လၢတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်အပူၤနါမုအဲတၤကဘၣ်ဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှးလၢခါဆူညါအဂီၢ်

လၢတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်အပူၤနါမုအဲတၤကဘၣ်ဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှးလၢခါဆူညါအဂီၢ်

နါ၀့ၤဖၠိစၤ

(လါမးရှး ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်)

ဘၣ်ဖဲမုၢ်ဆါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤကလံၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဂ့ၤ၀ဲဒီးၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤလၢအိၣ်ဒီးအဟုးအသးအနီၢ်ဃဲၤဃဲၤဖိႇဆူၣ်ထီၣ်အခိၣ်ဆူၣ်ရၢ်လီၤ၀ဲလၢအလီၢ်ခံဒီးဆ့ၣ်နီၤအိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကနုာ်လီၤဟံၣ်ပဲတြီမဲာ်ညါန့ၣ်လီၤႉ

ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤလၢၤအခါန့ၣ်ၦၤပိာ်မုၣ်၀ဲအံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်တ့ၢ်ဃာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဖိအသိး တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တအိၣ်လၢကဖိးဟုတံၢ်ဃာ်အဖိမုၣ်ဆံးဆံးဖိအံၤဘၣ်ဒီးၦၤလၢဟဲသံကွၢ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤအ၀ဲတအဲၣ်ဒိးနံၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်နံၤဆၢကတိၤဆၢ၀ဲတၢ်လီၤႉတၢ်ဂ့ၢ်ခီန့ၣ်ဖဲအလဲၤအိၣ်ဖျဲၣ်ဖိလၢတၢ်ဆါဟံၣ်၀ံၤဟဲက့ၤတုၤလၢဟံၣ်လၢအနၣ်ရံၣ်တီၢ်ပူၤန့ၣ်ၦၤလၢအကဟံကွၢ်အဖိမုၣ်အံၤက့ၤစိာ်ကွံာ်အဖိမုၣ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤႉ

တအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်လီၤကွၢ်အဖိဆူၦၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိမၤတသ့ဘၣ်အဃိနါမုအဲတၤဘၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲနးဒိၣ်မးလီၤႉ နါမုအံၤအသးနံၣ်အိၣ်ထဲအနံၣ်(၂၀)ဒံးလီၤဒီးအိၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤသ၀ီတဖျၢၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲဒီးအဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိ(၃)နံၣ်ဖိတဂၤအိၣ်ဒီးအဖံအဖုတပူၤဃီဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးမိၢ်တဂၤလၢကဖးထီၣ်ကဒီးအဖိခံဂၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ

“ဖဲယဟ့ၣ်လီၤယဖိလၢၦၤစုပူၤအခါန့ၣ်ယတဒုးလီၤယမဲာ်ထံနီတစဲးဘၣ်ႉယပာ်ဆူၣ်ယသးလၢအီႉႉႉတၢ်အံၤလၢယဖိမုၣ်တၢ်အိၣ်မူကဂ့ၤအဂီၢ်လီၤႉပကဲမိၢ်ပဖိဒီးပကစၢ်န့ၣ်မတၤတဂၤမးတအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ဒုးကွၢ်ၦၤဘၣ်ႉမၤတဘၣ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်အဃိဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွၢ်ၦၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် တဲပၠး၀ဲတခီခီဟီၣ်တခီခီန့ၣ်လီၤႉ

တၢ်ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤဒၢးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ႇကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်တအိၣ်ႇမိၢ်ပၢ်လၢကကွၢ်ထွဲၦၤဒီးတအိၣ်ႇၦၤလၢကကွၢ်ထွဲၦၤဒၢးတအိၣ်ဘၣ်အဃိလၢယကအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒီးယဖိမုၣ်ဖိခံဂၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်ညါအဃိ ဒ်သိးယသးအိၣ်ဘၣ်ယဖိအံၤသုတအါထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ပတမၤယံၤထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဒီးယဟ့ၣ်လီၤကွၢ်ယဖိလၢအဆိအချ့လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

