လါယနူၤအါရံၤ ၂၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤကိးဘ့ၣ်ဒဲး တၢ်ဆါဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်၀ဲ တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကဲထီၣ်တၢ်တၤတၢ်ဖးဒိၣ်လၢပှၤစူးပှၤဆါတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၂၈ သီအံၤ ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်လၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤလၢအမ့ၢ် မဲၢ်လး,နိၣ်ဖိ,အူးဖၠၣ်,ကရ့ၣ်နံၣ်ဒဲက၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အမဲရကၤကီၢ်ခိၣ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်၀ဲ တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤခဲလၢၥ်အဃိ လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်လၢ ပှၤစူးပှၤဆါကကူစါယါဘျါသးအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဆါဟံၣ်ပှၤဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤအဖီၣ်ခိၣ် လၢပှၤစူးပှၤဆါဂီၢ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်လဲၤထီၣ်က့ၤ လီၤဒီးကျိၣ်စ့တကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မဲၢ်လးဒဲက၀ီၤတၢ်ဆါဟံၣ်မူဒါခိၣ် စီၤနၤသၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
အစံး၀ဲလၢ“တၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ်(IRC)န့ၣ်ဒိးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢ(US) မီၤနီၤ. အခဲအံၤဘၣ်ဃးလၢ(US)န့ၣ် ပတုၥ်ကွံၥ်ဆိတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤမီၤ.အဃိန့ၣ်တၢ်တၤတၢ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါ.ပှၤမိၢ်ဒၢမ့ၢ်ဂ့ၤ,အ၀ဲသ့ၣ်မ့ဘၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ဖိန့ၣ်တအိၣ်ဖျဲၣ်ဘၣ်တသ့ဘၣ်,နကအိၣ်ဖျဲၣ်အဂီၢ်လၢအံၤတၢ်ကွၢ်ထွဲတအိၣ်ဘၣ်.၀ံၤဒီး(ခရီနံး)ပှၤဆါဖိတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်အီၣ်ကသံၣ်တလါတဘျီ,ကိးလါကိးနံၤဒဲးလီၤ.တၢ်မၤစၢၤတအိၣ်ဘၣ်ဒ်အံၤကသံၣ်ကသီတဖၣ်န့ၣ်ကလဲၤဃုအီၣ်၀ဲဖဲလဲၣ်.နကလဲၤလၢတၢ်ချၢဒီးနတၢ်ဂီၤတၢ်ဖှီၣ်တအိၣ်,နကျိၣ်နစ့တအိၣ်အဃိန့ၣ်ဖးကီညါတၢ်တခါအံၤ.ပှၤလၢအအိၣ်ဒီးကလ့ၢ်တၢ်ဆါတဖၣ်နါက့တနွံန့ၣ်ကဘၣ်သ့ဃၢၤ၀ဲခံဘျီ.အအံၤပှၤမ့တဆှၢလၢၥ်ဘၣ်ဘျီတၢ်ဆါန့ၣ်ကနးထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤပှၤစူးပှၤဆါလၢကဘၣ်လဲၤဒိးပၠးသးလၢကံၣ်မဲ,မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်အီၤခဲလၢၥ်လံ အသိးပှၤဆါလၢအလဲၤထီၣ်တ့ၢ်ဃၥ်တၢ်ဆါလၢ၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲလၢတၢ်ကလဲၤအိၣ်က့ၤအ၀ဲသ့ၣ်၀ံၤ ဟဲက့ၤဆှၢကဒါဆူဒဲက၀ီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်တၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ်,လီၤသးဘၣ်ဒိဒိၣ်မးလၢ ပှၤဒဲက၀ီၤဖိတၢ်အိၣ်မူခါဆူညါအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အူးဖၠၣ်ဒဲက၀ီၤပူၤ ကမျၢၢ်တဂၤ စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပှၤဒဲက၀ီၤဖိတဖၣ်နၢ်ဟူတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤဘျီန့ၣ်လီၤကမၢကမၣ်ခဲလၢၥ်တဆိမိၣ်လၢတၢ်ကမၤသးဒ်အံၤဘၣ်မီၤနီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်အိၣ်မူလၢတၢ်စူးတၢ်ဆါအဖီခိၣ်ကိးဂၤဒဲးလီၤ.ပမ့ဘၣ်တခါခါပစံၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ချၢတသ့ဘၣ်.ပဘၣ်လဲၤပၠးသးလၢဒဲက၀ီၤပူၤတၢ်ဆါအပူၤလီၤမီၤနီၤ.တုၤလၢပနၢ်ဟူတၢ်တခါအံၤဘျီပကမၢကမၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ပှၤပံးဃၥ်ကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်အကျဲတၢ်ဂ့ၢ်တခါန့ၣ်ဒံး.ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်တဲ၀ဲလၢမ့ၢ်ပအိၣ်လၢ(မ့အီၣ်လဲၣ်)အစုပူၤခီဧါ.အဃိတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဖးဒိၣ်ညါ.အ၀ဲသ့ၣ်တဲလိၥ်သးလၢပမ့တဆူၣ်တချ့ဘၣ်န့ၣ်ပကဘၣ်လဲၤက့ၤဖဲလဲၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဆိမိၣ်အိၣ်ထီၣ်တၢ်သံကွၢ်အိၣ်ထီၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်ဆူၣ်ချ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအမဲၥ်ညါတၢ်စီၣ်ဟူထီၣ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်၀ဲဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်အိၣ်သးကဲထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူဒီးတၢ်နုၥ်လီၤဟးထီၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဂ့ၢ်ပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံ သ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤခိၣ်နၢ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတချုးတၢ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်ဒဲက၀ီၤပူၤဆူၣ်ချ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် အပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါစ့ၢ်ကီး ခီဖျိအမဲရကၤ ကီၢ်ခိၣ်(ဒီၤနဲၤထရၣ်)ဆိကတီၢ်ကွံၥ်၀ဲတၢ်ကိးပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဆူအထံကီၢ်ပူၤအိၣ်ထီၣ်အဃိ အူးဖၠၣ်ဒဲက၀ီၤပူၤ ဟံၣ်ဒူၣ်(၈)ဖျၢၣ် လၢကဘၣ်လဲၤသုးလီၢ်သုးကျဲဆူကီၢ်အမဲရကၤအံၤ ဖဲအလဲၤတုၤလၢမဲၢ်ဆီး၀့ၢ်အခါ ဆဲးလဲၤ၀ဲတသ့လၢၤဘၣ်ဒီး တၢ်က့ၤဆှၢကဒါက့ၤ ဆူဒဲက၀ီၤပူၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးန့ၣ်လီၤ.