လါယူၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်အပူၤ တဖၣ်အပူၤကွံၥ်နွံအခါန့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤလၢထံတကဆှီဘၣ်အံၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဘ့ၣ်သးဒီးတၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါန့ၣ်လီၤ.
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်က့ကရူၢ်ဒီးခရၢၢ်ကရူၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၁၀ ဘျဲၣ်အခါ ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤအမဲၥ်ညါ ပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤအဃိ သ၀ီဖိခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤအိၣ်အသိးတနီၤန့ၣ် လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢပှၢ်ပူၤခိခိၣ်ပှၢ်လၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်စူၤခါအဖီခိၣ် လီၤဆီဒၣ်တၢ်ကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢကစၢ်ခိၣ်ကလိကျါတဖၣ် သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်ဘ့ၣ်သးကုသးတၢ်ဆါဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲဒ် အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အ၀ဲသ့ၣ်ဘ့ၣ်သးကုသးန့ၣ်ကန့ၢ်လၢအနွံဘျဲၣ်လံ,ခဲအံၤတၢ်စူၤဘျီလုၢ်ဘၣ်၀ဲထံတကဆှဲကဆှီဘၣ်.မ့၀ံၤသ့ၣ်လၣ်အုၣ်၀ၣ်လၣ်အုၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤတလၢၤဒံးဘၣ်အဃိကဲထီၣ်၀ဲတၢ်လိၤသးယီၢ်သးဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.ပဆိမိၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်အံၤလၢထံအဃိလီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ဒ်အံၤအဃိကသူထံလၢအကဆှီအဂီၢ်ထံတအိၣ်စ့ၢ်ဘၣ်,ဘၣ်သူ၀ဲထံလၢထံကျိပူၤလီၤအဃိဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်၀ဲ တၢ်လိၤသး ယီၢ်သးဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လိၤသးတၢ်ဆါလၢအဟဲကဲထီၣ်သးဘျီ၀ဲအံၤစးထီၣ်လၢပှၤဖိဒံဖိသၣ်,သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တုၤလၢပှၤနီၢ်ဒိၣ်န့ၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ညါလံအသိး တၢ်ဘ့ၣ်သးတၢ်ဆါအမဲၥ်ညါလၢကမျၢၢ်အကျါန့ၣ်တၢ်ညိၣ်ဂိၢ်တၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါစ့ၢ်ကီးစးထီၣ်ကဲထီၣ် အိၣ်၀ဲလံ အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိလၢတၢ်ကအံးထွဲကွၢ်ထွဲကူစါယါဘျါပှၤစူးပှၤဆါအဂီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ကသံၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပှၤစူးပှၤဆါ ဟဲအါထီၣ်အဃိကသံၣ်ကသီတၢ်ကူတၢ်လၢတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးလၢကလဲၤပှ့ၤကသံၣ်ကသီလၢ၀့ၢ်ပူၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဒ်သိးကီၢ်ဆၣ်ဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤန့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ထွဲပှၤစူးပှၤဆါအနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိကသံၣ်ကသီတၢ်လၢတၢ်ပှဲၤတအိၣ်ဘၣ်.မ့မ့ၢ်လၢကသံၣ်သရၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်,ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လၢတၢ်ပှဲၤတအိၣ်ဘၣ်လၢကသံၣ်တခါ.အဃိပလိၣ်ဘၣ်ကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ.တၢ်ကဲထီၣ်သးပပၥ်ဖျါထီၣ်တဘျီဃီန့ၣ်လၢလီၢ်ခၢၣ်သးဆူၣ်ချ့စ့ၢ်ကီးဆှၢလီၤ၀ဲတတုၤတဘျီဃီဘၣ်.မ့၀ံၤခဲအံၤနကလဲၤဃုကသံၣ်ကသီလၢ၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးသိလ့ၣ်အလံၥ်လဲၢ်မ့အိၣ်မးနလဲၤန့ၢ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤဃုကသံၣ်.အဃိဒ်ကသံၣ်ကသီအိၣ်အသိးပကွၢ်ထွဲက့ၤဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်လၢအဂၤစ့ၢ်ကီးဖဲတၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤ ကမျၢၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်ညၣ်ဂိၢ် တၢ်လိၤကိၢ်(တိးကွ့)တၢ်ဆါ ဟဲဖျါထီၣ်အိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
၀ီၢ်က့ဒီးခရၢၢ်ကရူၢ်ဒူသ၀ီအပူၤသုးကျိၤလၢအနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤတဖၣ်ဟးထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဒံးအဃိ ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်က့ၤဟံၣ်က့ၤဃီတဘူၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ထီၣ်ဘး၀ဲလၢ(၂)လါဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးအပူၤကွံၥ်ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိလီၢ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤ လီၤပှီၢ် ကဲထီၣ်ဒံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ဂ့ၤတအိၣ်ဂ့ၤညီနုၢ်န့ၣ်ပယီၤသုးအံၤ ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီး ကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်အိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အသိး တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်ဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢ ပယီၤသုးဒီး ဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးရ့ၣ်-၃ သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