“ယဖိမုၣ်ဖိလၢယအိၣ်ဖျဲၣ်လီၤအီၤခံဂၤအံၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ခါဆူညါတၢ်မံမီၢ်အိၣ်လီၤႉယဖိမုၣ်အဆံးတဂၤလၢၦၤဟံကွၢ်၀ဲတဂၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးၦၤကပာ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤလီၤအဃိပဟ့ၣ်လီၤကွၢ်အီၤလီၤႉခီဖျိယၤန့ၣ်ယတလၢတၦဲၤဘၣ်ႇအ၀ဲမ့ၣ်အိၣ်ဒီးယၤန့ၣ်ကဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးမီၤနီၤႉဖဲအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤကိးယဖိမုၣ်အခါယထံၣ်လၢအဟ့ၣ်ဒုးလ့ၤထီၣ်ယဖိမုၣ်လၢဖဲဒီးဘၣ်ယသးမုာ်ဒိၣ်မးလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ယတူၢ်ဘၣ်လၢယသးဆံးစ့ၢ်မီၤနီၤ”
နါမုအဲတၤအံၤအ၀ဲထီၣ်ၦၢ်လၢအသးနံၣ်အိၣ်(၁၇)နံၣ်ခါလံၤလံၤလံဒီးအဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဒီးအီၤခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်အ၀ၤလၢညါတတီၤအဖိအသိးမ့မ့ၢ်အဖိလၢကအိၣ်ဖျဲၣ်လီၤ၀ဲခဲအံၤတဂၤခီန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲအ၀ၤလၢခံတတီၤအဖိန့ၣ်လီၤႉဖဲအဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိအိၣ်တနံၣ်အခါန့ၣ်ခီဖျိအပါအဲၣ်ဘၢယၤအဃိလီၤဖး၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လီၤဖးဒီးအ၀ၤန့ၢ်တနံၣ်ဘျဲၣ်၀ံၤဘျီအ၀ဲဒီးအဖိမုၣ်ခံဂၤအံၤဘၣ်အိၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢအဖံအဖုကဒုဖီလာ်ဒီး ကအိၣ်ဆၢထၢၣ်တဂၤခီဒၢးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိဆီၣ်ဟံၣ်ဆီဃီကဒီးၦၤပိာ်ခွါလၢအသီတဂၤန့ၣ်လီၤႉခီဖျိအသးဘီၣ်ဒံးအဃိအဖံအဖုဘၣ်ယိၣ်လၢကတိနိၣ်ဒီးၦၤတကျၢတခီဘၣ်အဃိအဖံအဖုဖျီအီၤဒီးၦၤလၢအအဲၣ်လိာ်သးဒီးအီၤတဂၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ

ဆီဟံၣ်ဆီဃီအံၤဆိမိၣ်၀ဲလၢပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါ၀ဲကသ့ဘၣ်ဆၣ်အ၀ၤအံၤဒ်အ၀ဲမုၢ်လၢ်ပာ်အသိးတကဲထီၣ်ဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီသူ၀ဲဒၣ်(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်ႇတဘျီတခီၣ်အမ့မူၤထီၣ်လၢကသံၣ်န့ၣ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်ဆှိးထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢယလိၤအဃိယဘၣ်သးဖှီၣ်ခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ

ဖဲအန့ၢ်၀ၤလၢခံတတီၤန့ၣ်အ၀ဲဆိမိၣ်ဃာ်လၢကမၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိအမံၤၦၢ်တဖၣ်အံၤမၢအဟံဖိအဃိအ၀ဲဟံးကဒီးဖိန့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဖဲအ၀ဲအိၣ်ထီၣ်ဒီးအဟုးအသးဘျီန့ၣ်အမံၤၦၢ်လၢမၢအမၤလီၤတဲာ်အဖိအသိးခီဖျိအ၀ၤစ့ၢ်ကီးမူၤကသံၣ်ကၠီၢ်ကသံၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိတၢ်ဆီၣ်သနံးဘၣ်အီၤဒီဒူၣ်ညါလီၤႉတၢ်ဖုၣ်ထံၣ်ဖုၣ်ထီတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ဒွါလၢအ၀ဲဒီးအမံၤၦၢ်ဘၢၣ်စၢၤအံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်ခံကတၢၢ်စံၣ်လီၤ၀ဲလၢအမံၤၦၢ်ဟံၣ်ပူၤဒီးအဒၢလွံၢ်လါအံၤတဖျၢၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်၀ဲဒီးအဖံအဖုန့ၣ်လီၤႉ

