လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲအပူၤကွံာ်ဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၅ သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ် ကၠိကရၢၢ်ပူၤအဖီခိၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီးထီဒါ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုအဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါစံး၀ဲဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၇ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၅ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢသ၀ီခံဖျၢၣ် လီၢ်အိၣ်ကမှံကၠိကရၢၢ်ပူၤအဃိ ၦၤကၠိဖိဃုာ်ဒီးကၠိသရၣ် သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးဒီးလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ဒီးထီဒါ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ် Karen Human Rights Group-KHRG ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါလံာ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲၦၤဟီၣ်ခိခွဲးယာ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤစ့ၢ်ကီးကဘၣ်ဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီအဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ စီၤနၢၤဒၣ်ဆူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်ကးတဖုအံၤအတၢ်ပညိၣ်အိၣ်လိၤလိၤပာ်ပညိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်ဆဲးခးလီၤႇမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ် ကမျၢၢ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမီၤနီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢကၠိဘၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီး ဘၣ်သံဘၣ်ၦၢ်စ့ၢ်ကီးလၢၦၤဖိဒံဖိသၣ်ၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလီၤႉအဃိသးန့ၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမၤကမၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်အဒိၣ်အမုၢ်တကးဒံးဘၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လ့ၤတက့ၤတဘၣ်ပူၤဖျဲးထီၣ်လၢတၢ် ကမၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤဘၣ်ႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကးအံၤသူအါက့ၤ၀ဲဒၣ်ကလံၤကျါတၢ်ဒုးအဃိလၢတၢ်တီတၢ်တြၢ်ဒီးတၢ်ကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ် သုးမီၤစိရိၤဂ့ၢ်၀ီအဂီၢ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်ကဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ပတုာ်ကွံာ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသုးမီၤစိရိၤလၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဒီးသုးဂ့ၢ်၀ီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤနၢၤဒၣ်ဆူ စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်ဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကပတုာ်ကွံာ်သးအဂီၢ်န့ၣ်(KHRG)ဃ့ထီၣ်ဃုာ် စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်သၢထံၣ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤနၢၤဒၣ်ဆူ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဒ်သိးပယီၤသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလၢတၢ်ဆဲးမၤကမၣ်၀ဲကွီၢ်မ့ၣ်လၢတၢ်ကဆဲးခးလီၤကျိဖးဒိၣ် အံၤကလီၤစှၤကပတုာ်ကွံာ်သးအဂီၢ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးလၢတၢ်ဆါန့ၢ််ကဘီယူၤသိလၢသုးကီၣ်ကးအအိၣ်တကးဒံးဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသုးကီၣ်ကးလၢသုးဂ့ၢ်၀ီတကပၤလၢ ကျိချံမျိာ်သၣ် တဖၣ်မီၤနီႉတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဘ့ၣ်စုာ်စုာ်အမူအဒါအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကဘၣ်ဆီၣ်သနံး၀ဲကဘၣ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီ၀ဲမီၤနီၤႉခံထံၣ်တထံၣ်ခီန့ၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပတီၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကဟံအရ့ကွီၢ်မ့ၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤခိၣ်နၢ်လၢအဟ့ၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်ကြၢးဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အံၤလၢကရူၢ်ကရၢလၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤလၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲဒၣ်ၦၤလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢပယီၤသုးအတၢ်ထီၣ်ဒုးသ့ၣ် တဖၣ်အံၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိး(၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ် အဘၢၣ်စၢၤအံၤဒီးတကးဒံဘၣ်ဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တဘျီလၢ်လၢ်အခါန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအံၤပညိၣ်၀ဲကမျၢၢ်ဒူသ၀ီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤဖျါ၀ဲဒၣ်ဖျါဖျါလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ် သ၀ီခံဖျၢၣ်ပူၤကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ၦၤကမျၢၢ်သံ(၇)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤကၠိဖိ(၁၂–၁၄)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤ(၄)ဂၤႇဘၣ်ဒိတစှၤန့ၢ်(၂၀)ဂၤဒီး ၦၤသံၦၤဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံးတဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်၀ဲၦၤဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်(၂)ဖျၢၣ်ႇတၢ်ဘါယွၤသရိာ်တဖျၢၣ်ဒီးကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်(၆)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ် (Karenni Human Rights Group-KnHRG)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်ဃာ်၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
