ေပးစာက႑

သစ္ပင္ငယ္မ်ား ခုတ္လွဲၿပီး ရြာသူရြာသားမ်ားကို အခမဲ့ခိုင္းျခင္း

ခုတ္လဲၿပီးပံုထားေသာသစ္ပင္မ်ား

ပဲခူးတိုင္း၊ ေက်ာက္ႀကီးၿမိဳ႔နယ္ မုန္းေဒသ၊ ေၾကာင္ပ်ံေက်းရြာ (ေခၚ) ေဆြနံ႔သာၿမိဳင္ႏွင့္ ေမြေတာ္ (ေခၚ)ေမာေလး ၾကားတြင္ရွိေသာ သစ္ေတာမ်ား ကုန္လုနီးပါးျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မုန္းေဒသ၊ တံုးေတာေက်း ရြာအေျခစိုက္ ခ.လ.ရ(၅၉၉) တပ္ရင္မွဴးစိုးတင္ဝင္း ဦးေဆာင္ၿပီး ၎စစ္သည္မ်ားျဖင့္ လာေရာက္၍ ေၾကာင္ပ်ံ ေက်းရြာ (သို႔) ေဆြနံ႔သာၿမိဳင္ႏွင့္ ေမြေတာ္ (သို႔) ေမာေလးၾကားရွိ သစ္ပင္ငယ္မ်ားကို ေဖေဖာ္ဝါရီလ ပထမအ ပတ္မွ စတင္၍ သစ္ပင္မ်ားကိုခုတ္လဲျပီး ဤေနရာတြင္ ပံုထားပါသည္။ သစ္ပင္မ်ားကို တပ္ရင္းျခံကာရန္အ တြက္ အသံုးျပဳမည္ကို ေျပာသြားပါသည္။ ခုတ္လဲထားေသာ သစ္ပင္ငယ္မ်ားမွာ အမ်ားအားျဖင့္ (အင္ပင္) အမ်ိဳးအစားမ်ားျဖစ္ပါသည္။ ခုတ္လဲၿပီး ပံုထားေသာသစ္မ်ားကို ေၾကာင္ပ်ံေက်းရြာသူ၊ ရြာသားမ်ားကိုေခၚျပီး တပ္ရင္းကို လွည္းမ်ားျဖင့္ ပို႔ခိုင္းပါသည္။ ၎သစ္ပင္မ်ားကို ယေန႔အထိတိုင္ ဆက္လက္ခုတ္လဲျပီး ရြာသူ၊ရြာ သားမ်ားကို ဆက္လက္ၿပီး လွည္းမ်ားျဖင့္ သယ္ေဆာင္ခိုင္းေနပါသည္။ ဤသစ္ပင္ငယ္ေလးမ်ားကို ခုတ္လွဲအ သံုးျပဳျခင္းအားျဖင့္္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို အလြန္ထိခိုက္ႏိုင္ပါသည္။ သစ္ေတာမ်ားကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ရ မည့္အစား ၎သစ္ပင္ငယ္မ်ားကို အဲဒီလိုခုတ္လဲၿပီး အသုံုးျပဳပါက မသင့္ေတာ္ပါ။ ဒီထက္မက ရြာသူ၊ရြာသား မ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ တေန႔လုပ္တေန႔စားမ်ား ျဖစ္ပါသျဖင့္ ဤသစ္ပင္မ်ားကို ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း လွည္းျဖင့္ အခမဲ့ သယ္သြားေပးရမည္ဆိုပါက ဤရြာသူရြာသားမ်ားအတြက္ အခက္အခဲမ်ားစြာျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဤအ ေၾကာင္းအရာကို သက္ဆိုင္ရာႏွင့္ အမ်ားျပည္သူမ်ား သိေစလိုပါသည္။
ရြာသားေလး

ျမဝတီၿမိဳ႕ ကိုးနဝင္းေက်ာင္းတိုက္ထဲမွ တစ္လေက်ာ္ၾကာ ျပည္သူကို ဒုကၡေပးေနေသာ အာဝါေဒးပဲြ

ေျပာေနၾကတာေတာ့ Good Government, Clean Governance ဆိုပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီေခတ္မွာမွ ပိုၿပီးေတာ့ ဆိုးေနၾကသလိုလို ပါပဲ။ အရင္ေခတ္ကဆိုရင္ေတာင္ ဘယ္မွာမွတိုင္လို႔ မရေတာ့ဘူးဆိုရင္ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္ထိ တက္တိုင္ပစ္လိုက္၊ ထိေရာက္မႈေတာ့ ရိွသြားတာပါပဲ။ ခုေတာ့ ျပည္နယ္မွာ အစိုးရအဖဲြ႔က သပ္သပ္ရိွေနေတာ့ သူတို႔က မသိသလိုေနရင္ ဘာမွလုပ္ လို႔ မရေတာ့ပါဘူး။

