ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢအဟဲအိၣ်ကဒုသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤလၢအနံၣ်ယံၤ လၢ အတပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤအံၤဘၣ်တဖၣ် လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ် တၢ်ကကွၢ်ဆိကမိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးတၢ်မၤလိမၤဒိးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်သ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိဃ့ထီၣ်၀ဲ (UNHCR)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ Filippo Grandi န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတလါအဲၤအီးကထိဘၢၣ် ၁၅ သီအခါ ဘီကီး(UNHCR)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ Filippo Grandi ဟဲဃုသ့ၣ်ညါတၢ်လၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ(Ratchaburi)ကီၢ်ရ့ၣ် ထါမ်ဟ့ၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤဒီး ဖဲန့ၣ်ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ်ဖိ တီၣ်ဖျါထီၣ်ဃ့ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်ပတၢ်လဲၤခီဖျိလၢဒဲက၀ီၤပူၤဒီးလၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမီၤနီၤႉပတဲဖျါထီၣ်စ့ၢ်ကီးၦၤလၢအတလဲၤလၢကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်ဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒ်သိးတၢ်ကကွၢ်ဆိကမိၣ် တၢ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်လၢတၢ်ကလဲၤဃုဖံးဃုမၤတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအကသုးလီၢ်သုးကျဲဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်အပူၤတဖၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယၤတခါအသိးၦၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်လၢဒဲက၀ီၤပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတမ့ၢ်လၢ(UNHCR)ကကွၢ်ကပာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ကဒီး ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိခွဲးယာ်အဂီၢ်ကဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီ (UNHCR) အလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤ Filippo Grandi စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဘၣ်ဃးတၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤက့ၤလီၢ်အိၣ်လီၢ်ဆိးအံၤမ့ၢ်တၢ်ဆီတလဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဖးဒိၣ်လၢၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်ၦၤကလဲၤခဲလၢာ်ဘၣ်ႉၦၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ကဒီးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအခွဲးအယာ်အဂီၢ်န့ၣ်ပကဖီၣ်လိာ်စုဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤႇတၢ်သိၣ်လိမၤဒိးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် Filippo...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးဟးဆှၣ်ဒီး မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢ၀့ၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူးဒီးလါစဲးပထ့ဘၢၣ်အခါတၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်(ဃိၣ်လိာ်တိၤ)တၢ်သမံသမိးတြဲၤဒီး မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်)တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးဒီး တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ် ၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးမၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢ၀့ၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တလါအံၤပယီၤသုးဟးဆှၣ်တၢ်ဒီး(FAW)သိလ့ၣ် ၅ ခိၣ်မီၤနီၤႉ(BGF)နါက့ဟးဆှၣ်တၢ်ဒီးသုးသိလ့ၣ်စ့ၢ်ႉ ပၢၤကီၢ်ဆီလီၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ထဲစှၤဂၤလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ခိးခူသူၣ်တၢ်ဖဲအခိၣ်အဃၢၤ န့ၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉစးထီၣ်တၢ်ပိၢ်ဖးလၢမၠၣ်၀တံၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးဃိၣ်လိာ်တိၤန့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢမၣ်၀တံၣ် ကီၢ်ဆၢတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤ(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်) နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤ ဒီး ၀့ၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကး ၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲ၀ဲၤဒၢးအကပိၤကပၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးဆီလီၤမၤအါထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီး ပယီၤသုးႇ(BGF) ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဟးဆှၣ်တၢ်လၢက၀ီၤဒ့၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤသးစၢ်လၢအၦ့ၤဆါဆဲးကၢးတဂၤစံး၀ဲလၢ“တဘျီအံၤပထံၣ်လၢ(BGF)အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ႇဃ့စ့ႇတီၢ်မၤဒၢၣ် ဖီၣ်ၦၤဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးဖၣ်အၣ်အံၤန့ၣ်မ့မ့ၢ်လၢၦၤသးစၢ်န့ၣ်အသမံသမိး၀ဲအါတစဲးႉနဘၣ်အိးဖျါထီၣ် နခီၣ်နစုခဲလၢာ်လီၤႉအကွၢ်၀ဲမ့ၢ်ၦၤဆဲးဃာ်တၢ်ဂီၤ(တဲးတူ)အိၣ်ဧါႇတအိၣ်ဧါဒ်န့ၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ထိၣ်သတြီၤကွၢ်၀ဲဒီးအတၢ်ဂီၤႉ နတဲတၢ်မ့တသ့ဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ထိနၤတီၢ်နီၤႇဟံကွံာ်၀ဲလီတဲစိႇဟံၦၤဆဲးကၢးမ့၀ံၤဒုးသ့ၣ်ညါနဟံၣ်ဖိဃီဖိဘျီမၢၦၤလဲၤရ့ထီၣ်ဒီးစ့”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်-ဖၣ်အၣ်ကျဲတကပၤန့ၣ်ပယီၤသုးပျိာ်လဲထီၣ်အသးဒ်ၦၤကမျၢၢ်ႇၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိႇ...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ် ခီဖျိသးဟီသၣ်(ပြၢးသၣ်)အၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ ၦၤဒဲးဆါအီၤတအိၣ်လီၤတဲာ်အုၣ်သံဂီၤလၢအခီၣ်ထံးဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤသးဟီသၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ဒၣ်ထဲကီၢ်ပယီၤစ့(၃၀)ကၠးလီၤဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ၦၤဒဲးဆါအီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သးဟီသၣ်ကျီးကစၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သးဟီၣ်သၣ်ဒုအဖျၢၣ်ဖးဒိၣ်ညါႉၦဲၤၦဲၤ(ထီၤလကၠံၤ)တခိၣ်န့ၣ်တန့ၢ်နီတစဲးဘၣ်ႉပလဲၤဒဲး၀ံၤပဟဲစိာ်တုၤလၢသ၀ီမးန့ၢ်တဖျၢၣ်မး(၃၀)ကၠးလီၤႉနမ့ဒွးထီၣ်ကဒါဒီးသိၦ့ၤန့ၣ်မတၤဒုမးတအိၣ်တ့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉပတဒဲးဆါအီၤလၢၤဘၣ်ႇလီၤတဲာ်အုၣ်သံဂီၤလၢအခီၣ်ထံးဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်ညါအံၤသးဟီသၣ်အၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲႇတၢ်စိာ်ထီၣ်ဆှၢလီၤအဘူးအလဲစ့ၢ်ကီး ဒိၣ်ထီၣ်အဃိ နမၤဆါတၢ်ဒွးတကဲးလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တဘၣ်ဂီၢ်အါအါဘၣ်ႇဟးထီၣ်က့ၤလီၤတညီကီခဲထီၣ်ႉသိလ့ၣ်အဘူးအလဲနါက့လၢာ်အါထီၣ်ႉ ခဲအံၤနမၤအီၣ်တၢ်န့ၣ်နဘၣ်ဒွးမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်လီၤႉနမ့တဒွးဘၣ်န့ၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်တအိၣ်တ့ၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်ဒီးပယီၤသုးမၤဟးဂီၤ ကီးတရံး၀့ၢ်နုာ်လီၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤကဟးထီၣ်က့ၤလီၤႇကၦ့ၤတၢ်ဆါတၢ်အဂီၢ် ဘၣ်ဟးဆှဲးက့ၤကျဲလၢတၢ်ချၢအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိသးဟီသၣ်အၦ့ၤတအိၣ်ႇတၢ်ဒုးကဲထီၣ် ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတညီဘၣ်အဃိ ၦၤဒဲးဆါတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢကျီးပူၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃) ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီ ဒီး ၁၇ သီ အနံၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၇)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုာ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အၦၤ ၃ ဂၤဒီး ၦၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၆၄)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဆီထံးကီၢ်ဆၣ် ပ့စလိၣ်အံၤဒီး တီၤ၀ံၤဒီးယ့ၤကၠံၤခၠီ ပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အံၤ ခးလီၤ ကျိဖးဒိၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ ခၠိၤအ့သ၀ီ သ၀ီဖိတဂၤအဟံၣ်ခိၣ်အဃိ ၦၤပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤဒီးပိာ်ခွါတဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၇ သီန့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤ(စ့ၣ်တီကျိ)ထံထီၣ်အဃိ ကၠီၣ်တကါႇမူဒီးဖၠူကီၢ်ဆၣ်ပူၤတၢ်လီၢ်တနီၤဘုလီၤဘျၢလၢထံကျါအိၣ်အအ့ကၢၣ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကရူၢ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမူကီၢ်ဆၣ်အပူၤထံဒိၣ်ထီၣ်တစှၤန့ၢ်သ၀ီ(၉)ဖျၢၣ်ညါဒီးစံာ်လီၢ်အ့ကၢၣ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအသိး လၢ(စ့ၣ်တီကျိ)မုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးတုၤလၢလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၆)သီစ့ၣ်တီကျိဒိၣ်ထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်အဃိ ကၠီၣ်တကါကီၢ်ဆၣ် အနါဘီၤသ၀ီကရူၢ်ဒီးဖၠူကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်ဘုလီၤဘျၢဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ထံကျိဒိၣ်ထီၣ်ႇစ့ၣ်တီကျိနါက့ထံထီၣ်စ့ၢ်ႉစ့ၣ်တီကျိထံထီၣ်အဃိစ့ၣ်တီကျိမုၢ်နုာ် အနါဘီၤကရူၢ် စံာ်ပျီပူၤဘုတဖၣ်န့ၣ်လီၤဘျၢလၢထံကျါခဲလၢာ်လံႉလၢဖၠူဒီးကၠီၣ်တကါအဆၢ(မူ)တကပၤန့ၣ် အပူၤကွံာ်စှၤသီန့ၣ်ထံထီၣ်ႇတုၤလၢခဲအံၤဘုလီၤဘျၢဒံးလီၤႉဘုလၢအဘီထီၣ်အမံတဖၣ်န့ၣ်ထံဘၢလၢာ်ႉအလီၤဘျၢန့ၣ်တမ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီတဘ့ၣ်ဘၣ်ႇလီၤဘျၢ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်လီၢ်လီၤဖုၣ်ညါန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိမူကီၢ်ဆၣ်ပူၤတၢ်ပံးကွံာ်၀ဲကၠိတဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤထံက့ၤလီၤ တဆံးတက့ၢ်ဒံးလီၤအဃိပဘၣ်လဲၤမၤစၢၤဒူသ၀ီလၢထံဒိၣ်ထီၣ်တဖၣ်ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ မူကီၢ်ဆၣ် ကညီဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကမံးတံာ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “လီလီစဲၤခဲအံၤဒုထံလီၤတစဲးလံႉဘၣ်ဆၣ်ဘုလၢအလီၤဘျၢတဖၣ်န့ၣ်တဟဲဖျါထီၣ်ဒံးဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဟးဂူာ်ဟး ဂီၤခီန့ၣ်လၢစ့ၣ်တီကျိမုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ်ထံလုၢ်ဘၢအါတစဲးႉသ၀ီဖဲန့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ၦၤမၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်အိၣ်ထဲသၢပူတပူလီၤႉလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်တိစၢၤမၤစကမံးတံာ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲဘုႇပဲႇတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢအဂၤတဖၣ်ဒီး သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအတီၢ်ပူၤခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒီးကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိကယဲၢ်မ့ၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇဟီၣ်ခိၣ်စီႇကသံၣ်မၤသံတၢ်ဃၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“အနီၢ်နီၢ်ၦၤမ့ဟဲမၤစၢၤၦၤအိၣ်ဖဲအံၤတဖၣ်ဒုဂ့ၤမီၤနီၤႉ ၦၤအိၣ်ဖဲအံၤတဖၣ်တနီၤန့ၣ် ဘၣ်ချီအီၣ်၀ဲဟုသးအကုာ်အကျီဒ်န့ၣ်လီၤႉကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိၦၤလၢအအဲၣ်ဒိးဟဲမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲ၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ၦ့ၤနါက့ထီၣ်ႇသိတပီၢ်န့ၣ်တကလးဘျဲၣ်ႇပသဲဂီၤနါက့အၦ့ၤထီၣ်ႇတနီၤန့ၣ်မးတအီၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်ႉ ဟုသးနါက့အၦ့ၤ အိၣ်လၢတကလီၢ်ဘျဲၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ဒီးတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိၦၤဟ့ၣ်လီၤလီမ့ၣ်အူတၢ်ဆၢကတီၢ်လီၤစှၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢမ့ၣ်အူတဖၣ်အံၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလဲၤတရံးသးတဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤကမျၢၢ်လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢမ့ၣ်အူသ့ၣ်တဖၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲမ့ၣ်အူစဲးအဃိ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလဲၤတရံးသးဆၢကတီၢ်ၦဲၤၦဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အသိးခီဖျိတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့စ့ၢ်ကီးအါအဃိ လၢကဖံးကမၤတၢ်အဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအမၤတၢ်ဘၣ်ဃးတၢ်ခးမ့ၣ်အူတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အခီၣ်ထံးခါၦၤဟ့ၣ်မ့ၣ်အူယံၤဒုဘၣ်ဂီၢ်ကိညၢ်၀ဲန့ၣ်ႉ ခဲအံၤမ့ၣ်အူန့ၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတနၣ်ရံၣ်တဘျီလီၤႉ ၦၤလၢအဟဲအးၦၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ခီန့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲလၢအဆိအချ့ဘျီပဘၣ်နီထီၣ်မ့ၣ်အူစဲးမၤန့ၢ်ဆိအ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤႉ ဒ်အ၀ဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်အသိးတန့ၢ်ဘၣ်အဃိပဃ့အါထီၣ်စ့တန့ၢ်ဘၣ်ဆှူ၀ဲန့ၣ်ႉအဃိခဲအံၤဖံးတၢ်မၤတၢ်တဘၣ်ဂီၢ်နီတစဲးဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤလၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်မ့ၣ်အူဟဲယံၤတစဲးဒီးမ့မ့ၢ်လၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်မ့အူဟဲလၢအနၣ်ရံၣ်ပူၤလီၤအဃိ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါမ့ၣ်အူအံၤသ့ၣ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်အမ့ၢ်တၢ်မၤနီၢ်ထီၣ်ယံၤထီၣ်အဃိ ၦၤဟဲ အးလီၤတၢ်မၤစ့ၢ်ကီးလီၤစှၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိၦၤဟ့ၣ်မ့ၣ်အူအနၣ်ရံၣ်ဆၢကတီၢ်စှၤအဃိကျးလၢအတီၢ်ဆ့ကၤတဆ့း(တံဆိပ်)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်နိထီၣ်၀ဲမ့ၣ်အူစဲးအဃိဆှူ၀ဲဒီးထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤတၢ်လၢတၢ်တီၢ်ဆ့ကၤတဆ့း(တံဆိပ်) တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဆ့ကၤမ့အါတဘျီဘျီန့ၣ်ပဘၣ်ယိၣ်လၢဒ်အ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်အသိးန့ၣ်တ၀ံၤဘၣ်အဃိ ပဘၣ်နိထီၣ်မ့ၣ်အူစဲး မၤန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤႉပမၤဒ်န့ၣ်အဃိအပူၤကွံာ်အၦ့ၤလၢပပာ်ပနီၣ်ဃာ်အီၤအံၤပဒွးတကဲးလၢၤဘၣ်ႉအၦ့ၤနါက့ပတဲဃာ်၀ံၤလံအဃိပဃ့အါထီၣ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႇပဆှူဒီဒူၣ်ညါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့ၣ်အူမဟဲမၢ်မၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူလဲခီန့ၣ်ထၢအါထီၣ်မ့ၣ်အူၦ့ၤအါန့ၢ်အပူၤကွံာ်ဒံးဒီး ဒ်န့ၣ်အသိး သုကီၣ်းကးစုတီၤဖီလာ်မ့ၣ်အူ၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိဟ့ၣ်ပလီၢ်ၦၤကမျၢၢ်လၢဟံၣ်လၢအမ့တဟ့ၣ်မ့ၣ်အူလဲႇ ဟံၣ်လၢအတဟ့ၣ်လီၤမ့ၣ်အူလဲၦဲၤၦဲၤဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဃ့အီၣ်လီး၀ဲဒီးကဟဲထုးလီၤကွံာ်မ့ၣ်အူပိအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်န့ၣ်ရီဘၢၣ်အဘ့ၣ်ဂ့ၤတပီၣ်(၁ pound)န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ (၁၈၀၀)ကၠးဘျဲၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤခိးၦ့ၤရီဘၢၣ်လီၢ်ခီၣ်ထံးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢရီဘၢၣ်အဘ့ၣ်တီၣ်တဂ့ၤအါအါဘၣ်တပီၣ်(pound)န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၃၀၀)ကၠးႇအဘ့ၣ်ဂ့ၤတပီၣ်(pound)န့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်(၁၈၀၀)ဘျဲၣ်ဒီး မ့ဘၣ်က့ၤထိၣ်သတြီၤဒီးအပူၤကွံာ်မဟိန့ၣ်ရီဘၢၣ်တပီၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအါထီၣ်(၅၀၀)ဘျဲၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤရီဘၢၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တလၢၤကီၢ်စဲၣ် ၦၤခိးၦ့ၤရီဘၢၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ရီဘၢၣ်ဟးထီၣ်သီသီန့ၣ်အၦ့ၤဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်မဟိဒံးႉ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ လဲၤတရံးသးဒ် ညီနုၢ်အသိးလံမီၤနီၤႉတလါအံၤၦၤစးထီၣ်ကွးအထုးသီသီလီၤအဃိၦၤဟဲဆါအိၣ်စှၤဒံးႉဒီၣ်လၣ်စ့ခီလဲႇကီၢ်ပယီၤစ့လုၢ်ၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိရီဘၢၣ်အၦ့ၤမ့တဂ့ၤထဲထဲအံၤဘၣ်ဒုတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉရီဘၢၣ်ၦ့ၤဒုဘၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်ဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်မဟိန့ၣ်ရီဘၢၣ်အဘ့ၣ်တီၣ်တပီၣ်(pound)န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၁၁၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤႇ အဘ့ၣ်ဂ့ၤတပီၣ်(pound)န့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်(၁၃၀၀)ခိၣ်ဃၢၤညါဒီး တုၤလၢမဟိလါယူၤလံန့ၣ်တၢ်ဆှၢထီၣ်ရီဘၢၣ်ဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤအိၣ်ခဲလၢာ် အိၣ်အတၣ် (၇)ကလီၢ် ဘျဲၣညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢရီဘၢၣ်ခီပနံၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ထံကီၢ်တၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်ဘျီပတကွးဘၣ်ရီဘၢၣ်ထုးမၢ်မၢ်ဘၣ်ႉၦၤမၤတၢ်ဖိနါက့ကၤထီၣ်နဟးဃုကိးတန့ၢ်လၢၤ ဘၣ်ႉ ရီဘၢၣ်ၦ့ၤနါက့ထီၣ်ထီၣ်လီၤလီၤအဃိတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉတနံၣ်အံၤအၦ့ၤထီၣ်တစဲးမီၤနီၤႉမ့ထုးထီၣ်က့ၤငါၦၤမၤပျီကျီးလဲႇဟီၣ်ခိၣ်စီအၦ့ၤဒုအမၠးအိၣ်တ့ၢ်ဒံးတစဲးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်ရီဘၢၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိကီၢ်ပယီၤစ့ၦ့ၤလီၤအဃိတၢ်ဒိဘၣ်လီၤဘၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢရီဘၢၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်ဒီးခီဖျိသုးကီၣ်ကးအတၢ်ပာ်ပနီၣ်ဒီၣ်လၣ်စ့ခီလဲအဃိတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤတကၢကီၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါက့ၤလၢကီၢ်ဆၢကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢရီဘၢၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤကစၢ်တဖၣ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးဟံကလီဟံဆူၣ် ၦၤကမျၢၢ်အဟုသးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ပံးဃာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်အီၣ်တၢ်အီကျိၤဒီး ပယီၤသုးဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအိၣ်သုးကလၢၤပူၤတဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိဟံးဆူၣ်ဟံကလီ၀ဲဒၣ် သ၀ီပူၤၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိဒီးၦၤကမျၢၢ်အဟုသးႇသိအီၣ်ႇအံသၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ် ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤန့ၣ်လၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢသ၀ီပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤပယီၤသုးဟးဟံအီၣ်ကလီၦၤဟုသး ၦၤသိ တဟ့ၣ်၀ဲစ့ဘၣ်ႉယသကိးတဂၤန့ၣ်ကနဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒီမါ၀ၤခံဂၤကအီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တနံၤတနံၤဘၣ်မၤ၀ဲဖးနးညါႉ ၦၤပာ်ဃာ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံ၀ဲႉပယီၤသုးဟးဟံအီၣ်ကလီၦၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်အံၤကဘၣ်မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိကအိၣ်အဂီၢ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတတုၤဘၣ်အဃိအတၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉတမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤတဘၣ်ဟံအီၣ်ပဟုသးဘၣ်မီၤနီၤႉပကစၢ်မးပဘၣ်ဟးဃုအီၣ်ဖးနးညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအိၣ်ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဃုၦ့ၤအီၣ်ဟုသးလၢၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိအအိၣ်ႇၦၤသ၀ီဖိအအိၣ်ဒံးဒီးဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤပၢၢ်တုၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဟံအီၣ်ကလီဟံဆူၣ်ၦၤကမျၢၢ် ဟုသး တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးဟးဟံအီၣ်ကလီဟံဆူၣ်ၦၤကမျၢၢ်ဟုသးတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်အံၤအဃိကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ ၦၤမၤအီၣ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ၦၤတူၢ်ငါအီၣ်တနံၤဂီၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “လၢပသ၀ီတကပၤအံၤနါက့ဟုသးတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉခဲအံၤစ့ၢ်ကီးဟးထီၣ်က့ၤလီၤကျဲတန့ၢ်နီတဘိဘၣ်ႉတနံၤဂီၢ် တနံၤဂီၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိကအီၣ်ကအီအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်မၤဖးနးညါႉနတူၢ်ငါတနံၤမ့န့ၢ်(၁)ကလးန့ၣ်ၦ့ၤကဒါတၢ်အီၣ်တၢ်အီ လၢာ်က့ၤ ခဲလၢာ်လီၤႉပနၢ်ဟူလၢပယီၤသုးဟးဟံအီၣ်ကလီၦၤဟုသးလၢသ၀ီပူၤမီၤနီၤႉလၢပအိၣ်တကပၤအံၤဒုတတုၤဒံးဘၣ်ႉမ့ဟဲဃ့အီၣ်တုၤလၢပအိၣ်ဒုအိၣ်ဒၣ်ပဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤလီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပဘၣ်ယိၣ်လၢကကဲထီၣ်တမံၤမံၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤခီဖျိဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ပံးဃာ်၀ဲခိကျဲထံကျဲခံဘိလၢာ်အဃိဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ လီၤတူာ်ထီၣ်၀ဲဒီးတကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တကပၤစ့ၢ်ကီးတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးတအိၣ်၀ဲဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးဟံအီၣ်ကလီသ၀ီပူၤၦၤကမျၢၢ်အဟုသးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူဒီးဘၣ်ယိၣ်လၢကသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်လီၤတူာ်ကနးဒိၣ်ထီၣ်အါန့ၢ်အန့ၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၅ သီအနံၤ တၢ်ခးသံ၀ဲသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ၦၤတဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ (BGF)အၦၤအီၤမၠိလွ့ၤ(ကိး)စီၤနါအူ ၆၂ နံၣ် လၢအိၣ် ဖဲၣ်ကလ့ၣ်သ၀ီပူၤတဂၤအံၤ ဖဲအအိၣ်(အ့ၤကၣ်ဘိၤ)သ၀ီက့ၤလၢကျဲအခါ ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢတၢ်သ့ၣ်ညါအမံၤအံၤ ခးအီၤဒီးဘၣ်၀ဲဒၣ်အယီၢ်ဒ့ချၢဃံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိဖဲတၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူကၠဲးထိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အခါသံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“အီၤန့ၣ်လၢညါခါအကဲ(PC)အဟဲက့ၤနုာ်လီၤလၢ(BGF)မီၤနီၤႉ တၢ်အီၣ်ကျးလၢ အအိးထီၣ်၀ဲဖဲ(ဖဲၣ်ကလ့ၣ်)သ၀ီပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးအကျးလီၤအကစၢ်တၢ်ဂီၤဒီးသုးယူၣ်နံၣ်ဖီမီၤနီၤႉ စွ့ၤ(KTV)ဒီး