Home Authors Posts by KIC News

KIC News

1032 POSTS 0 COMMENTS

ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပလီဟီၣ်က၀ီၤပူၤ(၄)သီတပယူာ်ဃီအဃိသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်

လါယူၤလံ ၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်လါယူၤ ၂၇ သီတုၤလၢလါလၢာ်န့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ(၄)သီတပယူာ်ဃီအဃိသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘူးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)တဂၤစံး၀ဲ“တၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်ဖဲလါယူၤ ၂၇ သီ ဟါခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဒီးကဲထီၣ်တုၤလၢခဲအံၤလီၤႉ ဒ်သိးဒီးယမၤနီၣ်ဃာ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်အဘျီ(၂၀)ဘျဲၣ်လံႉ ပနၢ်ဟူလၢပယီၤသုးသံ(၃)ဂၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢအံၤတကပၤခီန့ၣ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤႉခဲအံၤနါက့ပယီၤသုးဟဲထီၣ်တပယူာ်ဃီလီၤႉကဘီယူၤနါက့ဟဲဆှၣ်တၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကတီၢ်ခဲအံၤလၢပလီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤမကၠံၤကိသ၀ီႇကၠီန့ၣ်ႇနါတီၤႇမီၤမံၣ်ဒီးကၠ့ၣ်ကၤသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအသိးတၢ်သမံသမိးတၢ်လၢလၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်အံၤပိာ်မုၣ်ႇဖိဒံဖိသၣ်ႇသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်ဃုာ်ဒီးသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်အံၤၦၤနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်၀ဲ(၂ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီးလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီး...

ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်တပယူာ်ဃီအဃိကမျၢၢ်(၁၅၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ

လါယူၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၃၀ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဂီၤလ့ၤ–အူကြ့ၣ်ထၣ်သ၀ီတပယူာ်ဃီအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၁ႇ၅၀၀)ဘျဲၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢထံကျိကၢၢ်နံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ် လဲၤထီၣ်၀ဲအူကြ့ၣ်ထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိဂီၤလ့ၤႇစွ့ၤအ့မၠဲၤႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇ၀ၣ်မံၤကျါသ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်သ၀ီဖိ(၁ႇ၅၀၀)ဘျဲၣ်အံၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုသးဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဂီၤလ့ၤထံကျိကၢၢ်ခိၣ်ဒီးဘုခ့ကျီးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဖၢမုၢ်ဒံးလီၤႉသ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်သ၀ီဖိတဖၣ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢကီၢ်ဆၢကျီးပူၤဒဲႇဘုခ့ကျီးဒဲႇ၀ၣ်ဖီလာ်သ့ၣ်ဖီလာ်ဒ်န့ၣ်လီၤမီၤနီၤႉတၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်ညါႉတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်ကူတၢ်ကၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဘူူးအတံၢ်ဟဲမၤစၢၤ၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီ ၂ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိပယီၤသုးမီၤစိရိၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံပိာ်မုၣ်တဂၤလၢအအိၣ်ကဒုသးဖဲဂီၤလ့ၤထံကျိကပၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...

ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အကျါပိာ်မုၣ်ႇၦၤမိၢ်ဒၢဃုာ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီ

လါယူၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိအဃိ ၦၤလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အကျါပိာ်မုၣ်ႇဖိဒံဖိသၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤမိၢ်ဒၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)ႇကသံၣ်ကသီတဖၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်စူၤခါအကတီၢ်အဃိထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဆူၣ်ချ့တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ကရၢဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဟးစံၣ်လၢၦၢ်ပူၤဒ်အံၤကီခဲဒိၣ်မးႉတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကသံၣ်ကသီတကူတလၢဘၣ်ႉအိၣ်နါက့တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ်ႉမ့နၢ်ဟူကျိဖးဒိၣ်သီၣ်ထီၣ်လံန့ၣ်သးပ့ၤနီၣ်က့ၤဖိ၀ၤဘၣ်စံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လီၤႉမ့မ့ယၤန့ၣ်ခဲအံၤမးယတထံၣ်ဘၣ်လိာ်သးဒီးယဟံၣ်ဖိဃီဖိဒံးဘၣ်ႉဘၣ်စံၣ်မုၢ်ပြံပြါလၢအံၤတဒူၣ်လၢန့ၣ်တဒူၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်သ၀ီ(၁၂)ဖျၢၣ်သ၀ီဖိအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁ႇ၀၅၂၆)ဘျဲၣ်ဒီး လၢကီၢ်ဆၣ်၀ဲအံၤအပူၤကတီၢ်ခဲအံၤဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)ဒီးကညီပိိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)တဖၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါလံာ်ပဲာ်အၢပဲာ်သီ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးမိကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)စုဒုၣ်တီၤအဖီလာ်ကရူၢ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤကိးနံၤဒဲးဒီး ပယီၤသုးတကပၤနီဟးထီၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်တပယူာ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤလါယူၤ ၂၅ သီတုၤလၢ ၂၈ သီအနံၤန့ၣ်...

ဖိသၣ်ဘၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါမးလၢပီၤ၀့ၢ်ဒီးအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢတၢ်သံတၢ်ၦၢ်

လါယူၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ပီၤကီၢ်ဆၣ် သ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါယူၤထီၣ်န့ၣ်ဖိဒံဖိသၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါမးဒီး ဖဲလါယူၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ်ဖိသၣ်သံကွံာ်တဂၤလၢတၢ်ဆါအံၤအဃိအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပီၤ၀့ၢ်ပူၤ မိနဲၤက၀ီၤဒ့ႇကတိၤႇသ၀ီအလၣ်ႇထါပ့ၤခၠီဒီးနၣ်ကၠံခၠီသ၀ီတဖၣ်အံၤ ခီဖျိပစိၤတဖၣ်ဒံၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်လၢထံကျိၤဘၣ်အၢဘၣ်သီပူၤအဃိဖိသၣ်(၅)နံၣ်ဒီး(၁၅)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဂၤအံၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်လၢလါမ့ၤလၢာ်ဒီးလါယူၤထီၣ်မူခိၣ်စးထီၣ်စူၤလီၤန့ၣ်ဖိသၣ်တဖၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါမီၤနီၤႉဘၣ်၀ဲဒၣ်ဖိသၣ်(၅)နံၣ်တုၤလၢ(၁၅)နံၣ်မီၤနီၤႉၦၤဘၣ်အါလၢပီၤ၀့ၢ်(မိနဲၤ)က၀ီၤဒ့ပူၤႉဖဲအ၀ဲတနံၤန့ၣ်ၦၤဖိသၣ်လၢအိၣ်(စ့ကၠဲၣ်)တဂၤတၢ်ဘၣ်အီၤနးဒီးသံ၀ဲမီၤနီၤႉထံကျိၤဘၣ်အၢပံးသးအဃိနး၀ဲတစဲးမီၤနီၤႉတၢ်ဆါအံၤဘၣ်ၦၤသ့ကိးဂၤဒဲးလီၤႉမ့မ့ၢ်တၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဒုဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢသးနံၣ်ဘီၣ်ၦၢ်ဒီးလီၤဆီက့ၤလၢတၢ်ဆါအကလုာ်လီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသ၀ီက၀ီၤဒ့လၢတၢ်ဆါကဲထီၣ်သးအပူၤတဖၣ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအဆူၣ်ချ့ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤဒီးဂာ်တဲာ်ဂီၤကရူၢ်တဖၣ်ဟဲခးကသံၣ်မၤသံတၢ်ဃၢ်လၢသ၀ီပူၤထံကမါအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖိသၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါ(၅)မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်တၢ်ဆါအပတီၢ်အံၤကဲထီၣ်သးတုၤလၢတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်လၢနးနးကျံၤကျံၤသ့၀ဲဒီးမ့ကဲထီၣ်သးလၢသွံၣ်လီၤယွၤႇသွံၣ်ဟးထီၣ်န့ၣ်ခီဖျိသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်အဃိကရူၢ်လၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲဆူၣ်ချ့တဖၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်ကျိၤကျဲလၢတၢ်ကတြီဆၢဒီသဒၢတၢ်ဆါအံၤလၢ(social media)အပူၤအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကသါချ့ႇဘှီးလီၤလၢ(coffee)အလွဲၢ်ႇဘှီးတပယူၤဃီႇမဲကူၤသွံၣ်ယွၤလီၤႇဖိသၣ်အစုလီၤၦဲာ်ခီၣ်လီၤၦဲာ်ႇအိၣ်တသ့အိၣ်တဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉခီဖျိတၢ်ဆါအံၤကဲထီၣ်သးလၢပစိၤအ့ၣ်အဃိဒ်သိးဖိသၣ်တဖၣ်ပစိၤသုတအ့ၣ်အီၤတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ကူသိးဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢႇမံလၢပ့ၢ်ပီၤပူၤႇသူပ့ၢ်ပီၤလၢတၢ်မၤဃာ်အီၤဒီးကသံၣ်ပစိၤႇဖူလိၤဒီး(mosquito repellent)ကသံၣ်ဖူဒီးဖိသၣ်တဖၣ်ကဂဲၤလိာ်ကွဲလၢတၢ်လီၢ်လၢအကပီၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၃၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး...

ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်လၢဖၣ်အၣ်–လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲမုၢ်ဒီတကျိၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤသူက့ၤကျဲလၢသ၀ီကျဲ

လါယူၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်–လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲမုၢ်ဒီတကျိၤန့ၣ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးဆီလီၤတြဲၤ အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤအဃိဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤတဖၣ်အံၤ မ့လဲၤထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်သူက့ၤ၀ဲကျဲလၢသ၀ီကျဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တီၤကလ့သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲ“ကအိၣ်သၢသီလံႉမုၢ်နၤခီမုၢ်ဆါခီပယီၤသုးဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢဖၣ်အၣ်–မဲဘီၤကျဲဖးဒ့တုၤလၢတီၤကလ့–မံၣ်စၤတြဲၤႇထံၤလိၤ–ဒီၤလါကျဲဖးဒ့ႇဒဲပၠၣ်ႇ လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်တြဲၤတဖၣ်မီၤနီၤႉ ထၢ၀ဲဒၣ်သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအဘူးအလဲႉသမံသမိး၀ဲအါလၢလီၢ်က၀ီၤဖိအဆဲးကဲးမီၤနီၤႉသမံသမိးဃုာ်၀ဲဒီးလီတဲစိႇမ့တပၣ်ဘၣ်န့ၣ်မၤဘံဘူတၢ်ႉသ၀ီဖိတဖၣ်ကလဲၤထီၣ်လၢဖၣ်အၣ်တဘျီန့ၣ်တလဲၤလၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢၤဘၣ်လဲၤက့ၤလၢသ၀ီကျဲလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ႇကီးတရံးႇလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇကရူၢ်ကရၢလၢအဆဲးလီၤ(NCA)တနီၤန့ၣ် ဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢကီၢ်ဆၣ်တဘ့ၣ်ဒီးတဘ့ၣ်အဘၣ်စၢၤကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီးဃ့အီၣ်စ့အိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂီၢ်သူက့ၤကျဲလၢသ၀ီကျဲအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢၦၤဂ့ၢ်၀ီဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအၦၤတဖၣ်နုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ႇမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇဖၣ်ပူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးသၣ်တီၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤကိးမုၢ်နံၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ခီဖျိကျဲတၢ်ဆဲးကျိးဆိကတီၢ်သးအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အိၣ်ဆိလီၢ်ကျဲဒီးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

