လါမ့ၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအအိၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မိကီၢ်ဆၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် တၢ်မ့ဖံးမၤလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်န့ၣ် ကဘၣ်ဃ့အခွဲးလၢကီၢ်ဆၣ်၀ဲၤဒၢး၀ံၤမးမၤ၀ဲသ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မိကီၢ်ဆၣ်ထုးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၂၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ မိကီၢ်ဆၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်ဆူၣ်ချ့ႇကူၣ်သ့ႇ ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဘၣ်ဃးမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်မ့မၤအီၤန့ၣ် ကဘၣ်တီၣ်ထီၣ်ဃ့အခွဲးလၢအဖိးသဲစးအဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ဆၣ်၀ဲန့ၣ်အပူၤတၢ်ဂ့ၢ်မ့အိၣ်တမံၤလၢ်လၢ်န့ၣ်ကဘၣ်တီၣ်ထီၣ်ဃ့အခွဲးလၢကီၢ်ဆၣ်ဘၣ်ထွဲ၀ဲၤဒၢးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်န့ၢ် ပၢဘၣ်လၢအပၢဘၣ်၀ဲတဖၣ်ဒ်သိးတၢ်ကပာ်ပနီၣ်၀ဲအဂီၢ်န့ၣ် ကဘၣ်လဲၤတီၣ်ထီၣ်စရီမၤနီၣ်မၤဃါအီၤလၢမိကီၢ်ဆၣ်၀ဲၤဒၢးလၢအဖိးသဲစးအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်မ့မၤသ့ၣ်ၦၢ်ႇထံဒီးန့ဆၢၣ်တၢ်အိၣ်ယၢၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအအိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ် ကဘၣ်ဖံးမၤ၀ဲဒ်မိကီၢ်ဆၣ်ဒီး၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲအတၢ်ပာ်ပနီၣ်အသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မိကီၢ်ဆၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မိကီၢ်ဆၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လ့ၤတက့ၤတၢ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢကမၤကသံၣ်မူၤဘှီးဒီးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါုဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်နဲၣ်လီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ထုးထီၣ်၀ဲအံၤတၢ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒီး တၢ်မ့လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲန့ၣ်တၢ်ကဟံးအရ့ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ပာ်ပနီၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအသိးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၂၀ သီတုၤလၢခဲအံၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ ကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအအိၣ်ဖဲသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤဒီတကျိၤအံၤသ့ၣ်တဖၣ် သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်စူၤအဆၢတတဲာ်ဘၣ်အဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအသူၣ်ထီၣ်ဒဲဖိအိၣ်ဖဲသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်အံၤ ကတီၢ်ခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့ၢ်လၢမူခိၣ်စူၤကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤဒီးသူမှဲကျိထံထီၣ်အဃိတၢ်လီၢ်လၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအိၣ်ဆိး၀ဲအလီၢ်တဖၣ်လီၤဘျၢကွံာ်၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉဟုသးထၢၣ်လၢအိၣ်ဖဲထံကျိကၢၢ်နံၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်တဖၣ်နါက့တၢ်စူၤဘၣ်စီၣ်လၢာ်လံႉသိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်ႇလိၣ်ကထဲးတဖၣ်နါက့လီၤဘျၢလၢာ်အဃိဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလၢအဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုအိၣ်၀ဲ(၁ႇ၅၂၈)ဂၤတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိတၢ်စူၤဒီးထံကျိဒိၣ်ထီၣ်အဃိဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလၢမုၢ်နၤတၢ်ခံးကျါအသိး