“ယဃုထၢယ၀ၤတဂၤအံၤန့ၣ်ယဆိမိၣ်လၢအကနၢ်ပၢၢ်လၢယမ့ၢ်ဖိသၣ်မိတဂၤအဃိယဃုထၢအီၤလီၤႉဖဲယစးထီၣ်န့ၢ်သီသီအခါဒုလၢယဖီခိၣ်န့ၣ်အဂ့ၤလီၤႉအတသူကသံၣ်မူၤဘှီးစ့ၢ်ဘၣ်ႉအမိၢ်အပါမးစံးဘျုးစံးဖှိၣ်ယၤဒံးႉအလါယံၤထီၣ်ဘျီအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ရ့လိာ်ယၤန့ၣ်ဆီတလဲထီၣ်ႉအဖိခွါအိၣ်တဂၤလီၤအဃိလူၤဘၣ်၀ဲအသးႉကယဲၢ်မ့ၢ်အဖိခွါတဲ၀ဲန့ၣ်အဘၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉအဖိသူကသံၣ်ကသ့ၣ်န့ၣ်မးဟဲပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢယလိၤဒံးႉယတူၢ်လီၤႇယတူၢ်တကဲလၢၤဘၣ်ဘျီယဟဲက့ၤလၢယဖံယဖုအအိၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် နါမုအဲတၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

နါမုအဲတၤအဖံအဖုလၢအပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါ၀ဲအံၤစ့ၢ်ကီးတမ့ၢ်ၦၤလၢအလၢအၦဲၤဘၣ်ႉဖဲအ၀ဲအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်အဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိတဂၤအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီးအဖံကွၢ်ကဟုကယာ်၀ဲဒီးခဲအံၤတအဲၣ်ဒိးမၤကီမၤခဲအဖံအဖုခံဂၤအံၤလၢၤဘၣ်အဃိဟ့ၣ်လီၤကွၢ်အဖိမုၣ်လၢအကအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲခဲအံၤတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ၦၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်စံးအီၤလၢအ၀ဲန့ၣ်အထီၣ်ၦၢ်လၢအသးဘီၣ်ဘီၣ်ဖိႇဟံ၀ၤတဂၤ၀ံၤတဂၤအဃိအ၀ဲဘၣ်သဂၢၢ်၀ဲတၢ်ဒုၣ်ဒွဲၣ်စံးအၢအိၣ်၀ဲအသိးအသကိးအမိအပါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢမ့မၤဘူးဒီးအဒံၣ်အဖိန့ၣ်အဒံၣ်အဖိကထီၣ်ၦၢ်ဆိဒ်သိးအ၀ဲအဃိၦၤပာ်အဒူၣ်အဆၢရ့အီၤလီၤႉႉဖဲအ၀ဲလီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအခါန့ၣ်ခီဖျိအမိအပါအပုၢ်အ၀ဲၢ်တအိၣ်နီတဂၤလၢကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤဘၣ်အဃိပၢၢ်တုၤလၢအဲၣ်ဒိးမၤသံလီၤက့ၤကစၢ်သးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ယစံၣ်လီၤလၢယမံၤၦၢ်အဟံၣ်ဘျီဒုဖဲယဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤတဲယၤဒ်န့ၣ်ဒ်အံၤအဃိယသးဘၣ်ဖှီၣ်ညါႉဖဲန့ၣ်အခါယဒၢန့ၢ်(၄)လါမီၤနီၤႉဖဲန့ၣ်ယအီ၀ဲဒၣ်တၢ်သ့ဃၢၤတၢ်ဟးလီၢ်ကသံၣ်အထံဒံးႉတၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤလၢယလဲၤတုၤဆိလၢတၢ်ဟံၣ်ယတသံဘၣ်ႉယဖိလၢအိၣ်ယဟၢဖၢပူၤနါက့တဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲက့ၤတဲပၠးကဒါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

“သရၣ်နါက့တဲလီၤအနၢ်ႇယၤနါက့ယပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤယသးဖးဒိၣ်ညါႉဖဲယဒၢထီၣ်သီသီအခါန့ၣ်ယမံၤၦၢ်တဲယၤလၢမၢယမၤလီၤတဲာ်ကွံာ်အီၤႉယမၤသံယဖိတဘူၣ်ဘၣ်ႉဒီးဖဲန့ၣ်ယဆၢတဲာ်လီၤယသးလၢယကအိၣ်ဖျဲၣ်ယဖိအံၤတုၤလၢအန့ၢ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဖဲယအီတၢ်သ့ဃၢၤတၢ်ဟးလီၢ်ကသံၣ်ထံအခါန့ၣ်ယတချုးထၢၣ်သးဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတကြၢးလၢတၢ်ကကွၢ်ကပာ်ကွံာ်၀ဲဘၣ်အသိးနကဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးသူၣ်ထီၣ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ဒီးကြၢးမၤလၢအအ၀ဲသ့ၣ်ကတဲဖျါထီၣ်အတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးၦၤလၢကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်လိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရၢ(BMA) ဘၣ်ဃးသးတၢ်ဆိမိၣ်တၢ်ဆဲးကျိးမူဒါခိၣ် မူၤအ့ခ့ၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

“တၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်လၢအသးပူၤဖးဒိၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့တဲဖျါထီၣ်ၦၤတဂၤဂၤမးႉမ့နာ်အီၣ်၀ဲမးကတဲဖျါထီၣ်တၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်လၢ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့တဲဖျါထီၣ်၀ဲမးတၢ်လၢအတူၢ်ဘၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဖှံလီၤ၀ဲလီၤႉဘၣ်ဆၣ်အမ့ထံၣ်ၦၤတဂၤဂ့ၤတဂၤဂ့ၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢအကတဲပၠးအတၢ်တူၢ်ဘၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲမ့နာ်အီၣ်၀ဲမးကတဲပၠးအ၀ဲတၢ်တူၢ်ဘၣ်လီၤႉမ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်ကက့ၤဆိမိၣ်လီၤက့ၤအကစၢ်သးႉတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအိၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့မၤဒ်လဲၣ်မးကဂ့ၤလဲၣ်နမ့တဲဘၣ်အီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးနမ့တဲသကိးတၢ်ဒီးအီၤန့ၣ်အ၀ဲနါက့အသးကဆူၣ်ထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် မူၤအ့ခ့ၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

နါမုအဲတၤအံၤလၢအနီၢ်ဆံးဆံးဖိအခါတမ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢအနၢၤအီၣ်ၦၤဂၤဘၣ်အသိးမ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢအတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးဂ့ၤဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးၦၤတဂၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအတူၢ်ဘၣ်၀ဲန့ၣ်တူၢ်ကစုဒု၀ဲထဲတဂၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အဖံစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

အဖံစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲန့ၣ်အတတဲဖျါထီၣ်အတၢ်တူၢ်ဘၣ်ကြီကြီဘၣ်ႉအိၣ်ဒၣ်မုာ်မုာ်လီၤႉအ၀ဲတူၢ်ဒၣ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤႉဖဲအ၀ဲမၤသံလီၤအသးခါန့ၣ်နါက့ကဘၣ်မ့ၢ်အတူၢ်၀ဲတကဲလၢၤဘၣ်ဒီးမၤသံလီၤသးဒ်န့ၣ်လီၤႉအ၀ဲဟ့ၣ်ကွၢ်အဖိနါက့ပ၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးပသးၦၢ်ထီၣ်လံအဃိပကွၢ်တကဲလၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉအဃိပဟ့ၣ်အခွဲးလၢကဟ့ၣ်ကွၢ်ၦၤဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

