လါမးရှး ၂၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ထၣ်စီၤယါ မဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤဆၢခိၣ် ထံလီၤသံးယိၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်န့ၣ် ဖဲမဟါလါမးရှး ၂၆ သီအနံၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲကျိ(၂)ခိၣ်ဃုၥ်ဒီးစုကွံၥ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢသိလ့ၣ်(လဲကါ)ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါဟါခီ ၂း၃၀ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သိလ့ၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၁၀-၀၅၈၇) လဲကါအလွဲၢ်ဂီၤတခိၣ်လၢတီၣ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤပှၤကညီလၢ အိၣ်ဟဲက့ၤ လၢမဲၢ်ဆီးကက့ၤဆူမဲၢ်တ၀ီအံၤ ဖဲအဟဲက့ၤတုၤလၢမဲၢ်လးဒဲက၀ီၤဃၢၤ(ထံလီၤသံး)ယိၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤအခါန့ၣ် တၢ်သမံသမိးဖီၣ်န့ၢ်၀ဲကျိဖုၣ်ဃုၥ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢသိလ့ၣ်အမဲၥ်ညါထၢၣ်သွ့တဖျၢၣ်အပူၤကဲထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
စုက၀ဲၤလၢတၢ်ဖီၣ်ချုး၀ဲတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ကျိဖုၣ်(၂)ခိၣ်, ကျိအဒၢ(၄)ခါ, ကျိချံ(၂၀၀)ဖျၢၣ်ဒီး စုကွံၥ်မ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ် န့ၣ်လီၤ.
သိလ့ၣ်(လဲကါ)ကစၢ်လၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ကျိလၢသိလ့ၣ်ပူၤတဂၤအံၤန့ၣ် မ့ၢ်၀ဲကၠီၣ်တဲၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိ အမံၤမ့ၢ်၀ဲ မံစထၢၣ် စူၤရၣ်ဖီ (၆၀)နံၣ် အိၣ်ဆိး၀ဲလၢ ထၣ်စီၤယါကီၢ်ဆၣ် သ၀ီက၀ီၤဒ့(၉)ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ယိၤတၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ယိၤတၢ်ကစီၣ်ပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ဖဲတၢ်သမံသမိးသံဒိးသံကွၢ်သိလ့ၣ်ကစၢ် မံစထၢၣ် စူၤရၣ်ဖီ အံၤအခါအ၀ဲစံး၀ဲလၢ တၢ်ဘိၣ်လၢ ပၣ်ဃုၥ်ကျိအံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲလၢ မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပှၤတဂၤအအိၣ်၀ံၤ တၢ်ငါအီၤလၢကဘၣ်က့ၤစိၥ်တၢ်ဘိၣ်အံၤဆူ မဲၢ်တရံး တကပၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဘိၣ်ပူၤအိၣ်ဒီးမနုၤလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤ သိလ့ၣ်(လဲကါ)ကစၢ်အံၤ ယိၤသုးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအးလီၤက့ၤဆူ မဲၢ်ရမၣ်ပၢၤကီၢ်အစုပူၤဒီး တၢ်ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအိၣ်အသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
၂၀၂၁ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်လီၢ်လၢအိၣ်ဘူးကီၢ်ပယီၤထံဆၢကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲကျိတၢ်စုက၀ဲၤ,ကျိချံပှၥ်သၣ်,ကသံၣ်မူၤဘှီးဒီး(Starlink)တၢ်ဖိတၢ်လံၤတကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ ပှၤကီၢ်ပယီၤဖိလၢအဟဲနုၥ်လီၤခူသူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.