လါမးရှး ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် လီလိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဟးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်သ၀ီတဖျၢၣ်၀ံၤတဖျၢၣ်ဒီး မၤသံ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢလီလိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၂၁ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤလၢ(ညောပြင်)သ၀ီဒီး(အောက်ကျောက်၀ပ်)သ၀ီပူၤ၀ံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ဟံၣ်အဖျၢၣ်(၁၅၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးမၤသံကွံာ်သ၀ီဖိတဂၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“အ၀ဲသ့ၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်ကအိၣ်အဖျၢၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်ညါႉဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါမီၤနီၤႉ မ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်ခးသံ၀ဲသ၀ီဖိသးစၢ်အနံၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်တဂၤႉသ၀ီလၢသုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်ကရူၢ်(ပျူစောထီး)အိၣ်၀ဲနါက့အ၀ဲသ့ၣ်ဒွဲၣ်အူ၀ဲလီၤႉမ့မ့ၢ်သ၀ီလၢ(PDF)အိၣ်၀ဲဒုနးဒိၣ်ဒီးတစဲး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်သ၀ီအဃိကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်တဖၣ်အံၤဒီးသ၀ီလၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်(၅)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လီလိၤကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်တဂၤ စံး၀ဲလၢ“ သ၀ီဖိဘၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢကစၢၢ်ကလိကျါခဲလၢာ်လီၤႉတၢ်ပၢၢဆၢသုးကရူၢ်လၢအိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်ဂုာ်စ့ၢ်ကီး ကျဲးစၢးတၢ်လၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အဂီၢ်သၦၢ်ၦၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကီၢ်ဆၣ်ဒီးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ စးထီၣ်(၂၀၂၁)လါစဲးပထ့ဘၢၣ်တုၤလၢ(၂၀၂၃) လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်ကရူၢ်တဖၣ်အံၤအတၢ်ဟူးတၢ်တၢ်ဂဲၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဃိ မ့ၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၄၃၅)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီ (Southern Monitor) ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်(ကရင်ကြီး)သ၀ီပူၤဟံၣ်(၉)ဖျၢၣ်ဒီး(ပညစ်)သ၀ီပူၤဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါက့ၤစိာ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအတၢ်ဖိတၢ်လံၤလုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီး ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
