လါယနူၤအါရံၤ ၂၀သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
အမဲရကၤကီၢ်စၢဖှိၣ်,မဲၤနံၤစိထၣ်,စ့ၤပီဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤ (Immigration and Customs Enforcement)(ICE)ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်မၤဝဲတၢ်ကိးထံၣ်သမံသမိးကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤအိၣ်ကဒုဖိဒီးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်လၢ(DHS)လံၥ်တၢ်ကိးထီၣ်တဆီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ICE (Immigration and Customs Enforcement) အံၤဟူးဂဲၤဝဲလၢကီၢ်အမဲရံၣ်ကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဝဲၤကျိၤဖီလၥ်(U.S. Department of Homeland Security – DHS)ဒီးဟံးန့ၢ်ဝဲမူဒါလၢတဖိးမံသဲးစးထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိအတၢ်နုၥ်လီၤဟးထီၣ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ,ဒုးဆိကတီၢ်ဖီၣ်ဃၥ်ဝဲၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိဒီး,ဆှၢဖျိးကွံၥ်ဝဲတၢ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤအပူၤမၤဝဲတၢ်ဖီၣ်တဖိးမံသဲးစးထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိတဖၣ်တပယူၥ်ဃီဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဆဲးမၤကဒီးဝဲတၢ်ကိးထံၣ်သမံသမိးတၢ်လၢတၢ်ဟးကျးလီၤလံၥ်လၢပှၤဟံၣ်တဆီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကညီဖိလၢတုၤအိၣ်အမဲရကၤထံကီၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးပှၤလၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ(DHS)လံၥ်တၢ်ကိးထံၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤလၢဟဲတုၤသီဒီးတီၣ်ထီၣ်ပၥ်(GreenCard)တအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်လၢအိၣ်မဲၤနံၣ်စိထၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ဟဲပှၤဟံၣ်ပှၤမ့အိးထီၣ်န့ၢ်အီၤပဲတြီဒုအိၣ်ဒၣ်ကဖီၣ်က့ၤကိးဝဲလၢရူဝံၤကသမံသမိးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.ခီဖျိပှၤတအိးထီၣ်န့ၢ်အီၤပဲတြီအဃိဟးကျးလီၤန့ၢ်ဝဲလံၥ်လၢပှၤကလဲၤထံၣ်အီၤလၢရူလၢကသမံသမိးဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤလၢအဟဲကျးလီၤန့ၢ်ဝဲလံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အါတက့ၢ်မ့ၢ်ပှၤလၢဟဲတုၤသီဒီးတီတီၣ်ပၥ်(GreenCard)ဒီးအတၢ်တအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်တဖၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
မဲၤနံၤစိထၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤထဲဒၣ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢတၢ်ကသမံသမိးဝဲဒၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၅၆၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢမဲၤနံၤစိထၣ်ကညီပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ပှၤလၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်(DHS)လံၥ်တၢ်ကိးထံၣ်တဖၣ်သုတလဲၤဒိးထံၣ်ဝဲအသးတဂ့ၤဒီးမ့မ့ၢ်တခီကကွဲးဆှၢထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲလံၥ်အံၤလၢလဲၤဝဲတသ့,တချူး(မ့တမ့ၢ်)ကလဲၤဃုၥ်ဝဲဒီးအပီၢ်ရီအဂ့ၢ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢကညီပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တလါအံၤလါယနူၤအါရံၤအပူၤအမဲရကၤထံကီၢ်ပူၤ(ICE)မၤဝဲတၢ်ဖီၣ်သမံသမိးတၢ်ဒီးဆှၢကွံၥ်ဝဲဆူတၢ်လီၢ်အဂၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤအိၣ်ကဒုဖိဒီးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအသိး,ပၢၢ်တုၤလၢတနီၤမၤသံလီၤက့ၤကစၢ်သးကဲထီၣ်ဝဲအသးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,တၢ်ရၤလီၤဝဲလၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီး(ICE)တၢ်ဖီၣ်သမံသမိးတၢ်အံၤအဖီခိၣ်,ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံးတံၥ်(KRC)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢစီၤပှဲၤစ့စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်မ့ကဲထီၣ်သးဖးဒိၣ်ဖးထီခီပဝဲဒၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိဒုပကဘၣ်ထီၣ်ဒၣ်လၢ(UNHCR)အကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤ.လၢပကကတိၤန့ၢ်ခဲးတၢ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးပကဘၣ်သ့ၣ်ညါပပှၤကူပှၤကညီဂ့ၢ်ကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး,အဃိပပှၤမၤတၢ်ကမၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢန့ၣ်မ့အိၣ်တခီပှၤကကွၢ်တလီၤပှၤလီၤ.ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤပအိၣ်ခိးဒိကနၣ်ဒၣ်တၢ်ထီဘိလီၤ.ပဆဲးကျၢပဖိပလံၤအိၣ်လၢန့ၣ်တဖၣ်ထီဘိလီၤ.အဝဲသ့ၣ်တခီတဲပှၤလၢပကဘၣ်အိၣ်ဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအသိးလီၤပမ့တကနၣ်ထွဲတၢ်ပမ့အိးထီၣ်ပဲတြီပကဘၣ်လဲၤလၢအရူအတ့လီၤ.ခဲအံၤခီအဝဲသ့ၣ်မၤဝဲဒ်တၢ်နဲၣ်လီၤအသိးအဃိန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
(Immigration and Customs Enforcement) (ICE) အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ကသမံသမိးကွၢ်ထံမၤလီၤတံၢ်က့ၤဝဲပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂ့ၢ်,ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမ့ၢ်ဝဲဒ်သိးတၢ်ကသမံသမိးမၤလီၤတံၢ်က့ၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအဂၤ(၂၀၀,၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢကီၢ်အမဲရကၤအပူၤဖဲကီၢ်ခိၣ်(ကၠိဘဲၤဒၢၤ)ပၢတၢ်အခါဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ်လါယနူၤအါရံၤ(၂၀)သီတုၤ(၂၀၂၅)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၀)သီအပူၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါအသိးန့ၣ်လီၤ.