နါမုအဲတၤအမိအပါခံဂၤအံၤလီၤဖး၀ဲဒၣ်လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်လီၤသီသီအခါလံဒီးအမိန့ၣ်သံ၀ဲဖဲ(၂၀၁၁)အခါန့ၣ်လီၤႉအပါစ့ၢ်ကီးစးထီၣ်မ့ၢ်အအိၣ်ဖျဲၣ်လီၤန့ၣ်ကွၢ်ထွဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအီၤတအိၣ်ဘၣ်ႉစးထီၣ်လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်န့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်၀ဲဒီးအမိအပါဘၣ်အဃိမ့့မ့ၢ်အဖိခီန့ၣ်တအဲၣ်ဒိးကဲထီၣ်ဒ်သိးအီၤဘၣ်မုၢ်လၢ်၀ဲလၢကအိၣ်ဘၣ်ဒီးအမိအပါတပူၤဃီဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဟဲ၀ံအံၤတကွၢ်လၢအဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉအဖိမုၣ်ခံဂၤအံၤမ့ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ်ကလီၤဂာ်ဒီးအီၤလၢအမိၢ်အပၢ်တအိၣ်ဘၣ်အံၤအဃိအသးတမုာ်ဘၣ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲတဲပၠးတခီခီဟီၣ်တခီခီန့ၣ်လီၤႉ

“စးထီၣ်လၢယအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်ယကမၤဆါၦၤန့ၣ်တအိၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်လၢယတူၢ်ဘၣ်ခဲအံၤတဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်မ့ၢ်ယမၤတ့ၢ်ဃာ်အီၤလၢညါတဃၣ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်ဘူၣ်တၢ်၀ံမ့အိၣ်ဃာ်န့ၣ်ယကတူၢ်လၢာ်ကွံာ်ခဲလၢာ်လီၤႉၦၤလၢအမၤယၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ယတအဲၣ်ဒိးဟံအရ့ဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်သိးဒီးနါမုအဲတၤအံၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ကလိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်ၦၤပိာ်ခွါကထီၣ်၀ဲလၢရူလၢတ့န့ၣ်အိၣ်၀ဲစှၤလီၤအသိးပထံၣ်ဘၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီးတသ့ၣ်ညါတၢ်လိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်အကျိၤအကျဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢခိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

စးထီၣ်လီၢ်ခံအံၤအါဒၣ်တက့ၢ်လၢတၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤန့ၣ်ခီဖျိလၢကသံၣ်မူၤဘှီးအံၤအဃိန့ၣ်ၦၤဒီမါ၀ၤလီၤဖးဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိးလၢ(စိၤရှၢၤမံၤဒံၣ်ယၢၣ်)အပူၤတဆီအံၤစ့ၢ်ကီးၦၤအဲၣ်ဘၢဖိအဲၣ်ဘၢမါဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤပိာ်မုၣ်တဖၣ်အံၤလီၤဘၣ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)လီၢ်ခၢၣ်သးပၢဆှၢတၢ်ကမံးတံာ် ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤၦၤဂ့ၢ်၀ီမူဒါခိၣ် နီၢ်ဒါမုၣ်ထူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