ေျပာခ်င္တာက ျမဝတီၿမိဳ႕မွာ ေခတ္စားေနတဲ့ အာဝါေဒးပဲြမ်ား ကိစၥပါ။ အဲဒီထဲက အမွတ္(၅)ရပ္ကြက္ ကိုးနဝင္းဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ထဲမွာ လုပ္ေနတဲ့ အာဝါေဒးပဲြ(ဗလာပဲြကို အေၾကာင္းျပထားတဲ၌ ေလာင္းကစားဝိုင္းေတြေပါ့ဗ်ာ)ဆိုရင္ တစ္လေက်ာ္ရိွပါၿပီ။ တစ္ညမွ မျပတ္ပါဘူး။ ရပ္ကြက္ထဲက လူေတြလည္း ေတာ္ေတာ့္ကို စိတ္ေတြညစ္၊ ေဒါသေတြထြက္၊ ဘယ္သူ႔ကို တင္ျပလို႔ တင္ျပရမွန္းလည္း မသိပါဘူး။ ညညဆို အိပ္လို႔ မရေလာက္ေအာင္ ဆူညံက်ယ္ေလာင္လြန္းလွတဲ့ အသံေတြေၾကာင့္ ဘာကို ေဒါသထြက္လို႔ ထြက္ရမွန္းမသိ။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြ ဘယ္လိုမွ စာက်က္လို႔မရတာပဲ၊ သိၾကတဲ့အတိုင္း ခုဆို စာေမးပဲြႀကီးကလည္း နီးလာၿပီ။ ၁ဝတန္းေတြ အပါအဝင္ေပါ့။ ဒီအခ်ိန္ဟာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ မီးကုန္ယမ္းကုန္ စာက်က္ၾကရတဲ့အခ်ိန္။ ဖင္ယားေတာင္ ကုတ္မအားပဲ စာၿပီးရင္းစာ လုပ္ေနၾကရတဲ့အခ်ိန္။

ေဟာ။ ခုဆို ညေန ၆ နာရီမခဲြလိုက္နဲ႔။ ကိုးနဝင္းေက်ာင္းထဲက အသံကုန္ဖြင့္လိုက္တဲ့ ဆူညံသံေတြလာပါၿပီ။ အရင္တုန္းကဆိုရင္ ျမဝတီၿမိဳ႕က ခ႐ိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြဆို ေက်ာင္းသားေတြ ဂုဏ္ထူး ဘယ္ႏွစ္ခုပါရင္ ဆုေငြဘယ္ေလာက္ခ်မယ္။ ဂုဏ္ထူးရ ေအာင္ သင္ၾကားေပးတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမေတြကို ဆုေငြဘယ္ေလာက္ခ်မယ္ဆိုၿပီး ပညာေရးကို အားေပးလိုက္ၾကပံုမ်ား။ ကိုယ္တိုင္ စစ္ေဆး။ လိုအပ္တာေတြ ပံ့ပိုးေပးလိုုက္ၾကပံုမ်ား။ ေက်ာင္းေဆာင္ႀကီးေတြ ဟည္းေနေအာင္ ေဆာက္ေပးလိုက္ၾကပံု မ်ား။ တကယ္ျပန္သတိရမိေသးတယ္ဗ်ာ။

ခုခ႐ိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက်ေတာ့ ပညာေရးကို အားမေပးတဲ့အျပင္ စာေမးပဲြနဲ႔ အရမ္းနီးေနတဲ့ ခုလိုအခ်ိန္မ်ဳိးမွာေတာင္ ကေလး ေတြရဲ႕ပညာေရးကိုအႀကီးအက်ယ္ ေႏွာက္ယွက္ေနတဲ့ ပဲြမိန္႔ေတြကို ခ်ေပးေနတာ။ မတားျမစ္ေပးတာ ေတာ္ေတာ့္ကို အံ့ၾသ စရာ။ ေဒါသထြက္စရာပါပဲ။ ျမဝတီၿမိဳ႕ဆိုတာ ခ႐ိုင္၊ ၿမိဳ႕နယ္အျပည့္အစံု အေျခစိုက္တဲ့ေနရာပါ။ အာဏာပိုင္ေတြ တစ္ေယာက္မွ ဒါေတြကို အေရးမယူေပးတာ အံ့ပါရဲ႕ဗ်ာ။

ေနာက္တစ္ခုက ကိုးနဝင္းဘုန္းႀကီးေက်ာင္း။ အဲဒီေက်ာင္းရဲ႕ ေက်ာင္းထိုင္ဟာ အရင္တုန္းက ၿမိဳ႕နယ္သံဃနာယကအဖဲြ႕ရဲ႕ ဥကၠဌေဟာင္းပါ။ ၿပီးေတာ့ စာသင္တိုက္ႀကီးကလည္း ဟည္းလို႔။ ခုေတာ့ ဒီအာဝါေဒးပဲြကို တစ္လေက်ာ္ၾကာတဲ့ ယေန႔အထိ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ ေက်ာင္းဝင္းထဲဖြင့္ခြင့္ျပဳထားတာ ညေၾကး ဘယ္ေလာက္ေတာင္ရထားသလဲ မသိဘူးလို႔ ေတြးခ်င္မိပါတယ္။ စာသင္၊ စာခ်သံဃာအခ်ဳိ႕လည္း ဒီဆူညံသံေတြကို စိတ္ပ်က္လြန္းလို႔ ေက်ာင္းတိုက္ကို စြန္႔ခြာသြားၾကတာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားေန ပါၿပီ။

(မခံႏိုင္သူ ၿမိဳ႕ခံ)

စစ္ေဆးအေရးယူေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးပါရန္။

ျပည္ၿမိဳ႕မွ ျမန္ေအာင္ၿမဳိ႕သုိ႔ ကုိယ္ပုိင္ကားျဖင့္ အျပန္လမ္းခရီးတြင္ လမ္းေၾကး၊ၿမိဳ႕၀င္ေၾကးမ်ားသာ ေပးေဆာင္ခဲ့ရပါသည္။ ႀကံခင္းၿမိဳ႕အ၀င္ ပန္းရံစုဂိတ္တြင္ ၿမိဳ႕၀င္ေၾကးအျပင္ ႀကံခင္းၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လုပ္ငန္း ေပါင္းစုံထိန္းသိမ္းေရးေကာ္မတီမွ ေဘာက္ခ်ာျဖတ္ပုိင္းေပးၿပီး ေငြ(၅၀၀)ကုိ တရားမ၀င္ေကာက္ခံခဲ့ပါသည္။

ထုိလမ္းသည္ ႀကံခင္းၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လုပ္ငန္း ေပါင္းစုံထိန္းသိမ္း ေရးေကာ္မတီမွ ခင္းခဲ့ေသာ လမ္းမဟုတ္ပါေၾကာင္း သက္ဆုိင္ရာမွ လူႀကီးမင္းမ်ားသိေစအပ္ပါသည္။ စစ္ေဆး အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးပါရန္ ေတာင္းဆုိပန္ၾကားအပ္ပါသည္။

တပ္မေတာ္သားဘ၀အမွန္

က်ေနာ္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သို႔ ၁၉၉၆ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလမွာ စစ္တပ္သို႔ ၀င္ေရာက္ပါတယ္။ ယခု က်ေနာ္တပ္ထဲမွာ သမီးတစ္ေယာက္ ႏွင့္ သားတစ္ေယာက္ ရွိပါတယ္။ ယခုဇနီးကို သူ႔မိဘထဲသို႔ ျပန္ပို႔ၿပီး ေစ်းသြားေရာင္းခိုင္းပါတယ္။ တပ္ထဲမွာ က်ေနာ္ ရတဲ့လစာက အံ့ၾသ စရာပါပဲ။ ျပန္ေကာက္ခံေငြကလည္း အံ့ၾသစရာပါပဲခင္ဗ်ာ။ ဇနီးႏွင့္ သားသမီးကို တပ္ထဲမွာ မေကၽြးႏိုင္တဲ့ အေနအထားပါ။

တပ္ထဲမွာ ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္းျဖစ္ေနလို႔ ဘာမွ ျပင္ပလုပ္ငန္း အခြင့္အေရး မရပါဘူး။ တပ္မိသားစုမ်ား အဆင္ေျပရန္အတြက္ က်ေနာ္ႏွင့္နည္းအတူ က်ေနာ္တို႔ တပ္မေတာ္ေအာက္ေျခရဲေဘာ္၊ ဆရာအဆင့္ရွိသူမ်ားအားလံုး အဆင္ေျပရန္အတြက္ လႊတ္ေတာ္သို႔ ေရာက္ရွိေသာ တပ္မ ေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပေပးႏိုင္ရန္အတြက္ အႀကံျပဳေရးသားကာ ဤအသံလႊင့္ဌာန၊ သတင္းဌာ နမ်ားမွတဆင့္ ေရးသားေပးပို႔လိုက္ရပါသည္။

အမွတ္ (၃၅၅) ေျခလ်င္တပ္ရင္းမွ
(တပ္မေတာ္သား တစ္ဦး)