ဟုသးလၢတၢ်ပာ်ဖှိၣ်ဃာ်၀ဲတဖၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိဘၣ်စီၣ်ဒီးထံအဃိဟုသးတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်ဟဲအိၣ်လၢဒဲအသီလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲတဖၣ်လံႉခီဖျိလၢပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲကွံာ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိၦၤမၢဟဲက့ၤလီၤအိၣ်လၢထံကျိကၢၢ်နံၤကဒီးလီၤႉအိၣ်၀ဲဖဲန့ၣ်တၢ်စူၤဟုသးထၢၣ်နါက့လီၤဘျၢအဃိဘၣ်စိာ်ထီၣ်နးတချုးလီၤႉတလါညါအံၤအဂီၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတလၢဒံးဘၣ်ႉအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲလၢနီၢ်တဂၤၦၤမၤဘူၣ်တၢ်ကစၢ်ဟဲမၤဘူၣ်လီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်စူၤအဆၢတတဲာ်ဘၣ်အဃိဖိဒံဖိသၣ်ႇသူၣ်က့သးၦၢ်လၢအိၣ်ဖဲလီၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလၢတၢ်စူၤကျါထံကျါနိကျါဒီး ခီဖျိတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲတကူတလၢဘၣ်အဃိ တၢ်ဆိးက့ဆါဘီစ့ၢ်ကီးဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး လ့က့ၣ်ကိာ်ဟီၣ်က၀ီၤဃုာ်ဒီးကၠီးခဲးႇလ့ဒ့ႇဂီၤလ့ၤႇကနဲလ့ႇ တၤအုးထၣ်ႇတနီးထၣ်ႇသ့ၣ်ဘီဘိႇကျီၢ်ထီႇစူၣ်ကလံၣ်လီၢ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ် ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁၅ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်စူၤအဆၢတတဲာ်ဘၣ်အဃိလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇကသံၣ်ကသီကဟဲတုၤလၢအဆိအချ့အဂီၢ်လိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တနံၣ်အံၤပနီကျဲသၣ်ဟးထီၣ်အါဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိအၦ့ၤတဂ့ၤဘၣ်အဃိ ၦၤသူၣ်အီၣ်ပနီကျဲဖိတဖၣ်ဆှူ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်နံၣ်အခါပနီကျဲသၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၅၀)ကၠးဘၣ်ဆၣ် တနံၣ်အံၤပနီကျဲသၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲထဲ(၃)ကၠးလီၤအသိးၦၤၦ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးၦ့ၤ၀ဲထဲအလိၣ်ဘၣ်၀ဲအသိးလီၤအဃိ ပနီကျဲသၣ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်၀ဲဒီးခီဖျိၦၤၦ့ၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူကီခဲထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠၤအ့သ၀ီပူၤၦၤသူၣ်အီၣ်ပနီကျဲဖိနီၢ်စ့ကဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်ညါအံၤအသၣ်ဟးထီၣ်အါမးႉပနီကျဲသၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၃)ကၠးႇသးဟီသၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၁၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤလီၤအဃိဟ့ၣ်ၦၤဒ့တၢ်ဖိအလဲႇစိာ်ဆှၢတၢ်အလဲမးတကူတလၢလၢၤဘၣ်ႉမ့၀ံၤၦ့ၤ၀ဲထဲအ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲလီၤႉပနီကျဲသၣ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်ပာ်က့ၤဒ်အံၤလီၤမီၤနီၤႉပအိၣ်ပအီၣ်ပဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢတၢ်အံၤလီၤႉခဲအံၤမ့ၢ်လၢပနီကျဲသၣ်အၦ့ၤလီၤအဃိလၢကအီၣ်ဘၣ်အီဘၣ်အဂီၢ်ကီခဲထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကုၢ်ခံသ၀ီႇကၠၤအ့ႇကၠၣ်ခၣ်ခၠီႇခိၣ်ခွါႇကၠဲးဒိႇနၣ်ခၠီဖၠါဒီးသ၀ီလၢအဂၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်သူၣ်အီၣ်မၤအီၣ်၀ဲပနီကျဲထူၣ်တဖၣ်ဒီး ခီဖျိလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ႇတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီးသိၦ့ၤထီၣ်အဃိ ပနီကျဲသၣ်လၢအကစၢ်လီၤတဲာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤသူၣ်အီၣ်ပနီကျဲဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤမၢ်လီၤနါက့လီၤစှၤအဃိၦၤတၦ့ၤအါအါလၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉလၢ၀့ၢ်ပူၤကျးတဖၣ်နါက့အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တၢ်ကးတံၢ်ဃာ်အီၤမီၤနီၤႉအဃိၦၤအီၣ်အီၤလီၤစှၤအဃိအၦ့ၤနါက့လီၤစှၤ၀ဲလီၤႉစိာ်ဆှၢလၢကျဲပူၤနါက့တၢ်သမံသကိးအါ၀ဲအဃိကီခဲထီၣ်လီၤႉဆါဘၣ်ၦ့ၤဘၣ်တဘၣ်ဂီၢ်ဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ် ၦၤၦ့ၤပနီကျဲဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤပနီကျဲထူၣ်တဖၣ်တၢ်သူၣ်အီၤလၢၦၢ်ပူၤကစၢၢ်ကလိကျါႇတၢ်လူၢ်တၢ်တြီၤတဖၣ်ဒီး ခီဖျိပနီကျဲသၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ပာ်အီၤအတူၢ်ယံၤ၀ဲႇအထံအါႇအဖျၢၣ်ဂ့ၤအဃိ မီၣ်လမၠဲၣ်ႇ၀့ၢ်တကူၣ်၀့ၢ်ဘယ့ၣ်နီၤတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤတၢ်တဖၣ်မၢ်လိာ်၀ဲကိးမုၣ်နံၣ်ဒဲးဒီးတၢ်က့ၤသူကဒါ၀ဲလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ထံတၢ်နိအိၣ်၀ဲအသိး