လါမ့ၤ ၂၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)ဖဲကမၤမိၢ်ဒီးကတၢတံၥ် အဘၢၣ်စၢၤ အံၤတဖၣ်ခီဖျိအဝဲသ့ၣ်ဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ သီခါသံ(၁)ပါဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ် စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁၉ သီအနံၤန့ၣ် မီထၣ်သဝီလၢအိၣ်တယံၤတဘူးဒီးမီလိၥ်ကျိသဝီလၢပယီၤသုးနုၥ်လီၤအိၣ်ဝဲလၢအပူၤအံၤန့ၣ် ခီဖျိအဝဲသ့ၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ သီခါသံဝဲ(၁)ပါအမဲၥ်ညါ တပွဲဖိ(၁)ပါဃုၥ်ဒီး သီခါအပျဲၢ်(အတကၢ်)တဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်ဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအဘူးဒီးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ဝဲဒၣ်ပသဝီန့ၣ်မီလိၥ်ကျိမီၤ.ခဲအံၤလၢမီလိၥ်ကျိဒီးန့ၢ်ကးသဝီန့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ပှဲၤပှဲၤလီၤ.တနံၤအံၤဒြိလီၤတဲၥ်ဝဲဒၣ်လၢမီထၣ်သဝီပူၤအဃိ သီခါပှၢ်သံ(၁)ပါ.မ့ဝံၤတပွဲဖိဘၣ်ဒိဒီးအတကၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဝဲတဂၤ.မီထၣ်ဒီး မီလိၥ်ကျိန့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်တစဲးဖိလီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် မီထၣ်သဝီလၢပယီၤသုးလဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိသီခါသံဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ခဲအံၤန့ၣ် ခီဖျိအိၣ်စီၤစုၤတယံၤ ဝဲမီလိၥ်ကျိသဝီလၢပယီၤသုးအိၣ်ဆီလီၤသးအံၤအဃိ သဝီဖိတနီၤလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲဖဲသဝီပူၤအံၤဒီးဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးအဒြိ အဃိတၢ်သံတၢ်ပှၢ်အိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ခဲအံၤမီထၣ်သဝီဖိဃုၥ်ဒီးဒူသဝီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ကဒီးတၢ်လီၢ်လၢအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢကလဲၤထီၣ်ဆူကတၢတံၥ်,ဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ်ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်အံၤစးထီၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အိၣ်လၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ဃၢၤ ဝါဒူ ဟဲထီၣ်တုၤဝဲလၢန့ၢ်ကး,မီလိၥ်ကျဲသဝီန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်,သူဝဲဒၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤဝဲတၢ်လၢဒူသဝီအပူၤတပယူၥ်ဃီအဃိ ကမျၢၢ်ဟံၣ်,တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢအဂၤဃုၥ်ဒီးတၢ် ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤဝဲအါမးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီကမျၢၢ်ဒီး ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကဆဲးထီၣ်တဲဆူကတၢတံၥ်,ဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ်(စစ်ကူ)ပယီၤသုးကျိၤလၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ဖဲန့ၢ်ကးဒီးမီလိၥ်ကျိအံၤတဖၣ် ဂုၥ်ကျဲးစၢးသဖှိထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီး တုၤဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁၉ သီအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅) ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤရီဘ့ၤမူ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ခဲအံၤလၢဖၣ်ပူၣ်တကပၤနါက့သူဝဲဒၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်ဟဲအါထီၣ်.မ့ဝံၤပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်နါက့သူဝဲဒၣ်ဒြိ,တၢ်စုကဝဲၤကျိဒိၣ်တဖၣ်ဖးအါညါ.အဃိတမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထဲခံခီခံကပၤဘၣ်,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးပှၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢၥ်စီ.မ့မ့ၢ်ပယီၤသုးဒုဘၣ်ဒိအိၣ်ဒီဒူၣ်လီၤ.ဒ်သိးပသ့ၣ်ညါထွဲန့ၣ်မ့မ့ၢ်လၢအသံန့ၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၆၀)ဘျဲၣ်လံ.ဖဲယတဲတၢ်ဒီးနၤခဲအံၤန့ၣ်ဒုၣ်ဒါဂုၥ်ကျဲးစၢးတိကျဲလဲးလိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဖၣ်ပူၣ်လၢပယီၤသုးလဲၤထီၣ်လူၤဝဲခဲအံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကဝီၤခးတ့ၢ်အီၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်ကန့ၢ်ဝဲ လၢခံနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဒီး လၢတၢ်ခံနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါမးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပယီၤသုးအံၤလၢကကၢၤဃၥ်ဂၢၤဃၥ်က့ၤသုးကလၢၤအံၤအဂီၢ် သူဝဲဒၣ်ကဘီယူၤ,ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ် ဟဲခးလီၤစၢၤ တၢ်လၢသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤဒီး လၢပျီပူၤကမၤမိၢ်အံၤတဆီဂုၥ်ကျဲးစၢးဆှၢထီၣ်ဝဲသုးဂံၢ်ဘါအဘျီတဖၣ်အဘျီဘၣ်ဆၣ် ခိဖျိတၢ်ခိးခးလီၤဝဲလၢကျဲတီၤလိၤအဃိ ဘၣ်အိၣ်ကတၥ်ထီသးဖဲကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ဃၢၤဝါဒူ(BGF)တၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤ ၅ သီ ဒီး ၆ သီအနံၤန့ၣ် လၢမၠဲၣ်ကၠံငူၣ်(ခီတီၣ်)ဝ့ၢ်အံၤတဆီ ပယီၤသုးဂံၢ်ဘါလၢ(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ခီဃီၤဝဲဒၣ်ဆူကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ဝံၤလၢဝါဒူအံၤတဆီ ဘၣ်လဲၤထီၣ်ဝဲတုၤလၢမီလိၥ်ကျိဒီးန့ၢ်ကးသဝီဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒ်အခဲအံၤအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ကမၤမိၢ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်ဝ့ၢ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤစီၤစုၤအိၣ်ဝဲအကံလိမံထၢၣ်(၇၀)ဘျဲၣ်ဒီး ခဲအံၤပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်တုၤန့ၢ်ကး,မီလိၥ်ကျိတဖၣ်ဟဲတလၢထီၣ်ဝဲကမၤမိၢ်ကအိၣ်ဝဲအကံလိမံထၢၣ်(၂၀)ဃၣ်ဃၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.