အခြန္ဂိတ္ေၾကးမ်ား ေလွ်ာ့ေစလို

က်ေနာ္တို႔ ကရင္ျပည္နယ္ ျမ၀တီၿမိဳ႕မွ ဘားအံၿမိဳ႕သို႔ ကုန္တင္ကားမ်ား လူစီးယာဥ္ ခရီးသည္တင္ကားမ်ားမွာ တစ္ေန႔အဆင္းႏွင့္ တစ္ေန႔ အတက္၊ အမွန္ေတာ့ အသြားတစ္ေန႔ အျပန္တစ္ေန႔ ဟူ၍ ျဖစ္တယ္။ ယခင္က KNU အဖြဲ႔စည္းႏွင့္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲျခင္း မျပဳလုပ္ခင္၊ တခါ BGF နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ၿပီး DKBA အဖြဲ႔တို႔ႏွင့္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲျခင္း မျပဳလုပ္တုန္းကဆိုရင္ ဟိုင္းလက္စ္ကားတစ္စီးမွာ ျမ၀တီမွ ဘားအံ သုိ႔ေရာက္လွ်င္ လူတင္ေဆာင္သည္ျဖစ္ေစ၊ ကုန္တင္သည္ျဖစ္ေစ ကားပိုင္ရွင္အတြက္ က်ပ္ေငြ ၇ေသာင္းမွ ၁သိန္းထိ က်န္ရွိပါတယ္။

လမ္း၊ ၀ါးတားဂိတ္ေၾကးႏွင့္ ဂိတ္ႀကီးမ်ားေပါင္း ဘားအံအထိေပးရတာ ဟိုင္းလတ္ကားတစ္စီးမွာ ၂သိန္းမွ ၂သိန္းခြဲထိ ကုန္က်ပါတယ္။ အဲဒါ ကားအေသးမွ အလတ္၊ အႀကီးထိကို ရေငြ၊ ကုန္က်ေငြေတြကေတာ့ အဆလိုက္ပါပဲ။ တခါတရံ ကားပ်က္လွ်င္ ၀ယ္ထည့္ပစၥည္း ေစ်းႏႈံးက ရေငြထက္ မ်ားလြန္းေနပါသည္။ ယခု အပစ္ခတ္ရပ္စဲၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ယခု အဲဒီထက္ ပိုကုန္က်ၿပီး က်န္ေငြကေတာ့ က်ပ္ေငြ ၄ေသာင္းမွ ၄ေသာင္းခြဲသာ ျဖစ္ပါသည္။ အဲဒီ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ဘာလုပ္စားရမလဲ။ ကားေရာင္းၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံမွာပဲ အလုပ္တက္ လုပ္ရမလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္အေကာက္ခြန္မ်ားဂိတ္ေၾကးမ်ား ေလ်ာ့ေပးၾကပါခင္ဗ်ားဟု ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားထံသုိ႔ဤသတင္းဌာနမွတဆင့္ ေတာင္းပန္ရင္း ျပဳလုပ္ေပးၾကပါဟု ေတာင္းဆိုပါသည္ ခင္ဗ်ား။

ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕မွ ကား၀ယ္ၿပီး အိမ္သိပ္ထားရသူ
(ကိုညီညီေမာင္)

KIC သတင္းဌာနခင္ဗ်ား။

ကရင္ျပည္နယ္ ျမ၀တီၿမိဳ႕သည္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္ပါသည္။ ဤၿမိဳ႕မွာ လူဦးေရေတြက ေန႔ခ်င္းညခ်င္းဆိုသလို တိုးလာေနပါ တယ္။ ၿမိဳ႕တြင္းမွာ အိမ္ငွားလခႏွင့္ အိမ္ၿခံေျမေစ်းေတြကလည္း အဆမတန္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမရွိဘဲ တိုးလာေနပါတယ္။ ယခုလို တိုးတက္ေန တဲ့ နယ္စပ္ၿမိဳ႕မွာ ေန႔စဥ္ ေစ်းသြား၀ယ္သူေတြအတြက္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ေစ်းထဲ၀င္ရင္ ဆြမ္းခံႂကြသလို တန္းစီစနစ္ႏွင့္ သြားလာရပါတယ္။

တခါတရံ အခြင့္ေကာင္းယူတဲ့ ေယာက်္ားေလးေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြႏွင့္ ပူးကပ္ၿပီး ထိကပါး ရိကပါး ဟိုကိုင္ဒီကိုင္ ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီထဲ ခါးပိုက္ႏႈိက္လည္း ရွိလာပါတယ္။ ေစ်းလမ္းက်ဥ္းရျခင္းကေတာ့ ေစ်းသည္ေတြက သတ္မွတ္ဆိုင္ ခန္းထက္ လူသြားလမ္းေတြမွာပါ ပစၥည္းေရာင္းခ်ေနၾကပါတယ္။ ဆိုင္ကယ္၊ ဆိုကၠားအေႏွးယာဥ္ေတြ ထားရွိသည့္ေနရာမ်ားတြင္လည္း စည္းကမ္းမဲ့ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။

ၿမိဳ႕စည္ပင္တာ၀န္ရွိသူေတြကို ေျပာလည္း အလကားပဲ။ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးထံသို႔ စာပို႔တာ သံုးေစာင္ ရွိပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ မေရာက္တာလား။ စာဖတ္ၿပီး လႊင့္ပစ္တာလားေတာ့ မသိဘူး။ မႈခင္းလည္း ကာကြယ္သည့္အေနျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေစ်း၀ယ္ သူမ်ား စိတ္ေအးရန္အတြက္လည္းေကာင္း KIC သတင္းဌာနမွ ႏိုင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲသိရန္ ေျပာျပေရးသား ေပးပို႔လိုက္ရပါတယ္။

ျမ၀တီၿမိဳ႕မွ ေန႔စဥ္ ေစ်း၀ယ္သူတစ္ဦး-ကိုေစာ
ဇူလိုင္လ ၂၅ရက္၊ ၂၀၁၂ခုႏွစ္။

UNHCR သို႔ အိတ္ဖြင့္ေပးစာ

ကၽြန္ေတာ္ထိုင္းျမန္မာဒုကၡသည္စခန္းမွ ဒုကၡသည္တစ္ဦး ျဖစ္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ ဒုကၡသည္စခန္းသို႔ (၂၀၀၈)ခုႏွစ္တြင္ ေရာက္ရွိခဲ့ ပါသည္။ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္သူတုိ႔သည္ တတိယႏိုင္ငံသို႔ အေျခခ်ခြင့္ရရွိၾကသျဖင့္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႔ ဝင္ေရာက္လာၾက သည္မွာ မနည္းလွသည္ကို ထိုင္းအာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ UNHCRတို႔လည္း သိထားၾကပါသည္။ ထုိင္းျမန္မာ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားမွ ဒုကၡသည္မ်ားကို ႏွစ္စဥ္ေသာင္းႏွင့္ခ်ီ၍ တတိယႏိုင္ငံသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးေနသည္မွာ ဒုကၡသည္ဘက္မွၾကည့္လွ်င္ အလြန္ ေက်းဇူးတင္စရာ ေကာင္းလွပါသည္။ ထိုအေျခခ်ခြင့္ ရရွိထားေသာသူမ်ားသည္ ထိုင္းႏွင့္ UNHCR အာဏာပိုင္မ်ားက (၂၀၀၅)ခုႏွစ္အထိ ေရာက္ရွိခဲ့ေသာသူမ်ားကို မွတ္ပံုတင္ေပးထားၾကေသာသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။

(၂၀၀၆ခုႏွစ္တြင္ ႏို႔ဖိုးစခန္းမွ လူအနည္းငယ္ကို မွတ္ပံုတင္ေပးေသာ သူမ်ားသည္လည္း အေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ ရရွိၾကသည္။)
(၂၀၀၅)ေနာက္ပိုင္းတြင္လည္း အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ဒုကၡသည္စခန္းသို႔ ေရာက္ရွိေနၾကသူမ်ားသည္လည္း အမ်ားအျပား ရွိၾကပါ သည္။ ထိုသူတို႔ကို ထိုင္းႏွင့္ UNHCR မွ မွတ္ပံုတင္ေပးမႈ မရွိသျဖင့္ ရိကၡာမွ လႊဲ၍ အျခားဒုကၡသည္အခြင့္အေရးမ်ားကို မရရွိၾကပါ။ (၂၀၀၉)ခုႏွစ္တြင္ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္စခန္း (၉)ခုရွိသည့္အနက္မွ (၄)ခုကို မွတ္ပံုတင္ေပးသည့္ အစီအစဥ္ကို စတင္ခဲ့ပါ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုဒုကၡသည္မ်ားမွာ PRE နံပါတ္မ်ားပါဝင္သည့္ လက္မွတ္မ်ားကို ရရွိခဲ့ၾကပါသည္။

