လါအီကူၥ်,၂၁သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်.
ကညီဖိသးစၢ်ဃုၥ်ဒီးဖိသၣ် (၂၆)ဂၤလၢ ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအံၤ ဖဲလါအီကူၥ်, ၁၉သီအနံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်က့ၤဟ့ၣ်လီၤအီၤဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီးကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးတဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၄) အအိၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကညီဖိလၢဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိလၢအတအိၣ်ဒီးလံၥ်အုၣ်သးဘၣ်အဃိ ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤဖဲ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် (ဖဲၣ်ခၠးဘူရံ) ဒီး (ကၣ်ခၠါဘူရံ) ကီၢ်ရ့ၣ် ဖူနါယွါ ထံဆၢကီၢ်ဆၢဂ့ၢ်ဝီ(လဝက) တၢ်သမံသမိးတြဲၤတဆီ က့ၤဆှၢဝဲဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် သုးက့(၄) ထံခံတကပၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကညီဖိလၢဘၣ်တၢ်ဆှၢက့ၤအီၤတဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်တၢ်လီၢ်ဖဲဘျံးန့ၣ်လီၤ. ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် ကညီဖိလၢဖီၣ်န့ၢ်ဝဲတဖၣ် တက့ၤဆှၢဝဲဆူ သုးရူၢ်အိၣ်ဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီက့ၤဆှၢဝဲဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အိၣ် ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ပှဲၤဒီးတၢ်သးခုအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် သုးက့(၄) သုးက့ခိၣ် စီၤဖိလ့ စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ ” ကိညၣ်လၢ ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တက့ၤဆှၢဝဲဆူ သုကရူၢ်အိၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်က့ၤဆှၢဘၣ်ဖုးဆူ သုးကရူၢ်အိၣ်ဒုတၢ်ကကဲထီၣ်သးဒ်လဲၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလၢ ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်တၢ်ကရၢကရိ လူၤစၢၤ ဃ့စၢၤဝဲကပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးလီၤ. အခဲအံၤ အဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤတုၤလၢ ပအိၣ်လံအဃိ ပကက့ၤဆှၢက့ၤအီၤဆူ အကစၢ်အိၣ်တၢ်လီၢ်အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကညီဖိလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အဝဲသ့ၣ်လဲၤဟးဃုဖံးဃုမၤလၢ အဘူးတံၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဖဲ (ဖဲၣ်ခၠါဘူးရံ)ကီၢ်ရ့ၣ် (Kaeng Krachan) တၢ်ဟးလိၣ်ကွဲကရၢၢ် (Pa Deng) သဝီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အခါ ကၠီၣ်တဲၣ်သုးဒီး သ့ၣ်ပှၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် နုၥ်လီၤသမံသမိးဝဲဒီး ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲပှၤခဲလၢၥ် (၂၈)ဂၤန့ၣ်လီၤ. လၢပှၤ(၂၈)ဂၤအကျါ သးပှၤ(၂)ဂၤ လၢအိၣ်ဒီးလံၥ်အုၣ်သးန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပျၢ်ကွံၥ်အီၤဒီး မ့မ့ၢ်လၢအဂၤ(၂၆)ဂၤန့ၣ် ဘၣ်န့ၣ်ဖီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤ(၂၆)ဂၤလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤအံၤ ပၣ်ဃုၥ်ဒီးဖိသၣ်(၆)ဂၤဒီး ပှၤမိၢ်ဒၢ (၂)ဂၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးဒီး ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် အသုတက့ၤဆှၢကညီဖိ(၂၆)ဂၤအံၤဆူ သုးကရူၢ်အအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ် ဖဲလါအီကူၥ်(၁၈)သီအနံၤန့ၣ် ပှၤကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စူၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်တၢ်ကရၢကရိ(Human Rights Watch – HRW) ဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်(၂)လါအခါစ့ၢ်ကီး (Pa Deng)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ပှၤအဂၤ(၁၀)လၢဟဲနုၥ်လီၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤလၢကျဲတဖိသဲစးသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်က့ၤဟ့ၣ်လီၤဆူ (DKBA)အစုပူၤဒီး တုၤခဲကနံၣ်အံၤ တၢ်ဆဲးကျိးဒီးအဝဲသ့ၣ်တန့ၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် (HRW) ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.(ကွဲးရှဲအါထီၣ်)
