Home တၢ်ကစီၣ် (ဘီလီၤ)ပှၤသဝီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးခီဖျိပယီၤသုးဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤအသးဘူးဒီးသဝီ

(ဘီလီၤ)ပှၤသဝီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးခီဖျိပယီၤသုးဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤအသးဘူးဒီးသဝီ

196
0
Photo: CJ

လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၁၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,တနီသရံၣ်ကီၣ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲတလါအံၤလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်ထီၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤမ့ၢ် လၢပယီၤသုးအသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်က့ၤဂုၤလီၤအခံ,က့ၤအိၣ်ဆီလီၤအသးဘူးဒီး(ဘီလီၤ)သဝီအဃိ(ဘီလီၤ)ပှၤသဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးအဂ့ၢ်န့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤလၢအဂုၤလီၤက့ၤအခံတဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၄၃၈)ဒီး(ခလရ-၂၈၀)လၢအပူၤ ကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂)သီအနံၤဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲဒုးယၤတၢ်ဒုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဖဲ(တကဲး)ဟီၣ်ကဝီဒူသဝီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.ပယီၤသုးအံၤမ့ၢ်လၢကညီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးခးဝဲဒီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါဝဲအဃိဘၣ်ဂုၤက့ၤဝဲအခံဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲအဝဲသ့ၣ်ဂုၤလီၤက့ၤအသးဒီးဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ(ကၠီၣ်ပိၤတီၤ)တၢ်လီၢ်,လၢအအိၣ်စီစုၥ်ဒီး(ဘီလီၤ)သဝီထဲ(၁)တၢၣ်အဃိပှၤသဝီဖိလၢအိၣ်(ဘီလီၤ)သဝီအပူၤ,ပှၤသၢပူခံပူန့ၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးလၢခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤဒီးအဘူးတံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်ဖဲ-(၅)တၢၣ်,(၆)တၢၣ်,ဘီလီ,ဘၣ်လဲၤ,တမံးလၥ်,ဆဲၣ်ခီ,ကွၠဲထ့ကိ)သဝီန့ၣ်အခဲအံၤပၥ်ဖှိၣ်အသးဒီးက့ၤ လီၤအိၣ်ဝဲလၢ(ဘီလီၤ)သဝီအဖီလၥ်မီၤနီၤ. အခဲအံၤပှၤသဝီဖိဖဲန့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤဝဲထဲသၢပူန့ၣ်တပူန့ၣ်လီၤ. ပှၤသဝီဖိတနီၤ နီၤန့ၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်ဝဲဒီးလၢဘျံးဝ့ၢ်,လၢတနီသရံၣ်ဝ့ၢ်တကပၤဒီးလၢအဘူးအတံၢ်အိၣ်သဝီအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲမီၤနီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးလၢဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤအသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲ(သၣ်ဖိမ့ၣ်သုးကလၢၤ, ဝၣ်ကွၠါသုးကလၢၤ, လၢၢ်ကၢၢ် သုးကလၢၤဃုၥ်ဒီးသ့ၣ်ဒီသုးကလၢၤ)အပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤအသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်အပှၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်,(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်,အိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲကျဲမုၢ်ခိၣ်ယၢ်ခီယၢ်ပၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါသဝီ(ဘၣ်လီ,ဘၣ်လဲၤ,တကဲး,ညီၤပ့ၤကွ့)သဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤပံးကွံၥ်ဝဲကျဲတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤဆူတနီသရံၣ်ဝ့ၢ်ပူၤတကပၤအသိးပယီၤသုးအံၤဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢတၢ်ကနုၥ်လီၤခးဝဲတနီသရံၣ်ဝ့ၢ်အဃိဟဲက့ၤဂုၥ်က့ၤဝဲအလီၢ်ခံဒ်သိးဒီးကဟဲက့ၤဟံးန့ၢ်ဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးတၢ်ဒီသဒၢဝဲဝ့ၢ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်အကတၢၢ်တနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခီဖျိလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တဖၣ်ဒီၣ်တဲၥ်ကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကျဲအဃိပယီၤသုး(သ့ၣ်ဒီသုးကလၢၤဃုၥ်ဒီးသၣ်ဖိမ့ၣ်,လၢၢ်ကၢၢ်)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဂုၤအခံပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်ဝဲအသုးကလၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.