ထိုလက္မွတ္ကို ထိုင္းအစိုးရက တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ လက္မွတ္မဟုတ္ေသာ္လည္း အခ်ဳိ႕သူမ်ားမွာ အခြင့္အလမ္း အနည္း ငယ္ ပြင့္ၾကပါသည္။ ဥပမာ- ဇနီး သို႔မဟုတ္ မယား တစ္ေယာက္ေယာက္က ဒုကၡသည္အေနျဖင့္ တတိယႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနပါက ထိုႏိုင္ငံသို႔ ေလွ်ာက္ထားခြင့္ရရွိပါသည္။ ထို PRE လက္မွတ္မ်ားေပးသည့္ (၂၀၀၉)ခုႏွစ္မွ ထိုေလွ်ာက္ထားခြင့္ ရရွိသူမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံ (အေမရိကန္၊ ၾသစေၾတးလ်၊ နယူးဇီလန္စသည့္ တတိယႏိုင္ငံမ်ား)မွ တာဝန္ရွိသူမ်ား လာေရာက္၍ အင္တာဗ်ဴးမ်ား ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါ သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အခ်ဳိ႕သူမ်ားမွာ အင္တာဗ်ဴးမ်ားကို ေျဖခဲ့ၿပီးၿပီမွာ (၃)ႏွစ္နီးပါးခန္႔ ရွိပါသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ (၂)ႏွစ္၊ အခ်ဳိ႕မွာ (၁)ႏွစ္စသျဖင့္ အသီးသီး ရွိေနၾကၿပီျဖစ္ပါသည္။

ထိုကဲ့သို႔ အင္တာဗ်ဴးၿပီးၾကေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္ထိ ထိုႏိုင္ငံမ်ားသို႔ အေျခခ်ခြင့္ မရေသးၾကပါ။ ဇနီးမ်ား၊ ခင္ပြန္းသည္မ်ားႏွင့္ ေဝးကြာ ၾကသျဖင့္ အခ်ဳိ႕သူမ်ားမွာ လူမႈေရးျပႆနာမ်ားကို ေတြ႕ႀကံဳခံစားရၿပီး ကြာရွင္းသည့္ ျပႆနာမ်ား မရွိသင့္ဘဲ ရွိေနၾကသည္။ ထိုသို႔ေသာ ျပႆနာမ်ားႏွင့္အတူ အျခားလူသစ္ဒုကၡသည္မ်ားလည္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မရွိဟူေသာ ဒုကၡေတြ၊ စိတ္ဆင္းရဲသူမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနၾကပါ သည္။

ယခုအခ်ိန္ထိ ဒုကၡသည္မ်ား၏ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရာမွာ ထိုင္းႏွင့္ UNHCR တြင္ ေရြးခ်ယ္စရာ (၃)ခုရွိေနပါသည္။ ၎တို႔မွာ (၁)တတိ ယႏိုင္ငံသို႔ အေျခခ်ေရး (၂)ထိုင္းႏုိင္ငံသားအျဖစ္လက္ခံေရး (၃)ေနရပ္ျပန္ပို႔ေရးတို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။ ထိုအထဲတြင္ အခ်က္(၁)မွာ ျပဳလုပ္ ေနေသာ္လည္း အကန္႔အသတ္ႏွင့္သာ ရွိေနပါသည္။ အခ်က္(၂)ႏွင့္ အခ်က္(၃)ကေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဟု ထင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုေရြး ခ်ယ္စရာသံုးခုစလံုးတြင္ မွတ္ပံုမတင္ရေသးေသာ လူသစ္မ်ားအတြက္ အခြင့္အလမ္းမရွိပါ။

ထို PRE ရရွိထားေသာ ဒုကၡသည္မ်ားမွာ ပို၍ ဟိုမေရာက္ဒီမေရာက္ျဖစ္ေနၾကရသည္။ ထုိသူတို႔သည္ တစ္ဝက္တစ္ပ်က္ ဒုကၡသည္စာရင္း ဝင္ေနသျဖင့္ တတိယႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ရွိေနၾကပါသည္။ PRE မရွိေသးေသာ ဒုကၡသည္မ်ားသည္လည္း သူ႔ဒုကၡႏွင့္ သူရွိေနၾကပါသည္။ အဆုိးဆံုးကား UNHCR ႏွင့္ ထိုင္းအစိုးရမွ အနာဂတ္တြင္ မွတ္ပံုတင္ေပးမႈရွိမရွိဆုိသည္ကို တိက်ေသာ အေျဖကို မေပးျခင္းျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ဒုကၡသည္မွတ္ပံုတင္မေပးႏိုင္ဟု ေျပာဆိုလုိက္လွ်င္ ထိုသူတို႔သည္ စခန္းမ်ားမွ ထြက္ခြာကာ အလုပ္ခြင္သို႔ ဝင္ႏုိင္ၿပီး ဘဝသစ္ကို အေႏွးႏွင့္ အျမန္စတင္ေပးရန္ အေျခအေနမ်ဳိးကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ပါသည္။ ဒုကၡသည္မွတ္ပံုတင္ ျပဳလုပ္ ေပးမည္ဟု ေျပာဆုိလိုက္လွ်င္လည္း အက်ဳိးရွိစြာႏွင့္ စိတ္ရွည္ရွည္ေစာင့္ဆိုင္းႏုိင္ေပမည္။ ယခုျဖစ္ပ်က္ေနသည္ကား တစ္စံုတစ္ရာ အေျဖ တိတိက်က် မရွိရွိေသာေၾကာင့္ ဒုကၡ သည္ဘဝမ်ား နစ္နာလွပါသည္။

