မဲၤနံၤစိထၣ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကဟးထီၣ်ဘၣ်က့ၤလၢတၢ်ဒုးဃၥ်အပူၤအဂီၢ်,ကညီပှၤဂ့ၢ်ဝီကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဝဲ

လါယနူၤအါရံၤ ၁၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,

အမဲရကၤထံကီၢ်,မဲၤနံၤစိထၣ်ကီၢ်ဆၣ်,စ့ၤပီလ်ဝ့ၢ်အပူၤအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤအသီ(၁၀)အနံၤအပူၤ(ICE)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဖီၣ်က့ၤကိးဝဲဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကညီပိၥ်မုၣ်တဂၤအဖီခိၣ်,ဒ်သိးကညီပိၥ်မုၣ်တဂၤအံၤကဟးထီၣ်ဘၣ်က့ၤလၢတၢ်ဒုးဃၥ်အဂီၢ်တကီၢ်ခါခဲအံၤအမဲရကၤကညီပှၤဂ့ၢ်ဝီကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

မဲၤနံၤစိထၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကညီပိၥ်မုၣ်အံၤတၢ်ဖီၣ်ဝဲကိးဝဲအီၤယံၤဝဲ(၂)သီဃၣ်ဃၣ်လံအဃိ,ဒ်သိးကထူၣ်ဖျဲးထီၣ်က့ၤဝဲလၢတၢ်ဒုးဃၥ်ပူၤအဂီၢ်,ကညီပှၤဂ့ၢ်ဝီလၢအိၣ်အမဲရကၤထံကီၢ်ပူၤတဖၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဝဲဒၣ်အဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်လၢဟူးဂဲၤလၢပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“အဝဲတဟးထီၣ်ဘၣ်ဒံးဘၣ်.ပလူၤအဖၢမုၢ်လီၤ.ပှၤဖီၣ်အီၤအခါဘၣ်လၢ(weekend)အဃိပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီဝဲၤဒၢးတဖၣ်ပံးမီၤနီၤ.အဃိမုၢ်တနံၤမးပကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်အဆၢန့ၣ်လီၤ.အဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးအဖိတဖၣ်ဒုတဘၣ်နီတမံၤဘၣ်.ပှၤကွၢ်ထွဲဝဲဂ့ၤဂ့ၤခဲလၢၥ်လီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

မဲၤနံၤစိထၣ်ကညီပိၥ်မုၣ်လၢအမဲရကၤ(ICE)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဖီၣ်က့ၤကိးဝဲတဂၤအံၤအသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ(၃၅)နံၣ်ဒီးအပူၤကွံၥ်အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢဘၣ်ဒီယါကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤဒီးလဲၤတုၤဝဲဒၣ်ဆူကီၢ်အမဲရကၤထံကီၢ်ဖဲ(၂၀၂၄)လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဒ်ပှၤလၢဘူးဒီးအီၤတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.

ဒီးဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၁၀)သီအနံၤအပူၤ(ICE)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်နုၥ်လီၤသမံသမိးဝဲအီၤအဆၢကတီၢ်ဒုးနဲၣ်ဝဲဖိးမံသဲးစးတၢ်အိၣ်ဆိးလံၥ်လဲၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိ(GreenCard )တအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်အဃိတၢ်ဖီၣ်က့ၤကိးဝဲအီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်အမဲရကၤကညီပှၤဂ့ၢ်ဝီကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢ(စိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်)အပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ.

မဲၤနံၤစိထၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤပှၤကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိအိၣ်ဆိးဝဲအဂၤ(၂၀၀၀၀)ခံကလးဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်အကျါကညီကလုၥ်ဒူၣ်အိၣ်ဝဲအါကတၢၢ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်(ICE)အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအတၢ်ပၥ်ဖျါအသိးန့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်မၤဃံးထီၣ်ဝဲတဖိးမံသဲစးပှၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိတဖၣ်အတၢ်နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိး,တၢ်သမံသမိးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,ကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိဒီးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးအသီတဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးအဂ့ၢ်ကညီပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲအသိး,တၢ်ဂ့ၢ်မ့ကဲထီၣ်သးတမံၤလၢ်လၢ်ကမၤစၢၤလိၥ်သးကဒဲကဒဲဒီးကဃုသ့ၣ်ညါဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢပှၤလၢနၢ်ပၢၢ်တၢ်ဘျၢသဲစးတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်(KCOM)ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါလီၤဝဲလၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

တကတီၢ်ဃီ,ဒ်သိးသုတကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတဂ့ၤအဂီၢ်ဒဲကဝီၤဖိလၢအိၣ်ဒီးတၢ်တိၥ်ပၥ်လၢကလဲၤဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂ့ၢ်ကညီဘၣ်ခဲဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤကမံးတံၥ်(KRC)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢစီၤပှဲၤစ့ဆီၣ်တခူစံးဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

“တၢ်ဖီၣ်တခါအံၤန့ၣ်,မ့မ့ၢ်လၢဘဲၤဒၤအစိၤခီတမၤဝဲတၢ်နီတမံၤဘၣ်.နါက့ဖဲထရၣ်အစိၤအံၤခီဖီၣ်ဝံၤသမံသမိးက့ၤဝဲတၢ်တခါတခါအဃိန့ၣ်,ပှၤဒဲကဝီၤဖိလၢအကလဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒ်သိးသုတကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ကဘၣ်သံကွၢ်သံဒိးဝဲ(လံၥ်လဲၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ)လၢအလိၣ်တဖၣ်လၢလၢန့ၣ်တကပၤပှဲၤပှဲၤဝံၤမးလဲၤဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ICE (Immigration and Customs Enforcement) အံၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢကီၢ်အမဲရံၣ်ကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဝဲၤကျိၤဖီလၥ်တခါလၢအမ့ၢ် (U.S. Department of Homeland Security – DHS)ဒီးဟံးန့ၢ်ဝဲမူဒါလၢတၢ်နုၥ်လီၤဟးထီၣ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဒီးထံဂၤကီၢ်ဂၤ,ဒုးဆိကတီၢ်ဖီၣ်ဃၥ်ကယၥ်ဝဲၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိဒီးဆှၢဖျိးကွံၥ်ဝဲတၢ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိး,(ICE)ကရူၢ်ကရၢအံၤဟူးဂဲၤဝဲလီၤဆီဒၣ်တၢ်ၦၤလၢကဒုးကဲထီၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤမ့တမ့ၢ်ၦၤလၢဟဲနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးတဖိးမံသဲစးဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တၢ်ပညိၣ်တိၥ်ပၥ်မ့ၢ်ဝဲဒ်သိးဒုးတြီပၢၤဃၥ်ထံကီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်,ဒီးထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.