လၢတဖျးမဲၥ်အတီၢ်ပူၤ ဝၣ်သိထၣ်သဝီကဲထီၣ်က့ၤဖၣ်ဆါဒီတဖျၢၣ်

လၢတဖျးမဲၥ်အတီၢ်ပူၤ ဝၣ်သိထၣ်သဝီကဲထီၣ်က့ၤဖၣ်ဆါဒီတဖျၢၣ်

တၢ်လၢပှၤကညီတဂၤအသးတၢ်တူၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကပၥ်ဃၥ်ဝဲလၢအသးပူၤန့ၣ်ကကဲဆံးယံၤလဲၣ်. ဟံၣ်ဃီတဖျၢၣ် လၢအ ဘၣ်တၢ်တ့ထီၣ်ဝဲဒီးကပၢၤထံကန့ၤထံ,ကကဲထီၣ်တဖျၢၣ်ဖျၢၣ်ဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးပၥ်ဖှိၣ်ဃၥ်စ့,ဘၣ်ဖံးဘၣ်မၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၤအံၤ လၢတၢ်တစိၢ်ဖိအတီၢ်ပူၤဖဲနထံၣ်လၢကဲထီၣ်က့ၤဖၣ်ဆါခဲလၢၥ် တၢ်အိၣ်တ့ၢ်နီတမံၤဘၣ်အခါန့ၣ် ပှၤတဂၤအံၤ အတၢ် အိၣ်မူကလီၤမၢ်ကွံၥ်ဒ်လဲၣ်. တၢ်သံကွၢ်တဖျၢၣ်အံၤအတၢ်စံးဆၢန့ၣ် နကထံၣ်ဘၣ်အီၤလၢတၢ်ဂီၤမူတခါအံၤအပူၤ ဝၣ်သိထၣ်သဝီဖိ တဖၣ်အံၤအမဲၥ်သၣ်လိၤအံၤဖျါဝဲကြၢၢ်ကလၥ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၂၁ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅) ကမၤမိၢ်-ကတၢၢ်တံၥ်ကျဲ ဝၣ်သိထၣ်သဝီအပူၤန့ၣ် ကျိအကလုၢ်တဖၣ်သီၣ်ထီၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကလုၢ်လၢအသီၣ်တဖၣ် အံၤမ့မ့ၢ်ဝဲဒၣ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤလၢဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံး ခိၣ်တခါဘၣ်ဆၣ် စးထီၣ်ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဘျီန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤအံၤနုၥ်လီၤလၢဝၣ်သိထၣ်သဝီပူၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲ ပှၤသဝီဖိအဟံၣ်အဃီတအိၣ်တ့ၢ်လၢၤဝဲနီတဖျၢၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘဆၣ်ပှၤသဝီဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤဖဲပယီၤသုးဟးထီၣ်လၢအသဝီပူၤန့ၢ်လၢအနွံလီၢ်ခံဝံၤ ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဒီးထံၣ်ဝဲ တၢ်မၤသးဒ်အံၤဘျီ တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဃၥ်ဝဲလၢမိၢ်ပၢ်ဖံဖုအစိၤအံၤလီၤမၢ်ကွံၥ်ဝဲလၢမ့ၣ်အူကျါလံန့ၣ်လီၤ. သဝီဒီ တဖျၢၣ်ကဲထီၣ်က့ၤဖၣ်ဆါခဲလၢၥ် ထံၣ်က့ၤဝဲထးဝါလၢမ့အူအီၣ်ဟးဂီၤလၢအံၤတဘ့ၣ်လၢန့ၣ်တဘ့ၣ်လီၤ.

တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤဒီးတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအဂီၢ် သိလ့ၣ်ယီၢ်,စဲးထဲၣ်တၢ်တဖၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ် တဖၣ်အံၤမ့ဘၣ်ကွၢ်က့ၤန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢပှၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဘၣ် လၢၥ်ဃုၥ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢ ပှၤသူဝဲလၢတၢ်ဃု အီၣ်ဃၥ်အီၣ်အဂီၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးမၤဟးဂီၤဝဲလၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ပညိၣ်လိၤလိၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်တၢ်ဂီၤမူတခါအံၤဖျါဝဲအသိးန့ၣ် တၢ်ဒွၣ်အူအီၣ်ဝၣ်သိထၣ်သဝီဝံၤဖဲ သဝီဖိအဂၤလၢအဆံက့ၤကွၢ်ဝဲအဟံၣ်အဃီအခါ ကယဲၢ်မ့ၢ် ဟံၣ်တဖၣ် အံၤအူအီၣ်ကဲထီၣ်ဝဲဖၣ်ဆါပၢၢ်တုၤလၢအထူၣ်အဘိတအိၣ်တ့ၢ်ဝဲလၢၤဘၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲဟံၣ်လီၢ်တဖျၢၣ်တဖျၢၣ် ဒီး သဝီဖိတဖၣ်အံၤထုးထီၣ်ကွၢ်ဝဲ အတဘံၣ်လီခီ,ကပၢၤနီၣ်ဒိလၢအမ့အူအီၣ်ဝဲတဖၣ်အံၤ ဘၣ်ကွၢ်ကီက့ၤဝဲလၢတၢ်သူၣ်ဘၣ်ဒိသး ဘၣ်ဒိ အပူၤလီၤ.