နီၢ်ဒါမုၣ်စံး၀ဲလၢ“ဖဲပအိၣ်ထီၣ်ဒီးပဟုးပသးသီသီအခါၦၤမ့မၢပမၤလီၤတဲာ်ဖိသၣ်န့ၣ်တၢ်န့ၣ်မ့အိၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒုတဘၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဘျၢတၢ်သိၣ်တၢ်သီဘၣ်ႉနက့ၤလိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်က့ၤအီၤန့ၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤဒၣ်လဲာ်မ့တဟံဘၣ်လိာ်သးဘၣ်နါက့ဂ့ၤန့ၣ်ၦၤပိာ်ခွါကဘၣ်ဟံးမူဒါလၢဖိသၣ်အဂီၢ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်ၦၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤဟံးမူဒါဒ်န့ၣ်အိၣ်စှၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ကညီကီၢ်စဲၣ်ဃုာ်ဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိးခီဖျိလၢကသံၣ်မူၤဘှီးအံၤအဃိတၢ်ဂ့ၢ်ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံလၢအမ့ၢ်ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးဘၣ်ဆၣ်ၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဲ၀ဲလၢဟံၣ်ပူၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးတဲဖျါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးတဘူၣ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိးနီၢ်ဖီအဲၣ်လၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢဟံၣ်ပူၤတဂၤအံၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲလၢ“ဖဲယန့ၢ်ဒီးယ၀ၤအခါန့ၣ်မ့ၢ်လၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးအဃိယသးဘၣ်ဖှီၣ်ညါႉလၢခံန့ၣ်ယမၤတဲာ်ကွံာ်တၢ်ဆဲးကျိးဒီးၦၤကိးဂၤဒဲးဘျီယကစၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးမၤတၢ်မၤႉယကွၢ်လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ယဖိမုၣ်ႉတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်ယ၀ၤဒီးအမိအပါနါက့ဆဲးကျိးယၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉယအဲၣ်ဒိးတဲဘၣ်ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢတဘၣ်ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါၦၤဂုၤၦၤဂၤနီတဂၤဘၣ်ႉအဆိကတၢၢ်န့ၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးအိၣ်ဆၢထၢၣ်လၢနကစၢ်နကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်သူၣ်မံသးမုာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး၀ဲန့ၣ်လိၤႉ

နါမုအဲတၤအံၤခါဆူညါန့ၣ်တဲ၀ဲလၢကဂုာ်ကျဲးစၢးဃုဖံးဃုမၤတၢ်ဒီးပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ပညိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါအဖံအဖုအံၤအဘျုးအဖှိၣ်အိၣ်အါမးလၢအဖီခိၣ်ဒီးကလိးန့ၢ်၀ဲအဖံအဖုအကမၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

“ယၤန့ၣ်ယတၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ႇယတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိယမ့အိၣ်ဖဲအံၤဒုတမ့ၢ်လၢယဃုစ့ကဘၣ်အါအါဘၣ်ႉခီဖျိယအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ယဖိန့ၢ်တယံၤဒံးဘၣ်အဃိယကဘၣ်အိၣ်ဆိဃာ်ဆူၣ်ဆူၣ်ချ့ချ့လီၤႉလါအ့ဖြ့ၣ်ဘျီန့ၣ်ယကလဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢဘီးကီးႉယအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်န့ၢ်ယဖံယဖုအကမၢ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် တဲပၠး၀ဲဒၣ်အတၢ်ပာ်သးန့ၣ်လီၤႉ

နါမုအဲတၤအဖံအဖုအံၤအသးနံၣ်ကအိၣ်လံ၀ဲလၢအနံၣ်(၆၀)ဃၣ်ဃၣ်လံဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သူၣ်ထီၣ်ဒဲအိၣ်လၢရီဘၢၣ်ကျီးပူၤဒ်န့ၣ်လီၤအဃိယတၢ်ပညိၣ်အိၣ်လၢယအဲၣ်ဒိးတ့ထီၣ်န့ၢ်ယဖံယဖုအဟံၣ်တဖျၢၣ်အသိး လၢကအံးထွဲကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ယဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိအဂီၢ်န့ၣ်အဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဖးအါညါအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

“ခီဖျိယသးဘီၣ်ဒံးအဃိယဂုာ်ကျဲးစၢးမၤတၢ်န့ၢ်ဒီဒူၣ်ဒံးႉလၢယဖံယဖုဒီးယဖိမုၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ယကဘၣ်ပာ်သးဆူၣ်ဆူၣ်လီၤႉလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ယကဘၣ်ဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှးတၢ်ဒံးလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲပာ်ဆူၣ်သးလၢခါဆူညါအဂီၢ် န့ၣ်လီၤ