လါအီကူၥ် ၁၁ သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
လၢတၢ်ကဖီၣ်ဂၢၢ်က့ၤဝဲ(HIV)တၢ်ဆါ အတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂၥ်တၢ်ရၤလီၤသးအဂီၢ်, ပယီၤသုးကရူၢ်အံၤ ကဟံးထီၣ်ဖီၣ် ထီၣ်ဝဲ ရၤမတံဝ့ၢ်ပူၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အဘၣ်ထွဲဒီး(တၢ်ဆါလီၤအီၣ်နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤ)တဖၣ်အရ့အဂ့ၢ်, အပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ် (၁၀)သီအနံၤအပူၤ ကတိၤပၥ်ဖျါဝဲအဂ့ၢ် ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ကစီၣ် တဖၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ရၤမတံဝ့ၢ်အပူၤ ခီဖျိတဖိးသဲစး တၢ်စံၢ်ပှၤကညီအလီၢ်,တၢ်မုၥ်လၤသးခု(KTV)အလီၢ်ဒီး(တၢ်ဆါလီၤအီၣ်နီၢ်ခိ က့ၢ်ဂီၤ) တၢ်လီၢ် တၢ်ကျဲတဖၣ် အါထီၣ်ဝဲဒၣ်အဃိ (HIV)တၢ်ဆါ အတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂၥ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်အသး အါထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်, သုးကရူၢ် စံးဝဲလၢကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲ ပှၤမၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤ ဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်အရ့အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကရူၢ် အတၢ်ပၥ်ဖျါအဖီခိၣ်, ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤ သးစၢ်ပိၥ်ခွါတဂၤပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲဒၣ်လၢ “ပယီၤသုးအံၤစံးဝဲလၢကဖီၣ်ဒီး ကဟံဝဲအရ့ဘၣ်ဆၣ်ယဆိမိၣ်လၢ အမ့ပံးသနၥ်က့ တမ့ၢ်ကန့ၢ်ယံၥ်ဘၣ် ကန့ၢ်ဒၣ်ထဲ စှၤသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ ဘၣ်မနုၤဃိလဲန့ၣ်, သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ် ဖဲအံၤတဖၣ် အါတက့ၢ် မုၥ်လၤသးဖှံဝဲဖဲ တၢ်လီၢ် တဖၣ် အံၤန့ၣ်လီၤ.တနၤတနၤပှၤလဲၤဒီဒူၣ်ဒီထၢအဃိ တၢ်လီၢ်ကစၢ်တၢ်မၤအခိၣ်တဖၣ်ဒိးန့ၣ် ဘၣ်စ့အါမးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ရၤမတံဝ့ၢ်အံၤ ခီဖျိ (HIV)တၢ်ဆါအတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂၥ်အဃိ(၂၀၂၆)နံၣ်အပူၤ ပှၤလဲၤဟံးန့ၢ်အီဝဲကသံၣ်ဖီၣ်ဂၢၢ်တၢ် ဃၢ် (ART) အိၣ်ဝဲလၢ(၂၄၀၀)ဘျဲၣ် ဒီးတလါအတီၢ်ပူၤပှၤတစှၤန့ၢ်အဂၤ(၁၀)ဘၣ်ကူဘၣ်ဂၥ်ဝဲကိးလါဒဲးအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အံၤအဖီခိၣ်,ရၤမတံသးစၢ်ပိၥ်ခွါအံၤစံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ “ပှၤလၢအမုၥ်လၤထဲဒၣ်တၢ်လဲၤဂဲၤကလံၣ် တၢ်အိတၢ်အီတဖၣ်ဒု ဘၣ်ကူတသ့ဘၣ်မီၤ.မ့မ့ၢ်ပှၤပၢၤသးတန့ၢ်, မုၥ်တၢ်ကလုၥ်ကလိၤဒုအါတက့ၢ်ဘၣ်ကူလီၤ. (KTV)တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤ တနီၤပှၤလူၤဘၣ်သးဒီး အါတက့ၢ်ပှၤမၤတၢ် ဒ်တရူးအမါဖိသၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီဒူၣ်န့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်ဟးအိၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤတတီၤ ယံၤလၢအလါန့ၣ်လီၤ. ပှၤဘံဘူဒီးပှၤကဲထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်, ရၤမတံဝ့ၢ်ပူၤ တၢ်မုၥ်လၤသးဖှံအလီၢ် ဒ်အမ့ၢ် (KTV) ကျးသ့ၣ် တဖၣ်အံၤ တၢ်အိးထီၣ်ဝဲအီၤလၢ ဖိးသဲစး ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၁၆)ကျးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးသုးကရူၢ် ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲ တဖိးမံသဲစး တၢ်မၤတၢ်ဆါလီၤအီၣ်နီၢ်ခိ က့ၢ်ဂီၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ တဖၣ်ဝံၤအလီၢ်, တကီၢ်ခါခဲအံၤဝ့ၢ်ပူၤတဖိးသဲစး (KTV)တၢ်မုၥ်တၢ်လၤအလီၢ်ဒီး(တၢ်ဆါလီၤအီၣ်နီၢ်ခိ က့ၢ်ဂီၤ)ဘၣ်ထွဲ ဆံးဆံးဖိတဖၣ် တနီၤပံးကွံၥ်ဆိဝဲအသးအိၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး, ဖိးသဲစး တၢ်ပၥ်မုၥ်ပၥ်လၤ တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢဒိၣ်ဒိၣ်ထီထီတဖၣ်အံၤတခီ အတၢ်ဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးဒီး သုးကရူၢ်ခိၣ်နၢ်, တရူးပှၤဒိၣ်ကျိၣ်ဒိၣ်စ့ ဒီး ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢ တဖၣ်အတၢ်အဂ့ၢ်, ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.