“ဟ့းအ့ၤ…ကစၢ်ဧၢ ယဟံၣ်တဖျၢၣ်အံၤနကွၢ်တထံၣ်. ကယဲၢ်မ့ၢ်ဟံၣ်န့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤတၢ်တဖျၢၣ်အံၤလီၤ. အလၤအၢလၤဃး အဃိန့ၣ်ပှၤတဒွဲၣ်ဘၣ်. ဟံၣ်လၢအဃၣ်ဃၢၤတဖၣ်န့ၣ်အူအီၣ်လၢၤစီ. ယဟံၣ်တဖျၢၣ်အံၤယတ့ထီၣ်ဝံၤယအိၣ်ဘၣ်န့ၢ်(၂)နံၣ် ဒံး လီၤ. ယဒ့မုၣ်အဟံၣ်တဖျၢၣ်အံၤနကွၢ်တထံၣ် အတ့ထီၣ်ဝံၤအကစၢ်လဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢဘီကီး. နကွၢ်စါပှၤစဲးကဲးတခိၣ်အံၤဟးဂီၤ လၢၥ်.မ့မ့ၢ်ဝၣ်သိထၣ်သဝီပူၤဒုဟံၣ်ဟးဂီၤလၢၥ်စီ. ဝၣ်သိထၣ်သဝီဒုတၢ်သးဖှီၣ်လၢၥ်ကိးဂၤဒဲး…” အဝဲအံၤမ့ၢ်ဝဲ သဝီဖိပိၥ်မုၣ်တဂၤ လၢအက့ၤကွၢ်အသဝီလၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲအံၤအကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဝၣ်သိထၣ်သဝီလၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲလၢတၢ်သူၣ်အၢသးအၢအပူၤအံၤ တမ့ၢ်အခီၣ်ထံးဘၣ်အသိး တမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်အလီၢ်ခံ ကတၢၢ်ဘၣ်. ပယီၤသုးကျိၤတဖၣ်အံၤ လၢကလဲၤထီၣ်မၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါဆူဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ် စးထီၣ်လၢလါမ့ၤထီၣ်သီသီအခါန့ၣ် လၢကမၤမိၢ်အံၤတဆီဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်လၢကျဲဒီတဘိအခါန့ၣ် လၢပှၤကမျၢၢ်အဂီၢ်လီၤဂၥ်ဒ်သိး တၢ်တတၢၥ်တနါတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အကျဲတခါအသိးန့ၣ်လီၤ.

ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၁၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိလၢပယီၤသုးကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဒြိအဃိ မီထၣ်သဝီပူၤ သီခါယူၤကွံၥ်ဝဲ(၁)ပါဒီး တပွဲ (၁)ပါဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်တဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်မၤကဒီးဖဲလါမ့ၤ ၂၅ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး အဝဲသ့ၣ်အံၤ နုၥ်လီၤ ကဒီးဝဲလၢလၢၢ်ကွဲဒိၣ်သဝီပူၤဝံၤ ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကဒီးဝဲသဝီဖိဟံၣ်အါမးဒံးန့ၣ်လီၤ.

တကးဒံးဘၣ်လီၢ်ခံကတၢၢ်ဖဲတလါအံၤလါယူၤ ၉ သီအခါန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤတဒူၣ်ဃီအံၤတဖၣ်ခးသံကွံၥ်ဝဲ လ့ဖိထၣ်ကရူၢ်ပူၤ နိးဃဲ ထၣ်သဝီဖိ သးစၢ်ပိၥ်ခွါ(၁၈)နံၣ်တဂၤအံၤအၢအၢသီသီန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအံၤဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်လၢကျဲအခါန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်အံၤဖဲဘၣ်သဂၢၢ်ဒီးတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိထံးအါဘျီန့ၣ် ပညိၣ်ပၥ်က့ၤဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ဒ်အဒုၣ် အဒါ အသိးဒီး ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်လၢအထံၣ်လၢအမဲၥ်သၣ်အဲၣ်ဒိးမၤဟးဂီၤဝဲန့ၣ်မၤဝဲခဲလၢၥ်လၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးအံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

