ခါလၢကဟဲတၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ် မုၢ်တြီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကၠိလိၣ်ဘၣ်၀ဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အခိၣ်ဒုး

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီ ˜ ၂၀၂၄ နံၣ် ˜ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ˜လူၤသီကီၢ်ဆၣ် ˜ပ့က့ကရူၢ်အပူၤ ˜ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(DECD)စုတီၤဖီလာ်လ့၀ါတီၤခၢၣ်သးကၠိဒီးဒ့ၣ်ဘူးနိၣ်နီၢ်ဂံၢ်(၁)တီၤထီကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခါလၢကဟဲတၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အခိၣ်ဒုးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

အပူၤကွံာ်လၢညါမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လ့၀ါတီၤခၢၣ်သးကၠိအံၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်အီၤလၢသ၀ီပူၤလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ခဲအံၤခဲအံၤအဃိတၢ်ဆီတလဲသူၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤလၢၦၢ်ပူၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိကၠိအခိၣ်ဒုးဟးဂီၤထီၣ်လံအဃိနံၣ်လၢကဟဲအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ခိၣ်ဒုးအဂ့ၢ်န့ၣ် လ့၀ါတီၤခၢၣ်သးကၠိ ˜ သရၣ်မုၣ်နီၢ်ယူရံၣ်ဖီ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

“ ပကၠိဒုလၢကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်အဃိဒၢးဒ်သိးတကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ˜ ပက့ၤဆီတလဲသူၣ်ထီၣ်က့ၤလၢၦၢ်ပူၤမီၤနီၤ˜ပကၠိအံၤအိၣ်လၢၦၢ်ပူၤတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်ၦၤကၠိဖိတဖၣ်,ဘၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲယံၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်˜၀ံၤဒီးပကၠိန့ၣ်ပမ့ၢ်ကွၢ်အခဲအံၤန့ၣ်˜နံၣ်တကတၢၢ်ဒံးဘၣ်အခိၣ်ဒုးဟးဂီၤကွံာ်၀ဲလံမီၤနီၤ˜အဃိပတိာ်ပာ်လၢတချူးတၢ်စူၤခါကၠိတထီၣ်ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်ပကဘၣ်ဘှီလၢအ၀ံၤမီၤနီၤ˜ပမ့ၢ်တဘှီဂ့ၤထီၣ်ဘၣ်ဒုဖဲပသိၣ်လိတၢ်အဆၢကတီၢ်,မူခိၣ်စူၤဒီးကကဲထီၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢဖိသၣ်လၢအမၤလိတၢ်တဖၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တကးဒံးဘၣ်ကၠိဖိအဂီၢ်လံာ်မိၢ်ၦၢ်˜ဒီးကၠိဖိတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်တအိၣ်လၢၦဲၤလၢကၠိဖိကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်ဘၣ်အဃိ˜ လၢတၢ်သိၣ်လိအပူၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲဒီးဒ်သိးကၠိတၢ်လဲၤတရံးသးကဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးအဂီၢ် ˜ ကၠိဖိကရၢဂုာ်ကျဲးစၢး ဃုကျဲလၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤ˜တၢ်ထါဆါဆ့ကူဆ့ကၤထၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်˜လ့၀ါကၠိတီၤခၢၣ်သးကၠိ˜ကၠိသရၣ်မုၣ် နီၢ်ယူရံၣ်ဖီစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိၦၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်˜ဘၣ်အိၣ်လၢၦၢ်ပူၤထီၣ်ကၠိလၢၦၢ်ပူၤလီၤဒီး˜ မ့မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကထီၣ်ကၠိအမဲာ်ညါ˜ကၠိအခိၣ်ဒုးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးထီၣ်ဃာ်အီၤန့ၢ်ယံာ်လံအဃိနံၣ်လၢကဟဲကဘၣ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ၀ဲအသီအဂ့ၢ်န့ၣ်˜ဒ့ၣ်ဘူးနိၣ်နီၢ်ဂံၢ်(၁)တီၤထီကၠိ˜ကၠိဖိစီၤမီၤဟဲစံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ

“ မ့မ့ၢ်လၢထီၣ်ကၠိဒုအခဲအံၤပထီၣ်ဒၣ်ကၠိလၢၦၢ်ပူၤလီၤ,ကၠိလၢသ၀ီပူၤလၢတၢ်ပျီပူၤဒု,ပထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်တၢ်အိၣ်သး တဂ့ၤဘၣ်အဖီခိၣ်˜ပဘၣ်ပျံၤတၢ်မီၤနီၤႉပထီၣ်ကၠိလၢၦၢ်ပူၤဒုတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲဒီဒူၣ်,မူခိၣ်မ့စူၤအါတလၢန့ၣ်ထီၣ်ကၠိတသ့တညီဒိၣ်ဒိၣ်ဘၣ်တၢ်စီၣ်တၢ်အုၣ်အဃိပကၠိခိၣ်တသူဘၣ်မီၤႉအဂၤတမံၤန့ၣ်တၢ်စူၤသီၣ်ဒိၣ်အဃိပသရၣ်ရှဲပၠးၦၤလံာ်နာ်က့ပတနၢ်ဟူတၢ်ဘၣ်မီၤ˜ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်˜ပကၠိခိၣ်ဒုးခီလၢတၤလပၣ်မီၤနီၤႉကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢပ၀ဲၦၤမၤလိတၢ်အဂီၢ်˜အဃိနံၣ်လၢကဟဲဒုတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ဒ်အံၤဒု,ၦၤကဘၣ်တ့ထီၣ်တၢ်မၤလိလီၢ်အံၤလၢအသီလီၤအဃိတၢ်ကလိၣ်၀ဲဒီၣ်ဒူၣ်,လၢအကျါဒုကၠိခိၣ်ဒုးဒုလီၤတံၢ်လံ˜အခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ပဘၣ်အိၣ်လၢၦၢ်ပူၤ,သ၀ီပူၤပအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်အဃိပထီၣ်ကၠိပဖးလံာ်လၢၦၢ်ပူၤ˜ပသူပနဲတၢၣ်˜ပနဲတၢၣ်နာ်က့ပဘၣ်ကးဘၢအီၤဒံး˜ပပျံၤလၢမုၢ်နၤခီကဘီယူၤကထံၣ်စိၦၤအဃိမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,လူၤသီကီၢ်ဆၣ်˜ဒ့ၣ်ဘူးနိၣ်နီၢ်ဂံၢ်(၁)တီၤထီကၠိအံၤ˜၂၀၂၃တၢ်မၤလိနံၣ်အပူၤ˜ကၠိဖိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၃၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်လၢလ့၀ါတီၤခၢၣ်သးကၠိခီန့ၣ်˜တနံၣ်အံၤကၠိဖိနီၢ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ˜လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤ˜ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ၦၤကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးၦၤကၠိဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဒၣ်အါမးဒီးဒ်န့ၣ်အသိးဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ဒီးကၠိတဖၣ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါစရီပူၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