၀ီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတီၤထီကၠိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိ ကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်

လါယူၤလံ ၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် မုာ်ပၢၤသ၀ီအပူၤန့ၣ် တီၤထီကၠိလၢကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အိးထီၣ်၀ဲတဖၣ်တနံၣ်အံၤခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိ လံာ်မိၢ်ၦၢ်ဒီးကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီလၢကသိၣ်လိတၢ်အဂီၢ်လိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁–၂၀၂၂)နံၣ်အခါကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထဲ(၃၄၃)ဂၤလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်တုၤလၢ(၅၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိဘၣ်သိၣ်လိနီၤဖးလီၤအတီၤဒီးခီဖျိလံာ်မိၢ်ၦၢ်တကူတလၢဘၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကသိၣ်လိတၢ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကၠိသရၣ်မုၣ်နီၢ်အ့အ့လွ့ၤလၢအသိၣ်လိတီၤထီတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကၠိလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်ကၠိဖဲအံၤအါအဃိတနံၣ်အံၤ(၉)တီၤဒီးအတီၤ(၁၀)န့ၣ်ပနီၤဖးလီၤအီၤခံဒူၣ်မီၤနီၤႉတတီၤန့ၣ်ၦၤကၠိဖိအိၣ်၀ဲအဂၤ(၅၀)ဘျဲၣ်ႉခီဖျိတၢ်လီၢ်အံၣ်အဃိသိၣ်လိတၢ်ဒုကီတစဲးႉမ့မ့ၢ်လံာ်မိၢ်ၦၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဖှိၣ်၀ဲ(၅)ဂၤညါအဃိလၢကၠိဖိအဂီၢ်န့ၣ်တဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲအပူၤကွံာ်နံၣ်အခါန့ၣ်(၁၀)တီၤကၠိဖိအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၄၇)ဂၤလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ညါအဃိတၢ်သိၣ်လိအလီၢ်ဒီးလံာ်လဲၢ်တၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်လိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

“ခိ၀ံၣ်အကတီၢ်ဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတၢ်အိၣ်သးအဃိအတီၤ(၁၀)အံၤဘၣ်အိၣ်ဘှံး၀ဲ(၂)နံၣ်ညါမီၤနီၤႉတနံၣ်ညါအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်က့ၤကၠိလၢကီၢ်သူလ့ၤကၠိႉမၤလိဘၣ်ဃုာ်ဒီးပလံာ်ကညီအဃိဂ့ၤလီၤမီၤနီၤႉလံာ်နါက့တမ့ၢ်ဒ်သိးဒီးလၢကညါအခါဘၣ်တမ့ၢ်လၢဖးတၢ်တခါအံၤႇသံကွၢ်တၢ်တခါအံၤႇစံးဆၢတၢ်တခါအံၤတမ့ၢ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉဒ်ပနၢ်ပၢၢ်အသိးပက့ၤစံးဆၢကဒါန့ၢ်မီၤနီၤႉခီဖျိလၢလံာ်မိၢ်ၦၢ်တကူတလၢဘၣ်အဃိသရၣ်မ့ဟ့ၣ်လီၤဟံၣ်တၢ်မၤ(အ့ၤစၤ)န့ၣ်ဘၣ်လဲၤမၤဖှိၣ်သကိး၀ဲလၢၦၤဟံၣ်လၢမုၢ်နၤခီဒီးပကွၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စီၤအီၤကၠီၤမ့လၢအိၣ်ဟဲ၀့ၢ်တကူၣ်အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးဒုးယၤတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဃိ ကၠိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဃိကၠိလၢအိၣ်ကီၢ်ပယီၤတၢ်လီၢ်အါတီၤဟဲထီၣ်က့ၤကၠိလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အိးထီၣ်၀ဲတဖၣ်လီၤဒီးကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီတကူတလၢ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးဒုးယၤတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဃိခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲကၠိတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်အကတီၢ်ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်က့ၤကၠိလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤအိးထီၣ်၀ဲလၢကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတနံၣ်အံၤတၢ်သိၣ်နံၣ်အဂီၢ်ကၠိလၢအိၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ်ခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကးဒံးဘၣ်တၢ်သိၣ်လိအဒၢးဒီးကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီတကူတလၢ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KECD)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

အပူၤကွံာ်(၂၀၂၁–၂၀၂၂)နံၣ်အခါလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူသထူူၣ်ႇတီအူႇချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ႇ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်ႇဒူပျာ်ယာ်ဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤကညီကူၣ်သ့ဆဲး၀ဲၤကျိၤ(KECD)အဖီလာ်တီၤဖုၣ်တုၤလၢတီၤထီန့ၣ်ကၠိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁ႇ၀၉၆)ဖျၢၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၈၉ႇ၈၇၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်(KECD)တၢ်မၤနီၣ်စရီအသိးန့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်စရီလၢတနံၣ်ညါအံၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ထၢဖှိၣ်စရီအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