လါယူၤလံ ၁၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
(Social Networking Site)တခါလၢပှၤကမျၢၢ်သ့ၣ်ညါအါဝဲလၢအမ့ၢ်(Facebook)အဖီခိၣ်အံၤစးထီၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါ ယူၤလံ(၁၅)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်စူးကါကွဲးဒီးဖးကညီလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်န့ၢ်ဝဲလံအဂ့ၢ်ပှၤလၢမၤကွၢ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးကညီပှၤသ့ပှၤဘၣ်လၢအတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ကရူၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကွဲးဖးကညီလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်လၢ(Facebook)လံၥ်မဲၥ်သၣ်အပူၤလၢအဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါန့ၢ်ဝဲသ့ဂ့ၤဂ့ၤအံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢတၢ်မၤတ့ၢ်ဝဲဒၣ်(Karen Unicode Campaign)အတၢ်စံးဆၢလၢအဟဲပိၥ်ထွဲသးန့ၣ်ပစံးဝဲသ့အဂ့ၢ်ကညီလံၥ် လဲၢ်ဒီးစဲးဖီကဟၣ်ပီညါတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီကရူၢ်(စီၤအီၣ်မၠ့ၣ်)စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“လၢအခီၣ်ထံးန့ၣ်ဒ်သိးတၢ်ကွဲး,ဖးကညီကျိၥ်ကန့ၢ်ဝဲအဂီၢ်ပဆှၢထီၣ်ဝဲ(Emial)လၢ(Meta)အအိၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနါ က့တကွဲးဆှၢကဒါက့ၤလံၥ်ဘၣ်. ဖဲတၢ်ပမၤ(ခဲၣ်ဖ့)တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ကွဲးဆှၢကဒါန့ၢ်ပှၤလံၥ် လၢကဘှါၡဲန့ၢ်ဝဲအဂီၢ်လီၤ. ဖဲလၢတၢ်ပံးကွံၥ်ဝဲခဲၣ်ဖ့အပူၤကွံၥ်ဝဲ(၅)လါဝံၤအလီၢ်ခံမးန့ၢ်ကဒါက့ၤဝဲလီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ် လီၤ.
ဖဲလၢအပူၤကွံၥ်တၢ်သူဝဲကညီလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်လၢ(Facebook)လံၥ်မဲၥ်သၣ်အပူၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ဘၣ်သူစူးကါကျဲၣ်ကျီဃုၥ်ဝဲဒၣ်ကိၤလၤဝါလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်ဒီးပယီၤလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အခဲအံၤတၢ်သူကွဲးဖးဝဲကညီလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်န့ၢ်ဝဲလံအဃိကညီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကကွဲးသူစူးကါဘၣ်ဝဲကညီလံၥ်အါအါအဂ့ၢ်ဆီၣ်တခူၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဝဲကညီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်ဒ်န့ၣ်မးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကဒီးဝဲဒၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲလီၤအဂ့ၢ်ကညီလံၥ်လဲၢ်ဒီးစဲးဖီကဟၣ်ပီညါတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီကရူၢ်(စီၤအီၣ်မၠ့ၣ်)စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကွဲးကညီကျိၥ်အံၤလၢ(Socail Media)အပူၤလၢအဘၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်တၢ်မုၢ်လၢ်တ့ၢ်ဃၥ်ဝဲထီၣ်ဘးလၢအနံၣ်(၁၀) ယၤဖှိၣ်ဘျဲၣ်လံဒီးမ့ၢ်လၢအခဲအံၤတၢ်ကွဲးဝဲကညီလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်န့ၢ်ဝဲလံအဃိမ့ၢ်တၢ်သးခုအဂ့ၢ်ကညီပှၤကွဲးလံၥ်သရၣ်တဂၤလၢအမ့ၢ်(မါနဲတ့ၤဆ့ၤ)စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ “အခဲအံၤတၢ်ကွဲးကညီလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်န့ၢ်ဝဲလံၥ်အဃိတဂၤဒီးတဂၤကွဲးန့ၢ်လိၥ်သးလံၥ်လၢကညီ ကျိၥ်, တၢၣ်ပီၣ်သကိးလိၥ်သးတၢ်န့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်သူၣ်မံသးမုၥ်ဒီးတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလီၤ. ယနၥ်လၢကညီလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်, က ညီတၢ်ကတိၤဒိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပကထံဘၣ်လၢ(Online)အပူၤကဟဲအါထီၣ်ဝဲလီၤ. လၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ်ပကတၢၣ်ပီၣ်တဲ သကိးလိၥ်သးတဂၤဒီးတဂၤန့ၣ်ပဘၣ်သူဝဲပယီၤကျိၥ်အဃိတၢ်လၢပအဲၣ်ဒိးတဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတနီၤန့ၣ်တဘျ့ဆှီဘၣ်. အခဲအံၤဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးလံ” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကွဲး,ဖးကညီကျိၥ်လၢ(Facebook)ပူၤလၢအဘၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်, တၢ်သူကညီကျိၥ်ကဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်အဂီၢ် ဒီး,လၢတၢ်ကမၤဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကညီလံၥ်လဲၥ်အဂီၢ်လၢတၢ်ပညိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲကညီ(Unicode)ခဲၣ်ဖ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါလၢတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီမ့ၢ်”ကညီကျိၥ်ကဒိၣ်ထီၣ်ဂီၢ်,ပတုၥ်သူက့ၤ(Zawgyi),ဒီးဆီၣ်ထွဲက့ၤ(Unicode)”န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဘၣ်တၢ်စးထီၣ်မၤအီၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၁)သီတုၤလါမးၡး(၂၁)သီလၢတလါအတီၢ်ပူၤဒီးပှၤလၢပၣ်ဃုၥ်ဟဲဆဲးလီၤမံၤဆဲးစုပနီၣ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၂၀,၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