ထိုကဲ့သို႔ အေျဖမေပးျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း သံသယမ်ားစြာကို ပြားမ်ားေစပါသည္။ မဲေဆာက္ရွိ NGO ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ဒုကၡ သည္မ်ားကို အေျချပဳ၍ တည္ေထာင္ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုဝန္ထမ္းမ်ားသည္ ဒုကၡသည္လူဦးေရနည္းပါးပါက ဝင္ေငြေလ်ာ့နည္းမည္ ျဖစ္သျဖင့္ ဒုကၡသည္မ်ားကို ဆက္လက္ရွိေစလိုသည့္ သေဘာမ်ားျဖစ္ေနသလားဟု ထင္စရာ ျဖစ္ေနပါသည္။ (ရိုင္းရိုင္းဆုိရလွ်င္ ေမ်ာက္ျပၿပီး ဆန္ေတာင္းသလိုျဖစ္ေနပါသည္။) သို႔ေသာ္ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ ေမ်ာက္မဟုတ္ပါ။ လူျဖစ္ပါသည္။ လူျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ လူ႔အခြင့္အေရးရွိသင့္ပါသည္။

လူ႔အခြင့္အေရးမဆုိထားႏွင့္ လူသားေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတာ့ ရွိသင့္ပါသည္။ ယခုကား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္လည္းမရွိ၊ အနာဂတ္ကလည္း မေရမရာ ျဖစ္ေနပါသည္။ (၂၀၀၅)ခုႏွစ္ ကိန္းဂဏန္းအရ ဒုကၡသည္ဦးေရမွာ စုစုေပါင္း တစ္သိန္းခြဲနီးပါးရွိေနပါသည္။ ထုိေနာက္ပိုင္း တႏွစ္ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ႏႈန္းခန္႔ တတိယႏိုင္ငံသို႔ အေျခခ်ေနထိုင္လ်က္ရွိေနရာ (၁)သိန္းနီးပါးခန္႔ တတိယႏုိင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိသြားၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ယခု ဒုကၡသည္လူဦးေရမွာ တစ္သိန္းခြဲပင္ ရွိေနရာ UNHCR ႏွင့္ ထိုင္းအစိုးရတို႔မွ ေပါင္း၍ လုပ္စားေနသည္ဟုပင္ ထင္စရာ ရွိေနပါသည္။

ယခုအခါ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးသည္လည္း ေျပာင္းလဲေနပါသည္။ တိုင္းရင္းသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားႏွင့္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိ ေနပါသည္။ အခ်ဳိ႕ဒုကၡသည္မ်ားမွာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားမဟုတ္ၾကသျဖင့္ UNHCR ႏွင့္ ထိုင္းတို႔မွ အေျဖတစ္ခုခုေပးလွ်င္ (ဒုကၡသည္ မွတ္ပံုတင္ေပး၊ မတင္ေပး) ထိုသူမ်ားသည္ ကုိယ့္ဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ား ရွိေနပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိမိတို႔ အဖြဲ႕အ စည္း၊ မိမိတို႔အက်ဳိးအတြက္ ဒုကၡသည္မ်ားကို အသံုးခ်ရန္ မသင့္ေတာ္ေတာ့ပါ။ အေျဖတစ္ခုခုေပးရန္ ေကာင္းေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဒုကၡသည္ တစ္ဦးအေနျဖင့္ ေမတၱာရပ္ခံလိုက္ပါသည္။

ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွ ဒုကၡသည္တစ္ဦး

အကာအကြယ္မဲ႔ေနေသာ ျမ၀တီၿမိဳ႕ ေရႊျမန္မာေမာ္ေတာ္ယာဥ္အသင္း

(ျမ၀တီသားေလး)

လြန္ခဲ႔ေသာ ျမန္မာ ႏွစ္ဆန္း(၂)ရက္ေန႔ (၁၈-၄-၂၀၁၂)ရက္ေန႔မွစကာ ျမ၀တီ-မဲေဆာက္ သြားလာေနေသာ ေရႊျမန္မာေမာ္ေတာ္ယဥ္ႏွင့္ ကလို႔ထူးေဘာ ေမာ္ေတာ္ယဥ္မ်ားကို မဲေဆာက္ၿမိဳ႕အတြင္းမလာရန္ မဲေဆာက္ေမာ္ေတာ္ယဥ္အဖြဲ႕မွ လိုက္လံ တားျမစ္ပိတ္ပင္လိုက္ပါ သည္။