တၢ်မၤသံကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်(၅)ဂၤဖဲတၢ်ဒွဲၣ်အူနိၣ်ဖးထီသ၀ီအခါႇလီၢ်က၀ီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်

လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါယူၤ ၂၅ သီအနံၤ ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူနိၣ်ဖးထီသ၀ီအဆၢကတီၢ်တၢ်မၤသံကွံာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်(၅)ဂၤဘၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤ ၂၅ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) အနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤနုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢနိၣ်ဖးထီသ၀ီဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိအဟံၣ်အဃီတကးဘၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးခးသံကွံာ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤဒီးပိာ်ခွွါ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဒွဲၣ်အူသ၀ီဖဲဟါခီ(၄)နၣ်ရံၣ်ႉမ့၀ံၤဒွဲၣ်အူဃုာ်ဒီးသီခါဖၠၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး(BGF)စ့ၢ်ႉၦၤအိၣ်တ့ၢ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤသံ၀ဲႉမၤဒၢၣ်မၤလီၤ၀ဲ၀ံၤမၤသံကွံာ်၀ဲႉမၤသံ၀ဲအကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤမုၣ်ကနီၤဖိႇအမုၢ်ၦၢ်နါက့ပၣ်စ့ၢ်လီၤႉဟဲထီၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူသ၀ီတဘျီဃီလီၤႉဟံၣ်ကအိၣ်အဖျၢၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်အူ၀ဲ(၁၀၀)ဘျဲၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်လၢနိၣ်ဖးထီအကတီၢ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲလၢနိၣ်ဖးထီသ၀ီပူၤအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအဒွဲၣ်အူသ၀ီအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၉)ဒီးဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒွဲၣ်အူကွံာ်သ၀ီအဃိ နိၣ်ဖးထီသ၀ီဖိအမဲာ်ညါနိၣ်ဖးလဲၢ်ႇကီးလၢၢ်ဒီး၀ံရီသ၀ီလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢသထူၣ်ႇကၠဲၣ်ကီၤဒီးကၠဲၣ်ထိၤ၀့ၢ်တကပၤအိၣ်၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢသ၀ီအဂၤဒီးကစၢၢ်ကလိကျါအိၣ်၀ဲအဃိ...

ပယီၤသုးပညိၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကိးနံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်

လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် တလါအံၤအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးပညိၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤအိးထီၣ်၀ဲတၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်ဟဲအါထီၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ကိးမုၢ်နံၤဒဲးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အသိး ခီဖျိပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးအံၤအိးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်ပညိၣ်၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးခးလီၤ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉတလါညါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲကိးမုၢ်နံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဟဲနးထီၣ်၀ဲဒီးကၠိထီၣ်အကတီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၢ်က၀ီၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအံၤမၢ၀ဲဒၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ကရၢကရိလၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်သ၀ီအဖျၢၣ်(၁၂၀)ဘျဲၣ်အပူၤတဖၣ်ကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤဒီးတဲပျံၤ၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)မ့တဟးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိကဘၣ်ဟးထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံးအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးမၢသ၀ီအဖျၢၣ်(၁၂၀)ဘျဲၣ်လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤတဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လၢကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤႉမ့တဟးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်သ၀ီဖိကဘၣ်ဟးထီၣ်ႉမ့တမၤဒ်န့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်တဲပျံၤ၀ဲလၢကခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဲဃာ်၀ဲဒူသ၀ီခိၣ်နၢ်တနီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဖဲလါယူၤ ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် KNU ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဒံး၀ဲလၢ...