တၢ်အီၣ်ကျးန့ၣ်အိးထီၣ်တွဲ၀ဲႉဖဲလီၢ်ခံအံၤၦၤတဲလၢအက့ၤငါကဒါန့ၢ်ၦၤလၢအဂၤႉဖဲတၢ်တနံၤန့ၣ်အက့ၤလၢဟံၣ်အမၤကဆှီဟံၣ်၀ံၤဖဲအဟဲက့ၤအခါတၢ်ခးသံအီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စီၤနါအ့အစိၣ်အံၤအဟံၣ်ဖိဃီဖိကကုၢ်ထီၣ်အီၤဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤ ဘၣ်ဆၣ် ကၠဲးထိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် တပျဲထုးထီၣ်၀ဲအစိၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘူးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “တမ့ၢ်ပဖွဲးမၤ၀ဲဘၣ်ႉကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်လၢပမၤအီၤန့ၣ်ပထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအီၤခဲလၢာ်လီၤႉပနၢ်ဟူမီၤနီၤလၢၦၤခးသံအီၤန့ၣ်ႉ တမ့ၢ်ပဖွဲးမၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ကၠဲးထိၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(KRF) တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအသံတဂၤအံၤအပူၤကွံာ်မ့ၢ်၀ဲ(KNU/KNLA-PC)ဒီးဖဲန့ၣ်တဆီအပူၤကွံာ်(၂၀၁၁)နံၣ်အခါန့ၣ်...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိကွံလၢၢ်တၢပယီၤသုး ကလၢၤအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤၦၤသ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်တဖၣ်တုၤလၢခဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤ တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)နံၣ်ဘူးကလၢာ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)နုာ်လီၤခး၀ဲကွဲလၢၢ်တၢပယီၤသုး သုးကလၢၤအံၤဒီးဖဲန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိသ၀ီအိၣ်တၢ်ခိၣ် တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ်ကွံလၢၢ်တၢႇတီၤကလ့ႇမဲတလဲဒီးထံသဘျုၣ်ခံသ၀ီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တကထိဘျဲၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်အံၤဒီး(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အသိး ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤအိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢသုးကလၢၤန့ၣ်နါက့ပယီၤသုးအိၣ်ႉပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်အံၤဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ် အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ႉပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိၦၤသ၀ီဖိက့ၤအိၣ်လၢ သ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤကဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)လၢပျီပူၤအဂီၢ်ဟဲထီၣ်၀ဲတန့ၢ်ဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇအသုးလၢ ကဘီယူၤဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီးက၀ီၤဃာ်ပယီၤသုးကလၢၤအံၤလၢတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်၀း၀းတရံး အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒုတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉပက၀ီၤဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်(ပယီၤသုး)၀း၀းတရံးလီၤႉ တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်န့ၣ်ကဘီယူၤကစီၣ်လီၤအဂီၢ်ကီတစဲးႉအ၀ဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါလၢပအိၣ်ခိးအ၀ဲသ့ၣ်(၂၄)နၣ်ရံၣ်ၦဲၤၦဲၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဟးခးလီၤတၢ်၀း၀းတရံးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကွံလၢၢ်တၢပယီၤသုးကလၢၤအံၤမ့ၢ်သုးကလၢၤတဖျၢၣ်လၢအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါအီးကထိဘၢၣ်အခါ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် (သုးက့ ၆) သုးရ့ၣ် ၁၇ႇ သုးရ့ၣ် ၁၈ သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်တ့ၢ်၀ဲသုးကလၢၤတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်...