လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢတူၢ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးတၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤလၢအကဲထီၣ်သးဖဲလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤအံၤတဖၣ် ဒ်သိးတၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤကလဲၤတုၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်စုပူၤအဂီၢ်န့ၣ် ကဒီသဒၢသုးကီၣ်ကးအတၢ်အီၣ်ကဘျံးကဘျၣ်လၢကမျၢၢ်အဖီခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်ကရၢကရိ(၂၆၅)ဒူၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဃ့ထီၣ်၀ဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်ဖဲလါမးရှး ၃၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိဟီၣ်ခိၣ်ဟူးကဲထီၣ်သးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အံၤအဃိ ကီၢ်ပယီၤပူၤကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၂၅၀၀)ဘျဲၣ်ဒီး ဟံၣ်ဃီ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်, ကျဲ,တိၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤအမဲၥ်ညါ ပှၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအကလးဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်၀ဲသးသမူတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဃိ လၢအ၀ဲသ့ၣ် အဂီၢ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလိၣ်၀ဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကရူၢ်ပၥ်ဖှိၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်အပူၤကွံၥ်(၂၀၀၈)ကီၢ်ပယီၤပူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်၀ဲကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ်လီၤ(နၣ်က့း)ဆၢကတီၢ်အခါန့ၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤဆူကမျၢၢ်အဂီၢ်တဖၣ်အံၤ သုးမီၤစိရိၤကရူၢ်အံၤစူးကါ၀ဲလၢအသုးကရူၢ်ဒၣ်၀ဲ အတၢ်ဘၣ်ဘျုးဘၣ်ဖှိၣ်အဂီၢ်တၢ်စံၣ်စိၤအိၣ်ဃၥ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဃိဖဲဟီၣ်ဟူးတၢ်ဂ့ၢ်ကီကဲထီၣ်သးအကတီၢ်အံၤ ဒ်သိးထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်ကလဲၤတုၤလၢကမျၢၢ်တူၢ်ဘၣ် တၢ်တဖၣ်အစုပူၤအဂီၢ် ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ခိၣ်ဃၢၤထံကီၢ်ဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကရၢကရိလၢအဂၤတဖၣ် ကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး (NUG),ကလုၥ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢ(EROs-Ethnic Resistance Organizations)ဒီး ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် လံၥ်တၢ်ဃ့ထီၣ်အပူၤကရူၢ်ကရၢအကျါ ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN) ပှၤနဲၣ်တၢ် နီၢ်၀ါခုၣ်ဆှံစံး၀ဲလၢ“ပကွၢ်ကဒါက့ၤလၢကလံၤမုၢ်(နၣ်က့း)အတၢ်လဲၤခီဖျိန့ၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢဟဲ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်န့ၣ် အပူၤကွံၥ်န့ၣ်တၢ်သူအီၤဒ်တၢ်စုက၀ဲၤတခါအသိးလီၤ.အဃိပကွၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်အိၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အံၤဟဲထီၣ်တတုၤဘၣ်.ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်ကြၢးတၢ်နီၤလီၤအီၤလၢတၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤမီၤနီၤ.တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အံၤကလဲၤခီဖျိ၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်အမ့လဲၤခီဖျိ၀ဲ(SAC)န့ၣ်တၢ်ကသူက့ၤအီၤလၢထီဒါက့ၤထံဖိကီၢ်ဖိဒီးပထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးလၢပယီၤသုးအံၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤအိၣ်မီၤနီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ကီၢ်ပယီၤပူၤ ဖဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဟူးတၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် အကတီၢ်အံၤ လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢစကဲကီၢ်ခီဒိၣ်,မကွ့,ပကိကီၢ်ခီဒိၣ်,ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးအံၤ သူ၀ဲကဘီယူၤ လဲၤခးလီၤ၀ဲတၢ်အဘျီတဖၣ်အဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဒ်သိးကဘီယူၤအတၢ်ထီၣ်ဒုးဒီးဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤခဲလၢၥ်ပကတုၥ်ကွံၥ်သးလၢအဆိအချ့အဂီၢ်န့ၣ် အလီၢ်အိၣ်လၢဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီးအၣ်စံၣ်ယၣ်ထံကီၢ်တဖၣ် ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဃ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤ ခီဖျိဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအံၤအဃိ ကီၢ်ပယီၤအပူၤ ပှၤသံအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ(၂၃၀၀)ဘျဲၣ်လံဒီး ပှၤလၢအဘၣ်တူၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအံၤအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲခဲလၢၥ်(၈,၅၆၀,၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (NUG)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.