လါယူၤ ၃ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤလၢကီၢ်ရ့ၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်အပူၤမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်က့ၤဝဲဒုးတၢ်ယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအသဟီၣ်ဟဲဆူၣ်ထီၣ်ဝဲဒီးတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါအပှၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါအဃိသုးကီၣ်ကးအံၤကမၤတပျုၤတပျီၤတၢ်အါထီၣ်သ့ဝဲအဂ့ၢ်(KECD)စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဝဲအံၤအဖီခိၣ်(၂၀၂၅-၂၀၂၆)တၢ်မၤလိနံၣ်အတီၢ်ပူၤကၠိအတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ကၠိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲသ့ၣ်တဖၣ်က အိၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ကၠိ, ကမၤသကိးတၢ်ဒီးလီၢ်ကဝီၤဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အဂ့ၢ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤခိၣ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူဟ့ၣ်ပ လီၢ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပယီၤသုးဘၣ်ပျၢ်စုပျၢ်ခီၣ်အသုးကလၢၤတဖၣ်အါထီၣ်ဒီးအပှၤသံဘၣ်ဒိအါဝဲအဃိကဟဲက့ၤမၤကၣ်က့ၤတၢ်ဒီးကမၤတပျုၤတပျီၤတၢ်အါထီၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဃိကၠိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတဖၣ်ကမၤသကိးတၢ်ဒီးလီၢ်ကဝီၤတၢ်ပၢတၢ်ပြးဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢက ရူၢ်ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်. ကၠိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး,တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တၢ်ဒီးသုတပၥ်လၢတၢ်ဖှံဖှံညီညီတဂ့ၤ. ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ဖိလံၤအတၢ်ပူၤဖျဲးဒီးသးသမူတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်အိၣ်လၢကၠိပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအစုပူၤစ့ၢ်ကီးလီၤ. အဃိန့ၣ်ကပၥ်ကဲ ဝဲဒၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဒီးတၢ်ဒုးပလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်,ကလူၤပိၥ်မၤထွဲဝဲအဂ့ၤကတၢၢ်မီၤနီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဟီၣ်ကဝီၤလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အလီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ဒုးတၢ်ယၤတအိၣ်အလီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤဟဲမၤဝဲ တၢ်တတၢၤတနါသ့ဝဲထီဘိအဃိတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅-၂၀၂၆)တၢ်မၤလိနံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်,တၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤကအိၣ်အါ န့ၢ်ဒံးဝဲနံၣ်လၢအပူၤကွံၥ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ(၂၉)သီအနံၤဟါခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ် ဖဲဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်-ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်, တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်, သ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်, ဖဲ(ကွံလၢၢ်ဆှုၣ်)သဝီအပူၤခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ(ကွံလၢၢ်ဆှုၣ်ကၠိဖိ)ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး ကီးတရံး-တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်, ရၤမတံကလံၤထံး, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ပူၤမ့ၢ်လၢဒုးယၤဆူၣ်ဝဲ အဃိကမျၢၢ်ဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သံဘၣ်ဒိဝဲဒီးတနံၣ်အံၤကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အိးထီၣ်က့ၤအဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဝဲလံအဃိလၢဖိဒံဖိ သၣ်ဒီးကၠိသရၣ်/သရၣ်မုၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ကရူၢ်ခိၣ်နၢ်,ဒူသဝီခိနၢ်ဘၣ်ထွဲတဖၣ်ကတၢၣ်ပီၣ်သုးကျဲၤန့ၢ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ပူၤဖျဲးအလီၢ်အဂ့ၢ်(KECD)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
နံၣ်လၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီးဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအဃိတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်,တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤဒီးတၢ်တၤတၢ်ကအိၣ်အါဝဲဘၣ်ဆၣ်ဒ်သိးကၠိအိးထီၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်ဒီးကလဲၤတရံးအသးအဂီၢ်ကီၢ်သူလ့ၤကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤအိၣ်ဒီးတၢ်မၤသကိးတၢ်,တၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢလၢအဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်(KECD)အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိတနံၣ်အံၤန့ၣ်သူမွဲကျိကၢၢ်နံၤဒီတကျိၤပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤအသးသ့ၣ်တဖၣ်ကညီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအမဲညါခံခီခံကပၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအသးဟီၣ်ဆူၣ်ဒံးဝဲအဖၢမုၢ်ဖီခိၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တနီၤတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဒီးလီၢ်ကဝီၤတၢ်မၤလိကၠိသ့ၣ်တဖၣ်တလဲၤသရံးဘၣ်သးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ် ဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်ကဝီၤကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ် အသိးန့ၣ်လီၤ.