“ပယီၤသုးအတၢ်ဟဲထီၣ်ဘျီဝဲအံၤတမ့ၢ်လၢအကဟဲက့ၤဟံန့ၢ်က့ၤအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတခါဧိၤဘၣ်. အိၣ်ဒီးတၢ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး မၤ ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤတၢ်လၢခိၣ်လၢဃၢၤလၢဒူလၢသဝီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိန့ၣ်တဘျုးမံၤတဘျုးခါလီၤ.အန့ၣ်မးဟဲတတုၤဒံးလၢဖၣ်ပူၣ်ဒံး ဘၣ် တုၤဖဲကတၢတံၥ်ဒံးလီၤ. သနါက့အဟဲထီၣ်ဖဲကမၤမိၢ်ဒီးကတၢတံၥ်ဒီတကျိၤန့ၣ် တၢ်မၤလၢအဝဲသ့ၣ်မၤန့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်မၤ ဘၣ်ဒိကမျၢၢ်အတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ဖးဒိၣ်ညါ.ကမျၢၢ်န့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ် တနီၤန့ၣ်ထီၣ်ကၠိတသ့ ,တနီၤန့ၣ်အဟံၣ်အူအီၣ်ဃီအူအီၣ်. ဟံၣ်အူအီၣ်လၢခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသဝီပူၤ,တ့ၢ်လီၤဒြိ,မ့ဝံၤဒွဲၣ်ကဲၤထီၣ်သဝီ မၤဝဲအမၠိမၠိလီၤ”သုးက့ ၅ ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ် စီၤထိၣ်ရီဘ့ၤ က့ၤတဲပၠးကဒါက့ၤဝဲပယီၤသုးအတၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်အဂ့ၢ်အကျိၤအံၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်ကီၢ်ရ့တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် လၢကလဲၤထီၣ်ဆူဖၣ်ပူၣ်အံၤအဂီၢ် ပယီၤသုးကျိၤအဂံၢ်ဘါအဂၤ(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ် လၢအဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဘျီဝဲအံၤန့ၣ် ဝၣ်သိထၣ်သဝီအမဲၥ်ညါဒွဲၣ်အူအီၣ်ဃုၥ်ဝဲ ကဟံလူၢ်,လၢၢ်ကွဲဒိၣ်,လၢၢ်ကွဲဖိ,မံးလး(၄၀)သဝီဖိ သ့ၣ်တဖၣ် အဟံၣ်အဃီပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၁၆၀)ညါန့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကျိၤတဖၣ်အံၤစးထီၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်လၢကျဲဒီတဘိန့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်အဟံၣ်အဃီ ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဆူကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါ တနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်လီၤအိၣ်လၢဝ့ၢ်ပူၤအိၣ်အသိးတနီၤန့ၣ် လဲၤထီၣ်အိၣ်ဝဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ် ပယီၤထံဆၢကီၢ်ဆၢ တုၤလၢခဲအံၤက့ၤဟံၣ်က့ၤဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်လၢအလီၤသးဆါအဒိၣ်ကတၢၢ်တခါန့ၣ် ဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအတၢ်အိၣ်မူခါဆူညါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ကဝီၤပူၤဖဲန့ၣ် တုၤ လၢခဲအံၤကၠိတနီၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအိၣ်ဝဲလၢ မ့ၢ်ကဘီယူၤကဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ် ဆံးယံၤလဲၣ်, မ့ဝံၤမ့ၢ်ကျိဖးဒိၣ်ကလီၤတဲၥ်အခါဖဲလဲၣ် လၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ တၢ်အိးထီၣ်ဝဲကၠိတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ဒီး ကၠိတီၤဒၢး တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်ခီလီ,အိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်ဝဲဒ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီအံၤ စးထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤသုးပၢတၢ်အစိၤတဖၣ်အစိၤ ကညီထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ဘၣ်လဲၤ ခီဖျိတူၢ်ဘၣ်တ့ၢ်ဝဲတကးဒံးဘၣ်တုၤဃီၤလၢသုးမီၤစိရိၤအခိၣ် မ့အီၤလဲၤ ပၢတၢ်အစိၤအံၤတစု လီၤဆီဒၣ်တၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဟီၣ်ကဝီၤ အပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဒံးဝဲတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်လၢပယီၤသုးလုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်ဝဲဒ်အခဲအံၤအသိးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤလၢအမၤညီနုၢ်တ့ၢ်ဝဲ ဖးယံၤလံအသိး တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်မၤဝဲတဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ပညိၣ်လိၤလိၤအဃိ တမ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိ ခွဲးယၥ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီ မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်ဝဲဟီခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်အဃိ အလီၢ်အိၣ်လၢ တၢ်ြကၢးဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့လၢထံဂုၤ ကီၢ်ဂၤပတီၢ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ (KWO)ကရၢခိၣ် နီၢ်ကညီဖီ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