ျမ၀တီက သြားေသာ ေမာ္ေတာ္ကားမ်ားကို မဲေဆာက္ၿမိဳ႕အတြင္း မရပ္နားရန္ မဲေဆာက္ကားသမားမ်ားက အုပ္စုဖြဲ႔၍ ဓါး၊ တုတ္ ႏွင့္ လက္နက္မ်ား ကိုင္ေဆာင္ကာ ျမန္မာေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္လွ်က္ရွိေနပါသည္။ (၂၀-၄-၂၀၁၂)ရက္ေန႔ကပင္ မဲ ေဆာက္ၿမိဳ႕အတြင္း ထိုင္းႏွင့္ ျမန္မာယာဥ္ေမာင္းမ်ား အေျခအတင္ ျပႆနာျဖစ္ကာ ဓါးေထာက္ျခင္းမွစကာ ႐ိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

ယင္းသို႔ ျမ၀တီမွ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား မဲေဆာက္ဖက္ သြားေရာက္ျခင္းကို မဲေဆာက္ကားသမားမ်ားအဖြဲ႔က ေစာ္ကားေမာင္းထုတ္ေန ေသာ္လည္း မဲေဆာက္ဖက္မွ ကုန္ကားမ်ားသည္ ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတားေက်ာ္လြန္ကာ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္အထိ ကားႀကီးကားငယ္ ကုန္ ပစၥည္းမ်ား ပို႔ေဆာင္သြားလာေနသူကို ဘယ္သူမွ မလာနဲ႔လို႔ ေျပာမည့္သူမရွိ ျဖစ္ေနသလို ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတားမွ တာ၀န္က်ေနသူေတြ က ခြင့္ျပဳ လႊတ္ေပးေနလွ်က္ရွိပါသည္။

တာ၀န္က်ေနေသာ ၀န္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ ကိုယ္ႏွင့္မဆိုင္ေသာ္ျငားလည္း ထိုင္းလူမ်ိဳးမ်ားက ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားကို ေစာ္ကားေနသည္ကို လစ္လွွွ်ဴမရႈသင့္ဘူးလို ့ ထင္ပါသည္။ တိုင္းျပည္နဲ႔လူမ်ိဳးကို ခ်စ္သည့္စိတ္ဟာ ၀န္ထမ္းေတြမွာ ပို၍ပင္ ျပင္းျပမည္ဟု ထင္ပါသည္။ သာမန္ ျမ၀တီျပည္သူတစ္ဦးအေနျဖင့္ ျမန္မာဖက္က ေမာ္ေတာ္ကားသမားမ်ားကို ေစာ္ကား အႏိုင္က်င့္ေနတာကို မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ေနေသာ္လည္း ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတားမွာ ေန႔စဥ္ တာ၀န္က်၀န္ထမ္းေတြဟာ မသိဟန္ေဆာင္ေနတာ ေတြ႕ရ၍ အလြန္ပင္ ၀မ္းနည္းဖြယ္ေကာင္းလွပါ သည္။

၂၀၀၈-ခုႏွစ္က ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳး ျဖစ္ခဲ႔ပါသည္။ ျမန္မာအာဏာပိုင္မွ ျမန္မာကားေတြ ထိုင္းဖက္လာတာမႀကိဳက္ရင္ ထိုင္းဖက္က ကားေတြ ျမန္မာဖက္မလာနဲ႔ ပိတ္တယ္ဆိုၿပီး ျပတ္ျပတ္သားသား လုပ္လုိက္တဲ့အတြက္ ထိုင္းအက်ဳိးစီးပြား အလြန္ထိခိုက္မည့္ျဖစ္လို႔ ထိုင္းနယ္ျခား ေကာ္မတီကေန ျပန္လည္ညွိႏိႈင္း ေအာက္က်ဳိ႕ခံခဲ့ရပါသည္။

ယခုေတာ့ ျမန္မာဖက္က ေမာ္ေတာ္ကားသမားေတြဟာ အကာအကြယ္မဲ့ ေနရတဲ့အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိသလို ထိုင္းဖက္က ႏိုင္ထက္စီးနင္းေစာ္ကားေနတာ ေတြ႕ရလို ့မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္မိပါသည္။ ၾကာလွ်င္ (၂)ႏိုင္ငံ ခ်စ္ၾကည္ေရးဆိုတာလည္း အမိႈက္ကစ ျပႆာဒ္အထိ မီးေလာင္လာႏိုင္ပါသည္။ ျမ၀တီမွာ တာ၀န္က်တဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြ ဘာ လုပ္ေနလည္း သတၱိနည္းေနၿပီးလား။ ပါးစပ္အဆင္ေျပဖို႔ တစ္ခုတည္း မၾကည့္ပါနဲ႔။ ျပည္သူကို ျပတ္ျပတ္သားသား ကာကြယ္ေပးပါလို႔ တိုက္တြန္းလိုပါသည္။