သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၃)နံၣ်ဘျဲၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်အကလီၢ်(၁၀)ဘျဲၣ်

လါယူၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ ၃ နံၣ် ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤ၀ဲဒၣ်လၢအကလီၢ်(၁၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

စးထီၣ်(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤလါအါရံၤ ၁ သီ တုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)လါမ့ၤလၢသၢနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ (၁ႇ၀၇၈ႇ၅၀၅)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)န့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံ ဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁၄၃ႇ၅၂၉)ဂၤႇတီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂)န့ၣ်(၈၃ႇ၂၃၈)ဂၤႇချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်(သုးက့ ၃)န့ၣ် အိၣ် (၄၉၄ႇ၅၉၀)ဂၤႇဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)န့ၣ်(၁၀၀ႇ၈၇၃)ဂၤႇမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)န့ၣ်အိၣ်၀ဲ (၇၈ႇ၈၇၉)ဂၤႇ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)န့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၅၄ႇ၃၃၀)ဂၤဒီးမ့မ့ၢ်လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)ခီန့ၣ် ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ် အိၣ်၀ဲ(၂၃၀ႇ၆၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အကလီၢ်(၁၀)ဘျဲၣ်အံၤအကျါန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၢ်ဒံး၀ဲဒၣ်ထဲၦၤအဂၤ(၆)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ဒံးလီၤအဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

မ့ဘၣ်ကွၢ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပာ်ဖျါစရီပူၤအသိးန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့လၢၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ် အါကတၢၢ် တဘ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ နီၢ်ဂံၢ်ခံန့ၣ်(ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်)ဒီး နီၢ်ဂံၢ်သၢန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ (ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၂၀၂၁)တုၤလၢ(၂၀၂၃)လၢခံနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၇၅၁ႇ၆၆၉)ဂၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်မ့က့ၤထိၣ်သတြီၤအီၤန့ၣ် (၂၀၂၃-၂၀၂၄) တနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲ(၃)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ

ကီၢ်ပယီၤပူၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဃုာ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိ တၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိလၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢတၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးအဖၢမုၢ်တုၤလၢခဲအံၤတစုန့ၣ်လီၤႉ

ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၅၆ႉ၆)ကကွဲၢ်ဒီးဖဲန့ၣ်အကျါကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအ ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၂ႉ၆)ကကွဲၢ်ဒီးၦၤနီၣ်ဂံၢ်(၁၈ႉ၆)ကကွဲၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လါမ့ၤအတီၢ်ပူၤ(UNOCHA)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