“ပယီၤသုးတဖၣ်န့ၣ်အဆှူမ့ၢ်ဂ့ၤ,တဆှူမ့ၢ်ဂ့ၤပက့ၤကွၢ်ကဒါအဝဲသ့ၣ်ဟးခးတၢ်န့ၣ်ပညိၣ်ဝဲလၢကမျၢၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်လီၤ.မ့ဟဲလၢကဘီယူၤန့ၣ်ခးဝဲတၢ်လၢကၠိ,သရိၥ်,သီခါဖၠၣ်တဖၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအမ့ဟဲဘၣ်ဝဲလၢခီၣ်သ့တဖၣ်န့ၣ်မ့ထံၣ် ဝဲန့ၣ်ဒွဲၣ်ဝဲခဲလၢၥ်လီၤ.ဖဲမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်ဝဲသဝီတဘျုးဖျၢၣ် ဟံၣ်ဟးဂီၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ညါ.တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်ဝဲ ဟီၣ် ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်(International crime).တမ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤ ကမၣ်ဝဲ ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢတၢ်ြကၢးဟံန့ၢ်အီၤဂ့ၢ်ဝီလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအပတီၢ်လီၤ.ဖဲထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအံၤမတဂၤမးတဟံန့ၢ်အီၤဂ့ၢ်ဝီဘၣ်.

အဃိန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်မၤကမၣ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအကွီၢ်မ့ၣ်လီၤ.ဖဲတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်န့ၣ်နကဘၣ်ဟးဆှဲးအီၤ,နတဘၣ်ခးအီၤပညိၣ်အီၤဘၣ်.နါက့ခဲအံၤအဝဲသ့ၣ်ပညိၣ်ဝဲလိၤလိၤမးတမ့ၢ်လၢၤဘၣ်မၤဟးဂီၤဝဲဒၣ်လၢအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ.အဃိန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤကမၣ်ဝဲဒၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအကွီၢ်မ့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်လၢသုးကရူၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်ဝဲအံၤဒ်သိးဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကသ့ၣ်ညါဝဲအဂီၢ် တၢ်ဂ့ၢ် တၢ်ကျိၤတၢ်အုၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်ထၢဖှိၣ်မၤနီၣ်ဃၥ်ပၥ်ကီၤဃၥ်အီၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် နီၢ်ကညီဖီ စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.

တကီၢ်ခါခဲအံၤဝၣ်သိထၣ်သဝီမ့ကဲထီၣ်ဝဲဖၣ်ဆါဒီးမ့ဘၣ်လီၤဖးလၢတၢ်သံမ့ၢ်ဂ့ၤ,မ့ဘၣ်လီၤဖးလၢနီၢ်ခိမ့ၢ်ဂ့ၤဘၣ်ဆၣ် ကညီထံ ဖိ ကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ် အံၤအသးသဟီၣ်တလီၤစၢ်ဝဲနီတဘျီဘၣ်. “တၢ်လၢအတဘၣ်ဘျိးဘၣ်ဒါ,တၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဝဲအံၤ မ့ၢ်အကကတၢၢ်ဆံးယံၤလဲၣ်” မ့ၣ်အူပလုၢ် လၢအခုၣ်ထီၣ်ဝဲ လၢဝၣ်သိထၣ်သဝီပူၤအံၤ မ့လီၤပံၥ်ဝဲလံဘၣ်ဆၣ် တၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်အၢအၢသီသီလၢအအိၣ်တ့ၢ်လၢသဝီဖိ အသးကံၢ်ပူၤအံၤ တမ့ၢ်အလီၤမၢ်ကသ့ဝဲ နီတဘျီ ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးမ့ဘၣ်ကွၢ် ပယီၤသုးအတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဟံၣ်အဃီအံၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်ဝဲ (Geneva)တၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤဒီး (International Humanitarian Law)ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီ တၢ်ဘျၢ အံၤဖျိဖျိဖျါဖျါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်.

တကီၢ်ခါခဲအံၤ ဝၣ်သိထၣ်သဝီဖိတဖၣ်လၢကက့ၤသူၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤအတၢ်အိၣ်မူလၢအသီအဂီၢ်ဒီး ဖိဒံဖိသၣ်ကဖံးလိမၤဒိး က့ၤ တၢ်လၢကၠိပူၤကသ့အဂီၢ် တကးဒံးဘၣ်ဒ်သိးကွီၢ်မ့ၣ်လၢအအၢအသီဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်ကကတၢၢ်ကွံၥ်လၢအဆိအချ့အဂီၢ်န့ၣ် အလီၢ် အိၣ်နီၢ်နီၢ်လၢပကဘၣ်ဟူးဂဲၤဖံးမၤသကိးအီၤလၢသနၢၣ်ဒၣ်ဝဲစုၥ်စုၥ်န့ၣ်လီၤ.