လါမ့ၤ ၄ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တးပီသုးကလၢၤလၢအိၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်ခးဝဲန့ၢ် အသီ(၂၀)ဘျဲၣ်အံၤ တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံးဝဲဒီးကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးလဲၤခးလီၤတၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် အဂၤ(၂၀၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်က့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၂ သီ လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ဘူးလိၥ်အသးဒီးတးပီသဝီအံၤ ဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုး မုၢ်ဒိၣ်(KNLA),ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဃုၥ်ဒီးသိၣ်မှံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်လၢအဂၤပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤ န့ၣ်လီၤ.
လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလီၤဝံၤတဘျီဃီတၢ်ဆဲးထီၣ်ဝဲတးပီသုးကလၢၤအံၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဝဲလၢခံခီခံ ကပၤ အဘၢၣ်စၢၤအသိး သုးကလၢၤအံၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ်လၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်အံၤတဆီ ပယီၤသုးခးစိဃီၤကျိဖးဒိၣ် သူဝဲကဘီယူၤ ,(ပၤရၤမီၤတၤ)ဟဲခးလီၤတၢ်လၢတးပီသဝီပူၤလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတးပီကရူၢ်,ပယၢ်ရီကရူၢ်,ဟးတရဲးကရူၢ် ဒီး ဃီဖိပျဲၢ်ကရူၢ်ပူၤ ဒူသဝီပၥ်ဖှိၣ်(၂၂)ဖျၢၣ် ပှၤနီၣ်ဂံၢ်(၁၉၂၀၀)ဘျဲၣ် လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲတလါဃၣ်ဃၣ်အံၤ တုၤလၢခဲအံၤက့ၤဟံၣ်က့ၤဃီတဘူၣ်ဘၣ်ဟးအိၣ်ဒံးဝဲလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ဒူသဝီစရီလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤက့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်ကိး မုၢ်နံၤ လီၤ.ဒ်သိးဒီးတးပီသဝီန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲခးတၢ်ကိးမုၢ်နံၤလီၤ.ခးလီၤဝဲလၢတးပီသဝီဘၣ်ဆၣ်ကဘီယူၤတဖၣ်အံၤဟဲဆှၣ်တၢ်တုၤလၢဒူသဝီတဖၣ်အံၤကိး ဖျၢၣ်ဒဲးအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်က့ၤအိၣ်ဝဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်.ခဲအံၤဟဲအါထီၣ်ဒီးလၢ(ပၤ ရၤမီၤတၤ)တဖၣ်န့ၣ်ဟဲကွံၥ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤ.ဖဲတးပီသဝီ,တးပီသဝီခိၣ်ဃၢၤန့ၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤပှၤဟံၣ်ဖးရးလံ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတးပီသုးကလၢၤတၢ်ဒုးအပူၤခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ ဟံၣ်ဃီဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂူၥ်ဟးဂီၤ,ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲဒၣ်အါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဃုၥ်ဒီးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤ,ဖိဒံဖိသၣ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိဘၣ်ဟးအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢပှၢ်ပူၤ,ကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါအဃိလၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲ,တၢ်အီၣ်တၢ်အီ ဒီးကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ အဂ့ၢ် န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကဆီၣ်ဖျိးကွံၥ်တးပီသုးကလၢၤအံၤအဂီၢ် ဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ဆဲးထီၣ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤအသိး ပယီၤသုးလၢဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ခိးခးဝဲလၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအဃိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဒီးလၢသုးကလၢၤတၢ်ဒုးဘျီဝဲအံၤအပူၤခီဖျိကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ်အဃိ (KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် သုးဖိ,သုးခိၣ်ပတီၢ်စ့ၢ်ကီး ဘၣ်ဟ့ၣ် လီၤကွံၥ်အသးသမူ,နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤအိၣ်တစှၤန့ၢ်အဂၤ(၁၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢတၢ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၂ သီအံၤဒီး တးပီသုးကလၢၤလၢတၢ်ဆဲးထီၣ်ဝဲအဖၢမုၢ်အံၤ သုးမီၤစိရိၤအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကဟဲထီၣ်ဟံန့ၢ်က့ၤဝဲအဃိ ကလံၤကျါတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအမဲၥ်ညါ ပယီၤသုးဟဲထီၣ်(စစ်ကူ) တဖၣ်အကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲ ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
