လါအီးကထိဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဘူၣ်ပြၢးကရူၢ်အပူၤ ဘီနီၤကျိ ချံသန့ တၢ်လီၢ်(၂)တီၤလၢ ဘူးဒးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ပံးဃၥ်ဝဲလၢကန့ၢ်တလါဘျဲၣ်လံအံၤ တုၤလၢခဲအံၤ တၢ်တအိးထီၣ်ကျဲဒံးဘၣ်အဃိ သိလ့ၣ်အိၣ်ကတၥ်ထီသးအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ် န့ၣ်လီၤ.
လီၤဆီဒၣ်တၢ်လီၢ်ချံသန့လၢအိၣ်ဖဲဘီနီၤကျိကၢၢ်နံၤ ထံဃီဝါသဝီတၢ်လီၢ်အံၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ် ၂၆ သီ အနံၤန့ၣ် (DKBA) သုးခိဘိၤဘံၣ်အပှၤဟဲလီၤဒီးအသုးဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲထိဖးဒိၣ်,စဲးဖးဒိၣ်လၢအစိၥ်ခီဆှၢဝဲ သိလ့ၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးစးထီၣ်ဖဲန့ၣ်ထံဃီဝါဃုၥ်ဒီးပြၢးကီးချံသန့တၢ်လီၢ်အံၤ(DKBA)တကပၤပံးကွံၥ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ပံးဃၥ်ချံသန့ကျဲအံၤတၢ်ဆၢကတီၢ်အိၣ်(၁)လါဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်တအိးထီၣ်ဝဲဒံးဘၣ်အဃိ သိလ့ၣ်လၢတၢ်ပှ့ၤဆါအီၤလၢအိၣ်က့ၤလီၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မၠၣ်ဝတံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ကတၥ်ထီအသး ဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသဝီပူၤအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ်စးထီၣ်ဖဲပှၤလဲၤခးအဝဲသ့ၣ်အိၣ်လီၢ်ဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်လဲၤလီၤဖဲချံသန့လီၢ်ဘျီမၤဟးဂီၤကွံၥ်ပှၤထိဖးဒိၣ်, စဲးတဖၣ်န့ၣ်မီၤနီၤ.စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤ(DKBA)ပံးဃၥ်ချံသန့လီၢ်ဘျီပှၤလ့ၢ်လိၤက့ၤထီၣ်တအဲၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်.ခဲအံၤလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤအံၤသိလ့ၣ်မီၤခိၤလၢအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢမၠၣ်ဝတံၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကက့ၤခီဃီၤဆူသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤမီၤနီၤ.အဃိခဲအံၤဟးအိၣ်တကုၤတၢ်ကစူးတၢ်ကတ့ၤလဲၤတသ့က့ၤတဘၣ်နီတခါလၢၤဘၣ်.တမ့ၢ်ထဲထံဃီဝါတခါဘၣ်လၢြပၢးကီးပှၤခီချံသန့တခါန့ၣ်နါက့ပံးဃၥ်ဝဲလီၤ.ပှၤလ့ၢ်လိၤလ့ၢ်ထီၣ်တအဲၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်ဘျီပှၤမၤတဘၣ်နီပူၤဘၣ်.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်က စီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်စးထီၣ်ဖဲ(DKBA)လဲၤမၤဟးဂီၤပှၤကမျၢၢ်ထိ,စဲးဖီကဟၣ်ဝံၤလီၢ်ခံဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် (DKBA) ကရူၢ်လၢ အဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢစီၤအဲၣ်ဒိၣ်,စီၤခၠ့ၣ်သါအံၤ နုၥ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤအလီၢ်အကျဲဖဲဝၣ်မံၤပှၢ်သဝီဃၢၤကျဲဖးဒ့အံၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးကျဲဖးဒ့လၢအဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ကျဲတဘိလၢကလဲၤဃီၤဆူထံဃီဝါဒီးပြၢးကီးချံသန့လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲ(DKBA)လဲၤဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဝၣ်မံၤပှၢ်ကျဲဖးဒ့အံၤန့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးရ့ၣ်-၁ အပှၤလဲၤခးစဲးပြဲး, လဲၤကွံၥ် ဝဲဒီးဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်တစှၤန့ၢ်(၈)ဘျီလံအဃိ တုၤလၢခဲအံၤတ့ထီၣ်အလီၢ်အကျဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ် ဟးအိၣ်ပြါအသးလၢဝၣ်မံၤပှၢ် သဝီ,နိရါသဝီပူၤဒီးတၢ်တယးကွၢ်လၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအကယၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ် ချံသန့တၢ်လီၢ်(၂)တီၤလၢအိၣ်ဘီနီၤကျိအံၤ သိလ့ၣ်လၢတၢ်ပှ့ၤဆါအီၤလၢအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢ မၠၣ်ဝတံၣ်ကီၢ်ဆၢ အံၤတဖၣ် လၢကက့ၤခီဆူသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤအဂီၢ် ဘၣ်က့ၤခီတဲၥ်ဝဲချံသန့အံၤလီၤအသိး ရ့ၣ်နီၣ်သိ,စဲးဖီကဟၣ် အသိ စ့ၢ်ကီးတၢ်စိၥ်ထီၣ်စိၥ်လီၤဝဲဖဲကျဲဝဲန့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိခဲအံၤသိလ့ၣ်လၢတၢ်ပှ့ၤဆါအီၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ကတၥ်ထီဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတကးဒံးဘၣ် အမဲၥ်ညါ လီၢ်ကဝီၤဒူသဝီကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်အဲၣ်ဒီးဝဲလၢခံခီခံကပၤခိၣ်နၢ် ကထံၣ် လိၥ်တဲသကိးတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤ စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ဘှါဆှဲလၢနၤခးယၤခးဒ်အံၤဒုပဘှါဆှဲအီၤတသ့ဘၣ်မီၤ.ဘှါဆှဲမ့သ့န့ၣ်ကသ့ဒၣ်လၢကဘၣ်ထံၣ်လိၥ်သးတၢၣ်ပီၣ်သကိးဝံၤမးပကဘၣ်ဘှါအီၤလၢအဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ.မ့ဘၣ်တဲတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်တခါအံၤတုၤဃီၤလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲး,တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအပတီၢ်ဘျီဒူသဝီဖိနါက့ တနီၤန့ၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တဲဝဲလၢပှၤခံဒူၣ်အံၤမၤတၢ်ဒ်လဲၣ်,လဲၤလီၤက့ၤထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်.အဃိဒူသဝီဖိန့ၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအကပၤအါမးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် သိလ့ၣ်ဒီးရ့ၣ်နီၣ်သိ,စဲးဖီကဟၣ်သိလၢတၢ်စိၥ်ခီဝဲဖဲန့ၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အပူၤကွံၥ်တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲအခိအသွဲလၢဟီၣ်ကဝီၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီးကညီသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အအိၣ်ခံကပၤန့ၣ် လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤ (DKBA)စ့ၢ်ကီးဂုၥ်ကျဲးစၢးလၢကဆီလီၤတြဲၤခိးထၢဝဲတၢ်ခိတၢ်သွဲအဃိခါဆူမဲၥ်ညါကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲန့ၣ် သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီ တၢ်ခဲသ့န့ၣ်လီၤ.
(DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အကရူၢ်အံၤ(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤအမဲၥ်ညါအပူၤကွံၥ်လၢဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကြုၢ်တု-ကီးတရံး တၢ်ဒုးအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး မ့ၢ်ကရူၢ်တဒူၣ်လၢအပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအိၣ်ဝဲဖျိဖျိဖျါဖျါအသိး တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢ(သုးက့ ၅) ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစ့ၢ်ကီး အဝဲသ့ၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီး(BGF)ပၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢပယီၤသုးအကျါအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ကရူၢ်လၢအသုးထံးအိၣ်ဖဲမဲၢ်ကရီကရူၢ် ဃိၣ်ဖိသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢလါမဲၢ်တကီသီခါ ဖးဒိၣ်အဟုကညီၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအဖီလၥ်အသိး ဖဲ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ခီဖျိအတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိး တၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအဃိ စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်/KNLA အဘၢၣ်စၢၤတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ် လီၤ.