ၦၤမိၢ်ဒၢဒီးဖိသၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်အဃိဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ကကဲထီၣ်သး

လါယူၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤမိၢ်ဒၢႇဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်သီဒီးဖိသၣ်တနံၣ်ဆူဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ခီဖျိတဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်အဃိဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ကကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖိသၣ်မိၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤမိၢ်ဒၢတဖၣ်ကဘၣ်ဆဲး၀ဲတၢ်ခၣ်အ့ၣ်တံၢ်တၢ်ဆါ(မ့ခဲၤ)ကသံၣ်ဒီသဒၢ(၂)ဘျီအသိးမ့မ့ၢ်ဖိသၣ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်သီဒီးဖိသၣ်အိၣ်တနံၣ်တခီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘၣ်ဆဲး၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢအကလုာ်ဒ်ဆူၣ်ချ့ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤပာ်ပနီၣ်၀ဲအံၤဘၣ်ဆၣ် ၦၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စီၤဖိမူလၢအိၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤစံး၀ဲ“စးထီၣ်လၢယမါဒၢထီၣ်န့ၣ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်ႉခဲအံၤယဖိအိၣ်(၁၁)လါလံတုၤလၢခဲအံၤတဆဲးဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤမိၢ်ဒၢမ့ၢ်ဂ့ၤႇဖိသၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤတုၤလၢခဲအံၤတဆဲးဘၣ်၀ဲဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉဆၢကတီၢ်ခဲအံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဆါအါအဃိဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢဖိသၣ်အဂီၢ်ဒိၣ်မးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးအပူၤ တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးဒူသ၀ီဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤကသံၣ်ဒၢးဆဲးန့ၢ်၀ဲၦၤမိၢ်ဒၢဒီးဖိသၣ်တဖၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ကသံၣ်ဒၢးလၢအိၣ်လီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်ခီဖျိကသံၣ်ကသီတၢ်ကူတၢ်လၢတအိၣ်ဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဖိသၣ်မိအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲယဒၢအခါန့ၣ်တဆဲးဘၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉဖဲယဖိဘူးထီၣ်ကန့ၢ်တနံၣ်မးဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢတဘျီဒံးလီၤႉဘၣ်လဲၤနါက့ယံၤႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်ၦၤဆဲးမးတသ့ၣ်ညါဘၣ််ႉမတၤတဂၤမးတတဲပၠး၀ဲဘၣ်ႉလၢညါန့ၣ်ၦၤဟဲဆဲးတုၤလၢသ၀ီညါမီၤနီၤႉတဲ၀ဲလၢကဆဲးန့ၢ်၀ဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ႉဘၣ်လဲၤတၢ်ယံၤအဃိတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉညီနုၢ်ဘၣ်ဆဲး၀ဲ(၅)ဘျီ(၆)ဘျီန့ၣ်ခဲအံၤမးဆဲးဘၣ်ထဲတဘျီလီၤအဃိဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢဖိသၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်၀ီၢ်ရီလီၢ်က၀ီၤဖိနီၢ်မုၣ်မုၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအဆူၣ်ချ့ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢၦၤဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ခံလါတုၤလၢတနံၣ်တခီန့ၣ်ဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲအသိးကဘၣ်ဆဲး၀ဲသူၣ်ဘီ(ဘံၤ)ကသံၣ်ဒီသဒၢဒီးတၢ်ဆါလီၤဘျ့ႇဟၢဖၢလူႇပသိၣ်ညိးႇကိာ်ယုၢ်ဘိဆါႇ တၢ်ကူးဖးထီႇတၢ်ခၣ်အ့ၣ်တံၢ်တၢ်ဆါႇခိၣ်နူာ်သလီညိးႇသမူးဖိႇယပၣ်ခိၣ်နူာ်ညိးကသံၣ်ဒီသဒၢတဖၣ်အံၤဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ(CDM)ကသံၣ်သရၣ်တဂၤစံး၀ဲ“ညီနုၢ်န့ၣ်ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ခံလါန့ၣ်စးထီၣ်ဆဲးကသံၣ်ဒီသဒၢန့ၢ်လံမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤမိၢ်ဒၢန့ၣ်ဘၣ်ဆဲး၀ဲ(၂)ဘျီႉကသံၣ်ဒီသဒၢအံၤအိၣ်ဟဲလၢပဒိၣ်အအိၣ်လီၤအဃိမီၤနီၤႉလၢပနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကသံၣ်ဒၢးန့ၣ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤလၢအိၣ်ဒူပူၤသ၀ီပူၤတဖၣ်နါက့ဆဲးန့ၢ်၀ဲမီၤနီၤႉႉတဲ၀ဲလၢကသံၣ်တလၢဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်ပ၀ဲဒၣ်ခီဒုပဂုာ်ကျဲးစၢးဒ်သိးၦၤကဆဲးဘၣ်ခဲလၢာ်အဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲလၢလါလၢကဟဲလါယူၤလံ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ဒီးဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤကသံၣ်ဒၢးလၢအိၣ်သ၀ီပူၤကိးဖျၢၣ်ဒဲးန့ၣ်ကဆဲးန့ၢ်၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိၦၤလၢတဆဲးဘၣ်ဒံးကသံၣ်ဒီသဒၢအိၣ်အါအဃိဖိသၣ်အမိၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢကသံၣ်တကူတလၢဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤခီဖျိမ့ၣ်အူသံတလီၢ်လီၢ်အဃိဘၣ်သူက့ၤလၢမ့ၣ်အူစဲးဒီး(Solar)

လါယူၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိမ့ၣ်အူသံတလီၢ်လီၢ်အဃိ ၦၤအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲလၢမ့ၣ်အူစဲးဒီးတၢ်လိမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သးဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်မ့ၣ်အူသံကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်သနါက့စးထီၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤမ့ၣ်အူသံနးဒိၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဒံးအပူၤကွံာ်အဃိ ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲလၢမ့ၣ်အူစဲးဒီးတၢ်လိမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တဘျီတခီၣ်န့ၣ်မ့ၣ်အူသံဒီတနံၤညါႉမ့ၣ်အူမ့သံလၢမုၢ်နၤခီတၢ်မ့ကိၢ်န့ၣ်ဘၣ်အိးထီၣ်မ့ၣ်အူစဲးမီၤနီၤႉအန့ၣ်မးဘၣ်အိးထီၣ်တခီနၣ်ရံၣ်လီၤႉအိးထီၣ်ဒီတနံၤတသ့စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉခီဖျိလၢသိနါက့အၦ့ၤထီၣ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤကဟးထီၣ်ၦ့ၤဒးဆံၣ်လၢတၢ်ချၢနါက့လဲၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤလၢပၢၤကီၢ်ဒီးသုးကသမံသမိးတၢ်ဒံးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်သိးမ့ၣ်အူကန့ၢ်အဂီၢ်ၦၤလၢအသူမ့ၣ်အူစဲးတဖၣ်ကိညၢ်၀ဲတဆံးတက့ၢ်ဘၣ်ဆၣ် ကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီဒီးတၢ်အၢၣ်တၢ်ခံးအဃိမုၢ်တၢ်ကိၢ်အဂံၢ်စၢ်၀ဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်မ့ၣ်အူအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဖိလၢအသူတၢ်လိမုၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့ၣ်အူသံအဘၢၣ်စၢၤတနၣ်ရံၣ်ညါႇကဟဲဒီတနံၤန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉၦၤဟံၣ်လၢအိၣ်ဒီးမ့ၣ်အူစဲးညါဒုကိၢ်ညၢ်မီၤနီၤႉနးဒိၣ်လၢတၢ်စူၤခါမီၤနီၤႉဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်အၢၣ်တၢ်ခံးအါတစဲးႉတၢ်မ့အၢၣ်မ့ခံးန့ၣ်တၢ်လိမုၢ်တဘၣ်ဒီးတၢ်ကိၢ်ဘၣ်အဃိမၤတၢ်တဘၣ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်ႉလီတဲစိအဂံၢ်နါက့လၢာ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိမ့ၣ်အူသံတလီၢ်လီၢ်အဃိၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်လၢကဖီအီၣ်ဖီအီတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူဘၣ်ၦ့ၤသူက့ၤ၀ဲသ့ၣ်မုၣ်ႇသွဲၣ်လးအသိးကတီၢ်ခဲအံၤစ့ၢ်ကီးလၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်ဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိ ကျိၣ်စ့တၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်တထဲသိးတုၤသိးလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်တဖၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ႇဃ့အီၣ်ကျိၣ်ဃ့အီၣ်စ့ႇတီၢ်မၤဒၢၣ်တၢ်အိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လီၢ်က၀ီၤဖိအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ခီဖျိၦၤလၢဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤအံၤစိာ်ကျိႇဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်လၢသ၀ီပူၤအဃိ

လါယူၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဖလူသ၀ီကရူၢ် မ့လဲၣ်ပၤသ၀ီအပူၤန့ၣ် ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤ ကိးမုၢ်နၤဒဲးထုးထီၣ်နီၣ်တီၢ်ႇဒီႇကျိဒီးမၤသီၣ်မၤသဲဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ဃ့ဘူၣ်တၢ်အဃိ ၦၤအိၣ်လၢဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်အိၣ်ဒီးဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှှီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤဆှၢလံာ်ဆူ(CDM)အဟံၣ်ဖိဃီဖိႇလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအအိၣ်ဒီးတဲပျံၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးကိးမုၢ်နၤဒဲးစိာ်ထီၣ်နီၣ်တီၢ်ႇဒီႇကျိဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ဃ့ဘူၣ်တၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလၢအက့ၤအိၣ်ဖဲဒူသ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မ့လဲၣ်ပၤသ၀ီဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲန့ၣ်ကတိၤဆဲးအဲး၀ဲဒၣ်ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိႇ(CDM)ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးၦၤလၢအထီဒါသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤတဖၣ်န့ၣ်ထီဘိလီၤႉဆှၢလံာ်မၤပျံၤ(CDM)ဟံၣ်ဖိဃီဖိအဟံၣ်မီၤနီၤႉလၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်အ၀ဲစိာ်ထီၣ်နီၣ်တီၢ်ႇဒီႇကျိဒီးဃ့ဘူၣ်တၢ်ဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ႉခဲအံၤမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးလီၤကယးအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဟဲက့ၤအိၣ်ဖဲသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤမးအိၣ်တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးဒံးဘၣ်ႉအ၀ဲမၤဒ်အံၤန့ၣ်တၢ်တဲအါမ့ဟဲကဲထီၣ်ဒီးသ၀ီဖိတဖၣ်န့ၣ်မတၤတဂၤမးကအိၣ်တြီႇကအိၣ်ဟံအရ့တအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ထံၢ်ခၠဲကနါ(ချဲ)ဒီးဖျၢၣ်ထူတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အ(ဒိုင်)တဂၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလၢဖလူလီၢ်က၀ီၤသ၀ီတကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်ဆၣ်လၢမၠ့ၣ်တၤလ့မၠဲၤႇမဲၢ်ထီးတလ့ႇဖလူဖးဒိၣ်ႇထံမဲး၀ါခံႇလ့က့ၣ်ကိာ်ဒီးလဲၣ်ခၣ်တီၤဃိၣ်လူၢ်တၢ်လီၢ်န့ၣ်တုၤခဲအံၤပယီၤသုးဒီး(BGF)အိၣ်ဆီလီၤအသးဒံးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA)ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးတခါဖဲဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ပူၤဒီးဖဲန့ၣ်(BGF)ခိၣ်နၢ်မၢလီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢကက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်လၢဒူသ၀ီအဃိဖဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိက့ၤအိၣ်လၢအဒူသ၀ီအကတီၢ် ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤမၤပျံၤမၤဖုးဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်လၢသ၀ီပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ် သ၀ီဖိတဖၣ်မုၢ်လၢ်၀ဲလၢတၢ်ကတြီအီၤဒီးတၢ်ကဟံးန့ၢ်အရ့န့ၣ်လီၤႉ

EDITOR PICKS