တၢ်သူစ့ၢ်ကီးအီၤလၢတၢ်ဖီၣ်ကသံၣ်အကျါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤၦ့ၤတၢ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၂၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢတဘျီ(KNU) ဆဲးန့ၢ်၀ဲ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအတဆဲးဘၣ်ဒံးခိၣ်၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ဆၣ် ဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၉ သီအနံၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအတဆဲးဘၣ်ဒံးခိ၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢတဖၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကညီဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤဆဲးန့ၢ်၀ဲကမျၢၢ်အဂၤ(၁ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KNU)၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤမူဒါခိၣ်သရၣ်စီၤသးကပီၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဆဲးကသံၣ်မ့၀ံၤန့ၣ်ပထုးထီၣ်န့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လံာ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤမီၤနီၤႉဒ်န့ၣ်မးအ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကညီလီၤႉအဲၣ်ဒိးတဲကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်မ့တဆဲးဘၣ်ခိ၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဒံးဘၣ်န့ၣ်ဟဲဆဲးမီၤနီၤႉပမ့ဆဲးကသံၣ်ဒီသဒၢမးကတြီဆၢ၀ဲတၢ်ဆါလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါအီးကထိဘၢၣ်န့ၣ်ခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ရၤလီၤသးလၢ(KNU)၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤဒီးခီဖျိတၢ်ဆါအဃိၦၤသံ၀ဲအဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤႉတနံၣ်အံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(အိၤမံၤခြိၤ)တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်စးထီၣ်ရၤလီၤသးဒီးလၢတၢ်ကဒီသဒၢတၢ်ဆါအံၤအဖီခိၣ်တၢ်ဆဲးန့ၢ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲသ၀ီအံၤတၢ်တဆဲးခိ၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢနီတဘျီဒံးဘၣ်ႉတၢ်ဆါတခါအံၤလီၤပျံၤဒိၣ်မးႉမ့ၢ်ဘၣ်လဲၤဆဲး ဖဲလဲၣ်န့ၣ်် အပူၤကွံာ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉ ခဲအံၤ(KNU)ဟဲဆဲးန့ၢ်ကသံၣ်ဒီသဒၢအဃိဂ့ၤလီၤမီၤနီၤႉ ကလဲၤဆဲးလၢ၀့ၢ်ပူၤအဂီၢ်ဒၢးတညီဘၣ်ႉခဲအံၤတၢတဘျီသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါဟဲဆဲး၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်တီၤကလ့သ၀ီဖိနီၢ်ခုၣ်ခုၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတနီၤအပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအၦၤမၤတၢ်ဖိဟဲဆဲးန့ၢ်ခိ၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်နာ်အီၣ်တအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်အဃိ ၦၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဆဲး၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢအံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤၦၤလၢအတဆဲးဘၣ်ဒံးကသံၣ်ဒီသဒၢတဖၣ်လၢကဟဲဆဲးကသံၣ်အံၤအဂီၢ် (KNU )ဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲသ၀ီတဖျၢၣ်စုာ်စုာ်ဒီး တၢတဘျီဆဲးန့ၢ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၁ႇ၃၅၀)ဂၤဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၁၉ သီႇ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်သ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုးကလၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဖီၣ်န့ၢ်၀ဲပယီၤသုး(၆)ဂၤဒီးမၤန့ၢ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(Cobra Column)သုးကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(Cobra Column)သုးကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး ဖဲမဟါကၢာ် လါမ့ၤ ၁၈ သီ ဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် (KNLA၊KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်စးထီၣ်လဲၤခး၀ဲသ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုးကလၢၤဒီးဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကလၢၤအံၤဂ့ၤဂ့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤထီၣ်ခးသ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤအံၤအပူၤ(KNLA၊KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ဖီၣ်ချုးသမူန့ၢ်ပယီၤသုး(၆)ဂၤလၢအမ့ၢ်သုးစကီၤ(၂)ဂၤႇသုးစကီၤဖိ(၂)ဂၤဒီးသုးဖိ(၂)ဂၤအသိး မၤန့ၢ်၀ဲ(၈၁ မမ)တခိၣ်ႇ(၆၀ မမ)တခိၣ်ႇ(RPG)တခိၣ်ႇစဲး လး(၁)ခိၣ်ႇကျိချံၦာ်သၣ်ႇမ့ၣ်ပိၢ်ချံဃုာ်ဒီးသုးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤတဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်(KNLA၊KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤဘၣ်လုၢ်ထီၣ်ကွံာ်အသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၃)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤခီဖျိတၢ်ဘၣ်ပယီၤသုးတကပၤနးအဃိပယီၤသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲကွံာ်လီၤစၢၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်တစှၤန့ၢ်အထံၣ်(၃၀)ဘၣ်ဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲကွံာ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ သ့ၣ်ဘီဘိႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇဘျၢၣ်ဒိၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ် ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤဒီးဟံၣ်ဃီႇကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တနီၤဟးဂီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၁၆ သီတုၤလၢမဟါလါမ့ၤ ၁၈ သီမုၢ်နၤခီန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်(၉၇)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤတပယူာ်ဃီလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အံၤအဃိ ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်(၉၇)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ဖဲကီးတရံး၀့ၢ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတစှၤန့ၢ်(၁၀)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဒီးၦၤကညီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲနီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲ“စးထီၣ်ခး၀ဲဖဲဟါခီ(၈း၃၀)ႇဖဲအနၣ်ရံၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်အိၣ်ဂၢၢ်၀ဲလီၤႉ ဖဲတဂီၤညါအံၤနၢ်ဟူကျိသီၣ်ခံထံၣ်ဒံးႉလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤနါက့ခးလီၤ၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒ်အံၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအကယၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးလဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁၈ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိ(KNLA၊KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲ သ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးတကပၤအံၤအဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီးခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်တစှၤန့ၢ်အဘျီ(၃၀)ဘၣ်အဃိ ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် လ့က့ၣ်ပယီၤသုးကလၢၤန့ၣ် ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဖီၣ်ဃာ်၀ဲကမျၢၢ်အိၣ်အဂၤ(၉၀)ဘျဲၣ်ဒီးဖီၣ်တ့ၢ်၀ဲတနွံဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢလါမ့ၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ် ဖဲပယီၤသုးႇ(BGF)ကဟဲမၤအါထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်လၢ လ့က့ၣ်သုးကလၢၤဒီးတၤပီသုးကလၢၤအကတီၢ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲလၢကျဲအခါဖီၣ်ပီၣ်တၣ်ႇသူလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိး၀ံၤအလီၢ်ခံဖီၣ်က့ၤကိးကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤဆူလ့က့ၣ်သုးကလၢၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤတပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲ “အ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်ဃာ်၀ဲဖးယံၤလံႉလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဖီၣ်ဃာ်၀ဲတဖၣ်န့ၢ် ပျၢ်လီၤ၀ဲမးတယံၤဒံးဘၣ်ႉခဲအံၤလၢဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤနါက့လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အဃိၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤတဖၣ်အံၤမ့ၢ်အတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်မတၤတဂၤမးတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့စံၣ်ဖျိးနီၢ်ကီၢ်န့ၣ်ပကဘၣ်နၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်လီၤႉခဲအံၤတနၢ်ဟူတၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဖီၣ်၀ဲ၀ဲပၠၣ်ႇပ့ၤပ့ၤစ့ၣ်ႇဖယါစ့ၤသ၀ီဖိတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒီး တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ထၢစ့လၢသ၀ီပူၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖီၣ်ၦၤကညီတကးဘၣ်လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤနါက့(BGF)ဒီးပယီၤသုးထၢစ့လၢသ၀ီပူၤႉဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆၢကတီၢ်သၢသီလီၤႉလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတနီၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢအစ့အိၣ်ဘၣ်ႉတနီၤန့ၣ်စ့တကလးခံကလးမးလၢအစုပူၤတအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဟံလိၢ်၀ဲစ့လၢၦၤအိၣ်ဒီးဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲလီၤႉမ့တဟ့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကမၤအ၀ဲသ့ၣ်တမံၤမံၤဧါအဃိခဲအံၤသ၀ီလၢအ၀ဲသ့ၣ်ထၢစ့တဖၣ်န့ၣ်ၦၤဟ့ၣ်လီၤစ့လၢာ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၂ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)နီၣ်ဂံၢ်(၁၀၁၄)သုးရ့ၣ် ကိးဖှိၣ်၀ဲတကီၤဘိသ၀ီကရူၢ်ႇ၀ဲပၠၣ်သ၀ီကရူၢ်ပူၤဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်ဒီးမၢ၀ဲအထၢဖှိၣ်စ့အဃိ တၢ်ထၢစ့(၁၃၈)ကလီၢ်လၢသ၀ီ(၁၄)ဖျၢၣ်လၢအိၣ်ဖဲသ၀ီကရူၢ်အပူၤအံၤဒီး ဖဲလါမ့ၤ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် လဲၤဟ့ၣ်လီၤ၀ဲစ့အံၤလၢသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဖီၣ်ဃာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒီးသူ၀ဲဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးအံၤ မၤကမၣ်၀ဲထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ခွဲးယာ်ဒီးတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤသဘျ့ခွဲးယာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ် စီၤနဒၣ်ဆူ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးသူ၀ဲတၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်နီၣ်ဂံၢ်တၢတထံၣ်န့ၣ်မၤကမၣ်၀ဲဒၣ်သ၀ီဖိအတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢခွဲးယာ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢခွဲးယာ်လၢအပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉမ့၀ံၤနီၣ်ဂံၢ်ခံထံၣ်တထံၣ်န့ၣ်မၤကမၣ်၀ဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤခွဲးယာ်လီၤႉမ့၀ံၤတၢ်ဖီၣ်ဃာ်သူကမျၢၢ်ဒ်တၢ်စုက၀ဲၤတခါအသိးအံၤန့ၣ် မၤကမၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤၦၤဂ့ၢ်၀ီအတၢ်အိၣ်ဘီၣ်အိၣ်ညီခွဲးယာ်အတၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒူဖိသ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တကလးဘျဲၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး...
လါမ့ၤ ၁၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၁၈ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုးကလၢၤလၢအအိၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ််ဆၢအံၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘူးဒီး(KNLAıKNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တဂၤစံး၀ဲ“အ၀ဲသ့ၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲဖဲသၢနၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အခါမီၤနီၤႉထီၣ်မၤရှဲ၀ဲခဲလၢာ်လံႉမ့မ့ၢ်ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်ႉကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တီတီသ၀ီပူၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤပယီၤသုးဒီး(KNLAıKNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိာ်သးစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဒီးဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုးကလၢၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ်ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီႇအူးကြ့ၣ်ထၣ်ႇဘျၢၣ်ဒိၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ်ဟဲဃုသ့ၣ်ညါတၢ်အိၣ်သးလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၁၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤအတၢ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်မ့တအိၣ်လၢတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ််အပူၤဘၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်တၢ်တီၣ်ပီၣ်တဲသကိးလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဖျိဖျိဖျါဖျါတသ့၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ကရၢကရိတနီၤက့ၤခီၣ်ဆၢစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးသုးမီၤစိရိၤလိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(KNU)ႇကရ့ၣ်နံၣ်ဒီကလုာ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ပၣ်တံၣ်(KNPP)ဒီးကခၠ့ၣ်တၢ်သဘျ့ကရၢ(KIO)တဟဲထီၣ်တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ဘၣ်အံၤမ့ၢ်လၢအနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်ဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤအဃိအဖီခိၣ်အံၤ (KNU)လၢတလဲၤထီၣ်တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအံၤက့ၤခီၣ်ဆၢစံးကဒါ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဒ်သိးကအိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးတၢ်ဖျါဖျါရှဲရှဲတၢ်ဟံးမူဒါအဂီၢ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်တဲသကိးအပူၤန့ၣ်လိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤႉထံဂုၤကီၢ်ဂၤမ့တပၣ်ဃုာ်ဘၣ်န့ၣ်တၢ်တဲသကိးအံၤတအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်ကဲႇတၢ်တီတၢ်လိၤတအိၣ်ဘၣ်ႉခီဖျိလၢတၢ်တဲသကိးလၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်သုးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တပာ်ကဲတၢ်ႇမၤနါစိၤတၢ်ႇဟးတဲနါစိၤတၢ်လၢတၢ်တဲသကိးပူၤအဃိသးန့ၣ်မ့တပၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စူၣ်ဒ်အံၤဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲကမၤလၢအသးလီၤႉလၢခံကတၢၢ်ဒၣ်လဲာ်အ၀ဲအသးမ့တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်ကမၤဟးဂီၤတၢ်ခဲလၢာ်ခဲစ့န့ၣ်ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တ့ၢ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၂ သီအနံၤ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤမၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အခါသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်စံးလီၤ၀ဲလၢ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤမ့နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအပူၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢတၢ်ကမုာ်ကခုၣ်တဂၢၢ်ကျၢၤ၀ဲလၢၤဘၣ်ဒီး ကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဂ့ၢ်၀ီအံၤမ့ၢ်ဒၣ်ၦၤကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိလီၤကဘၣ်ဆၢတဲာ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ (KNPP)အနဲၣ်ရွဲၣ်–၂ ခူၤဒဲနံၣ်ယၢၣ်လၢအသမၢပယီၤသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ကွဲမုာ်အံၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ “ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကဒိၣ်စိလၢပဖီခိၣ်န့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉပ၀ဲဒၣ်အံၤပမၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်န့ၣ်အနံၣ်ဖးယံၤလံႉဒီတကတီၢ်န့ၣ်ပမၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်လီၤႉဒ်သိးကလုာ်ဒူၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အဂီၢ်ပနုာ်လီၤပၢၢ်ဆၢတၢ်လီၤႉမနုၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤမးတဟဲဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ဆီၣ်သနံးဘၣ်ႉအလိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်၀ဲအံၤအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိတအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်စံးလီၤ၀ဲလၢကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဂ့ၢ်၀ီအံၤၦၤကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဖိလီၤကဘၣ်ဆၢတဲာ်၀ဲအဖီခိၣ်အံၤတၢ်လၢပယီၤသုးအံၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတဘျီလၢ်လၢ်အပူၤန့ၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်လီၤဒီးႇကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးလၢအတပၣ်ဃုာ်ဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤဘၣ်အံၤတၢ်နာ်အီၣ်တအိၣ်လၢၤ၀ဲဘၣ်အသိး တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးလၢကမၤ၀ဲခဲအံၤစ့ၢ်ကီး တမ့ၢ်လၢအဃဲၣ်လီၤဘှါရှဲ၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ဂ့ၢ်ကီကန့ၢ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခူၤဒဲနံၣ်ယၢၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်ကွဲမုာ်၀ဲအံၤ ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤလၢအဆဲးလီၤတ့ၢ်ဃာ်(NCA) ၆ ဒူၣ်ဒီး ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ကရၢကရိ(၃)ဒူၣ်လၢအတဆဲးလီၤဘၣ်ဒံး(NCA)ဘၣ်တဖၣ်အံၤကလဲၤထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲအသိးဒီးထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကရၢကရိလၢအဂၤတဖၣ်စုာ်စုာ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်သမၢ၀ဲပယီၤသုးမီၤစိရိၤအကွဲမုာ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ လီၤဆီဒၣ်တၢ်(KIOıKNPP)ႇခၠီဒီကလုာ်သုးမုၢ်(CNF)ႇကီၢ်ပယီၤကၠိဖိဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်သုးမုၢ်(ABSDF)ႇကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(KNU)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲအတၢ်ပာ်သးဒီးသမၢ၀ဲပယီၤသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ကွဲမုာ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးကိကၣ်သုးမုၢ်(MNDAA)ႇတအီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်(TNLA)ႇရၢၣ်ခၢၣ်သုးမုၢ်(ULA/AA)သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတလဲၤထီၣ်၀ဲတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၁၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၁၈ သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီကပၤဒီး ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲခးလီၤကဒါတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးမီၤစိရိၤနုုာ်လီၤမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးအဃိ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁၇ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဖဲမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးသ့ၣ်ဘီဘိႇဘျၢၣ်ဒိၣ်သ၀ီကပၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ကဒီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ “စးထီၣ်ခးလီၤ၀ဲဖဲ ၁၂ နၣ်ရံၣ် ၁၅ မံးနံးအခါႉခးလီၤ၀ဲဖဲသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီကပိၤကပၤလီၤႉ ကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟံၣ်ဒုလီၤတံၢ်လံႉခး၀ဲအဖၢမုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲတဂီၤအံၤ ၁၁ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤတဘ့ၣ်ဟဲဆှၣ်တၢ်ဟဲဃုသ့ၣ်ညါတၢ်အိၣ်သးလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ဟဲခးလီၤတၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ်ဟဲဆှၣ်တၢ်လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ကၠဲးဒိႇခိၣ်ခွါသ၀ီတကပၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးစဲးပြဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲမုၢ် မၠၣ်၀တံၣ်ႇလ့က့ၣ်ကိာ်ႇဂီၤလ့ၤႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇသ့ၣ်ဘီဘိႇဘျၢၣ်ဒိၣ်လီၢ်က၀ီၤတကပၤအသိး လၢကီးတရံးႇတီၤကၠၤအ့လီၢ်က၀ီၤႇကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ–ချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်လီၢ်က၀ီၤႇ ကၠဲးဒိခိၣ်ခွါလီၢ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးသုးဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤႉ