လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်မၤအၢမၤသီပှၤရိၤဟ့ကၠၢၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်အကွီၢ်ဘျီၣ်(International Criminal Court-ICC)အပီၢ်ရီခိၣ်(ခါရ့ၤအ့ၣ်စဲၣ်အၤမဲၣ်ခီန်-Karim Asad Ahmad Khan)ဃ့ထီၣ်ဝဲအကွီၢ်ဘျီၣ်ဒ်သိး ကထုးထီၣ်ဝဲ(Warrant)လၢတၢ်ကဖီၣ်သုးကီၣ်ကးအခိၣ်(မ့အီၣ်လဲၣ်)တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢအကြၢးအဘၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်မၤအီၤအဂ့ၢ်(KNU)စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၂၇)သီအနံၤန့ၣ်(ICC)အပီၢ်ရီခိၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကထုးထီၣ်ဝဲ(Warrant)လၢတၢ်ကဖီၣ်သုးကီၣ်ကးအခိၣ်(မ့အီၣ်လဲၣ်)တၢ်ဂ့ၢ်ဘျီဝဲအံၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်တၢ်ဃ့ထီၣ်လၢတစဲၤခံဒံးဘၣ်အသိးမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အကြၢးအဘၣ်တခါလၢတၢ်ဘၣ်မၤအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်(KNU)အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်ပဝဲဒၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢလၢအပူၤကွံၥ်အနံၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်အခါလံၤလံၤပဂုၥ်ကျဲးစၢၤတ့ၢ်ဘၣ်ထွဲဒီးသုးမီၤစိရိသ့ၣ်တဖၣ်မၤဘၣ်ဒိပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်မးတကးဒံးဘၣ်,ဘၣ်ထွဲဒီးသုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢမၤကမၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တဲတ့ၢ်လံအနံၣ်တဖၣ်အနံၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပှၤတကနၣ်ပတၢ်ပၥ်ဖျါသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဒီးပှၤတပၥ်ပနီၣ်ပတၢ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်ဒီးအခဲအံၤန့ၣ်ဘၣ်ထွဲဒီး(ရိၤဟ့ကၠၢၣ်)တၢ်ဂ့ၢ်အဖီခိၣ်ဒီးတၢ်ဟံထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီဒ်အံၤန့ၣ်ပမ့ၢ်တဲဒုတစဲၤခံဒံးဘၣ်န့ၢ်ပတဲသ့လီၤ. လၢပဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တခါလၢအကြၢးအဘၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်မၤအီၤန့ၣ်ပထံၣ်ဝဲဒ်န့ၣ်လီၤမီၤနီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(KNU),ကရ့ၣ်နံၣ်ဒီကလုၥ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီပၣ်တံၣ်(KNPP),ခၠ့ဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(CNF)ဒီးဒီကလုၥ်တၢ်ဃူးတၢ်ဖိးအပဒိၣ်(NUG)သ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထုးထီၣ်ဝဲတၢ်ပၥ်ဖျါတဘ့ၣ်လၢတူၢ်လိၥ်ဝဲ(ICC)အပီၢ်ရီခိၣ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်လၢကထုးထီၣ်ဝဲ(Warrant)လၢတၢ်ကဖီၣ်သုးကီၣ်ကးအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အသီ(၃၀)အနံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ထုးထီၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါအံၤအပူၤဒ်သိးဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤကဟံန့ၢ်ဘၣ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအခိၣ်(မ့အီၣ်လဲၣ်)လၢအမၤအၢမၤသီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအရ့ကန့ၢ်အဂီၢ်ဒီးပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်မၤအၢမၤသီလၢကလုၥ်ဒူၣ်ဖိအဖီခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးစံၣ်ညီၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲအရ့ဒ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤအတၢ်ဘျၢသဲးစးကျဲအိၣ်အသိးကန့ၢ်အဂီၢ်ကဂုၥ်ကျဲးစၢၤထုးဂံၢ်ထုးဘါ,မၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဘၣ်ထွဲ(ICC)အပီၢ်ရီခိၣ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်အံၤအဖီခိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢမ့ၢ်ဘၣ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အပတီၢ်မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်မ့ၢ်ကွဲမုၥ်ပှၤန့ၣ်ပသမၢအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ကညီတၢ်ကရၢကရိဒ်အမ့ၢ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)တကပၤထုးထီၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါဒီးဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲ(ICC)ပီၢ်ရီခိၣ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်အိၣ်ဝဲအသိး(Barma Campaign UK)စ့ၢ်ကီးထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
(ICC)အပီၢ်ရီခိၣ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်အဖီခိၣ်ကီၢ်ပယီၤအံၤတမ့ၢ်ဝဲဒၣ်(ICC)ကရူၢ်ဖိဘၣ်အဃိတၢ်ဃ့ထီၣ်ဝဲအံၤပၥ်ပနီၣ်ဝဲတသ့ဘၣ်အဂ့ၢ်သုးကီၣ်ကးတကပၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးပူၤကွံၥ်အနံၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ဘၣ်ထွဲဒီးသုးမီၤစိရိၤသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်မၤအၢမၤနးကမျၢၢ်,မၤသံမၤဝီကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးလီၤဆီဒၣ်တၢ်ကညီဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢအတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢပၥ်ဖျါထီၣ် တ့ၢ်ဃၥ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
