၣ်(NUG)ႇ(KWO)ဒီး(CIDKP)တၢ်ကရၢကရိတဖၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲဒီးကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်အိၣ်သးအဃိထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကရၢကရိလၢကလဲၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံႇကလဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်ခီဖျိကီၢ်ပူၤဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တဖၣ်တၢ်ကးတံၢ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

“ခဲအံၤလၢသ့ၣ်ဘီဘိႇဂီၤလ့ၤႇဖလူႇလ့က့ၣ်ကိာ်ကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉလၢညါခါန့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၢ်ဒံးႉခဲအံၤဟးတန့ၢ်နီတပူၤလၢၤဘၣ်ႉသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တန့ၢ်လၢၤႇဆါတၢ်ၦ့ၤတၢ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤနါက့တတူၢ်လိာ်ၦၤအိၣ်လၢအံၤတကပၤဒီးၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ႉနီက့ၤ၀ဲဒၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤၦၤအိၣ်တဆူၣ်အိၣ်ချ့အါကသံၣ်ကသီဒၢးတလၢၦဲၤႉဖိသၣ်တဖၣ်နါက့ဘၣ်တၢ်ခုၣ်ႇနါအ့ၣ်ယွၤႇပသိၣ်ညိးမီၤနီၤႉကသံၣ်တလၢတၦဲၤဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်ကီၢ်ဆၢတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနီက့ၤဆူၣ်၀ဲ ၦၤကၠိဖိလၢအဟဲအိၣ်ကဒုသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတဖၣ်ဒီး ဖဲတၢ်ကက့ၤဆှၢၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအခါ ချံလၢအက့ၤဆှၢကၠိဖိတဘ့ၣ်အံၤဒီးချံလၢအဂၤတဘ့ၣ်ဘၣ်ထံးလိာ်သးဘူးတ့ၢ်မးလၢကလီၤဘျၢဘၣ်အသးညါအဂ့ၢ်န့ၣ်ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ် လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီ သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်အဃိကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်(၁ႉ၃)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်ဘၣ်ပာ်တ့ၢၠကွံာ်အဟံၣ်အဃီအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (UNOCHA)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