လါအီကူၥ် ၂၆သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တး(ခ်)ကီၢ်ရ့ၣ် မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ ဖိသၣ်(၁၃)လၢအထီၣ်တ့ၢ် ကၠီၣ် တဲၣ်ပဒိၣ် ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ပၥ်တုၥ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်မၤလိယံၥ်လါတဝၥ်လံဘၣ်ဆၣ် တုၤခဲအံၤတန့ၢ်က့ၤထီၣ်ဘၣ်ဒံးဝဲ ကၠိဘၣ်အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ ဖိသၣ်လၢထီၣ်ကၠိဖဲကနဲစုၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤ လါအီကူၥ် ခံနွံတနွံ နုၥ်လီၤအဆၢကတီၢ် တၢ်ပတုၥ်ဃၥ်ဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ် ကၠိတၢ်ဖံးလိမၤဒိးအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပတုၥ်ဃၥ်ဝဲကၠိအံၤ ယံၥ်လၢ (၁၅)သီဃၣ်ဃၣ်လံဘၣ်ဆၣ် တုၤခဲအံၤ တက့ၤထီၣ်ဘၣ်ဒံးဝဲကၠိဘၣ်အဂ့ၢ်, ကၠိဖိမိၢ် တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အသုအိၣ်ဘှံးစးထီၣ်လၢလါတဘ့ၣ်အံၤနုၥ်လီၤ တချူး မိၢ်မုၢ်နံၤ တသီခံသီအခါန့ၣ်လံ, တုၤခဲအံၤ ကၠိဒုတက့ၤထီၣ် ဘၣ်ဝဲဒံးဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်တဂီၤအံၤ အသရၣ်ဆဲးကျိးယၤတဲယၤလၢ ပှၤကကိးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဝီကဒီး န့ၣ်လီၤ. ”အဂ့ၢ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိမ့ၢ်ပှၤဒဲကဝီၤဖိ အိၣ်ဒီး ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤ (MOI) တၢ်နီၢ်ဂံၢ် (၁၃)ဖျၢၣ်ဒီး တၢ်ဟး ထီၣ်မၤလိမၤဒိးတၢ်ချၢ ဒဲကဝီၤချၢခွဲးယၥ် တအိၣ် အတၢ်ပၥ်ပနီၣ် အဃိ, ဖျိထီၣ်ဝဲ တီၤခၢၣ်သးအလီၢ်ခံ ကဆဲး ထီၣ်ဝဲ တီၤထီအဂီၢ် တၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဖံးလိမၤဒိးအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဘၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲကၠိတၢ်မၤလိမၤဒိးဒ်အံၤအဃိ ကၠိဖိတဖၣ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်သးတမုၥ်ဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်သး တလီၤတံၢ်လီၤမံၤအပူၤဒီး သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ အဂ့ၢ်, ကၠိဖိမိၢ်တဂၤလီၢ်လီၢ်အံၤ စံးအါဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ယဖိခွါအတထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်အခီၣ်ထံးအသးဆံး,ယံၥ်ယံၥ်ဘျီမၤဝဲတဘၣ် , ဘၣ်ပၥ်မုၥ်အသးလီၤ. အသကိးလၢ ထီၣ်ဘၣ်ကၠိတဖၣ်န့ၣ်ဆဲးအိၣ်သကိးအီၤတဲတၢ်ဒီးအီၤပူၤဘျီပူၤဘျီန့ၣ်လီၤ.အဝဲအိၣ်ဖဲဟံၣ်ယဆါခီနီတဆံးတက့ၢ်အဝဲမၤစၢၤယၤ.ယကမၢလဲၤထီၣ်က့ၤကၠိဖဲဒဲကဝီၤအပူၤဒၢး,အမၤလံၥ်ခီၣ်ထံးတဘၣ်.ယကမၢလဲၤတူၢ်ငါသနၥ်က့အသးနံၣ်တပှဲၤဒံးဘၣ်အဃိလဲၤလၢန့ၣ်တတုၤလၢအံၤတတုၤအိၣ်ဖဲတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ ဘၣ်ကွၢ်ထွဲဝဲ ပှၤဂၤလဲၤထီၣ်ကၠိ ခံဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ် စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲလၢ ဖိလံၤတဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူခါဆူညါအဂီၢ် အဃိ, တၢ်ဘၣ်ပတုၥ်ကၠိကဲထီၣ် အလီၢ်ခံ, အပူၤကွံၥ် တနွံအဆၢကတီၢ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တနီၤ ဆှၢထီၣ်ဝဲ လံၥ်တၢ်သးကညီၤဆူ ကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဖၣ် အအိၣ် အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ် ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ, ဒ်သိးဖိသၣ်(၁၃)ဂၤအံၤ ကက့ၤထီၣ်ဘၣ်ကၠိအဂီၢ် အပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၁၈)သီအနံၤအပူၤ တး(ခ)ကီၢ်ရ့ၣ် ထၣ်ဆီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဆါဟံၣ် ဆူၣ်ချ့ ပှၤနဲၣ်တၢ် ဒီးကထၢၣ်(Dr. Thawatchai Yingthawornsuk)ဒီး ကၠီၣ် တဲၣ်ပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ် တၢ်ဘျၢသဲစး ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် ဒီးကထၢၣ်(Dr. Bongkoch Napaporn)ဆီၣ်တခူထီၣ် ဝဲလၢ တၢ်ကဆှၢက့ၤဝဲ ကၠိဖိတဖၣ်အံၤ ဆူကၠိပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထၣ်ဆီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဆါဟံၣ် ဆူၣ်ချ့ပှဲၤနဲၣ်တၢ် ဒီးကထၢၣ် (Dr. Thawatchai Yingthawornsuk) အတၢ် ဆီၣ်တခူအဖီခိၣ်, ကၠီၣ်တဲၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ တၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖး အိၣ်ထီၣ်ဝဲအါမံၤ အသိး, တး(ခ်)ကီၢ်ရ့ၣ် ကမျၢၢ်ဆူၣ်ချ့ ဝဲၤကျိၤ စ့ၢ်ကီး မၤဝဲ တၢ်သမံသမိးဒီး ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ထၣ်ဆီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ် ဆူၣ်ချ့ပှၤနဲၣ်တၢ် (Dr. Thawatchai) အတၢ်မၤကမၣ်တၢ်ဘျၢ သဲစး, ဒီးသူဝဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျူး တအိၣ် ဝဲနီၤမံၤဘၣ် အဂ့ၢ်, ရၤလီၤ ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲ န့ၣ် လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤကူၣ်သ့ပဒိၣ်ပပှၢ် “တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်”“education for all ”တၢ်ဘျၢ အံၤ မ့ၢ်ဒၣ်ထဲခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တနီၤအဂီၢ်ဒီး တဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးဝဲဒီး ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲ ကဝီၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဘၣ် အဂ့ၢ်, ( KRCEE)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤ ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကိးနံၣ်ဒဲး ဖျိထီၣ်ဝဲ တီၤထီ ပတီၢ်ကၠိလၢ (၅၀၀)ဂၤ ဃၣ်ဃၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်, တန့ၢ်ထီၣ်ဘၣ်ဝဲ ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ် ဖၠၣ်စိမိၤဒီး ခွဲးယၥ်တအိၣ်လၢ ကဆဲးမၤလိဝဲ ပတီၢ်ထီကူၣ်သ့ပီညါဘၣ်အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
