လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ကဆၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤလၢအမ့ၢ်အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤအပူၤစးထီၣ်ဖဲတၢ်ပတုၥ်ဃၥ် ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆီၣ် ထွဲမၤစၢၤလၢအမ့ၢ်(USAID)အံၤဝံၤအလီၢ်ခံဘၣ်ထွဲဒီးဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ကဆှဲကဆှီသနၢၣ်တကပၤန့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဃးဒီးဒဲကဝီၤပူၤဆူၣ်ချ့တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,ထံနိတကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤဟဲက့ၤဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးက့ၤဝဲလံဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ကဆှဲကဆှီတကပၤန့ၣ်ကလဲၤတရံးသးအဂီၢ်ကီခဲဒံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢတၢ်ပတုၥ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝံၤအလီၢ်ခံသိလ့ၣ်လၢအဝံစိၥ်တီဆှၢန့ၢ်ဝဲဒဲကဝီၤတၢ်ကမှံၤသ့တဖၣ်စ့ၢ်ကီးပတုၥ်ဟးထၢတၢ်ကမှံၤလၢဒဲကဝီၤပူၤအမဲၥ်ညါတကီၢ်ခါအခဲအံၤဒဲကဝီၤတၢ်ကမှံၤလီၢ်စ့ၢ်ကီးပှဲၤလံအဃိလၢကဃုတၢ်လီၢ်ဒီးခူၣ်တၢ်ကမှံလီၢ်အဂီၢ်ဒဲကဝီၤဖိနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲဟံးန့ၢ်မူဒါအဂ့ၢ်န့ၣ်အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤခိၣ်စၢၤစီၤနံၤဒိၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ကမှံၤတကပၤန့ၣ်မၤအီၤတသ့ဒံးဘၣ်. ဘၣ်နုၤလဲၣ်န့ၣ်အပူၤကွံၥ်တၢ်ကမှံၤပူၤတဖၣ်ပှဲၤလံမီၤနီၤ. အဃိလၢကခူၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ပူၤ သီအဂီၢ်ကဘၣ်မ့ၢ်လၢအသီ(၉၀)မ့ၢ်တလၢ,တၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤမးကဟဲက့ၤမၤကဒါက့ၤဝဲမီၤနီၤ. အဃိန့ၣ်တၢ်အသီ(၉၀)အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ဒ် ပလဲၤတ့ၢ်အီၤညီနုၢ်အသိးဒဲကဝီၤဖိလၢကဝီၤဒ့တဘ့ၣ်စုၥ်စုၥ်အတၢ်ကမှံၤန့ၣ်ဒဲကဝီၤဖိလံၤဟံးန့ၢ်မူဒါလီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ကွၢ်ထွဲတၢ်ကဆှဲကဆှီအသနၢၣ်တကပၤတလဲၤတရံးသးလၢၤဘၣ်အဃိဒ်ကဝီၤဒ့သနၢၣ်,ကၠိသနၢၣ်,ဒဲကဝီၤဖိဒီးတဂၤလၢသနၢၣ်အသိးန့ၣ်ဘၣ်ဘှါဆှဲ,ခူၣ်ဝဲတၢ်ပူၤလၢကစူးကွံၥ်ဝဲတၢ်ကမှံၤအဂီၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤဖိတဂၤစ့ၢ်ကီးစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အခဲအံၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တထုးတၢ်ကမှံၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ကမှံၤန့ၣ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလၢဟံၣ်ဒူၣ်ခံဖျၢၣ်သၢဖျၢၣ်န့ၣ်တပူၤတပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤဒဲ ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ခူၣ်ဝဲတၢ်ပူၤလံဒီးပဝဲနါက့ပခူၣ်တၢ်ပူၤလံမီၤနီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢပှၤဒဲကဝီၤဖိတနီၤအဂီၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတအိၣ်လၢကခူၣ်တၢ်ကမှံၤပူၤဘၣ်အဃိတနီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ကမှံၤဘှါၡဲဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ဝဲဒီးဒဲကဝီၤကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢဒဲကဝီၤဖိသ့တၣ်ဖၣ်ကဒွဲၣ်အူတၢ်ကမှံၤဘၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကမှံၤအံၤမုၢ်လၢ်လၢကက့ၤဘၣ်လီၤဘၣ်ဆးလၢအဆိအချ့အဂ့ၢ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်လၢဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်ကမှံၤန့ၣ်တနွံတဘျီသိလ့ၣ်ဟဲတီန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒီးဘှါၡဲစၢၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲအသိးတဘျီတခီၣ်လၢဂ့ၢ်ဝီအူတၢ်လိၣ်အဖီခိၣ်ဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ကမှံၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကမှံၤမ့ၢ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်တၢ်ဟဲတီစၢၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ပှၤလၢကွၢ်ထွဲဒဲကဝီၤတၢ်ကမှံၤစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.