Home တၢ်ကစီၣ် တနံၣ်အံၤတၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်ကွဲၢ်ကဘီကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတီၤဒၢးတကူတလၢ

တနံၣ်အံၤတၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်ကွဲၢ်ကဘီကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတီၤဒၢးတကူတလၢ

189
0

လါမ့ၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ခီကီၢ်ကွဲၢ်ကဘီတီၤထီကၠိလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီးပူၤအံၤ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ် အဂီၢ် ခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တ၀ာ်ဘျဲၣ်ညါအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတီၤဒၢးတၢ်သူၣ် ထီၣ်တကူ တလၢ၀ဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တနံၣ်အံၤလၢကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဖီခိၣ် ၦၤကၠိဖိအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲ အိၣ်ထီၣ်လၢတီၤဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တကူတလၢတကးဒံးဘၣ်လၢလံာ်လဲၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီးလိၣ်ဘၣ် အါထီၣ်ဒံး၀ဲအါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် ခီကီၢ်ကွဲၢ်ကဘီကၠိခိၣ် သရၣ်စီၤကၠီၤချ့ဆှူ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်လၢ(၆၀၀)ဘျဲၣ်ညါႉၦၤကၠိဖိဟဲအါထီၣ်အဂၤ(၃၀၀)ဘျဲၣ်ႉ ခီဖျိၦၤကၠိဖိ အါထီၣ် အဃိတီၤဒၢးတကူတလၢဘၣ်မီၤနီၤႉဖဲမဟိတနံၣ်န့ၣ်(၈)တီၤန့ၣ်အိၣ်ထဲတ(class)လီၤႉ ခဲအံၤတနီၤန့ၣ် တတီၤန့ၣ် အိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ(၂) class, ၃ class ညါမီၤနီၤႉ အဃိတီၤဒၢးႇခးဆ့ၣ်နီၤႇခူၣ်ကွဲးလံာ်တကူတလၢ ဘၣ်ကဲထီၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉ တၢ်ကီတၢ်ခဲဒုအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉခီဖျိကၠိဖိအါထီၣ်အဃိလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်စ့ၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ပယီၤပူၤသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ကဘၣ်ကဲသုးအဖီခိၣ်အံၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တနီၤ အိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ် ဟဲထီၣ်သုးက့ၤလီၢ်ဟဲထီၣ်က့ၤလၢကၠိလၢအံၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ် စီၤကၠီၤချ့ဆှူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

“ၦၤဖိလၢအိၣ်ဟဲထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤတဖၣ်အံၤတနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဘူၣ်လၢၤဘၣ်တသ့လၢၤ ဘၣ်ဒီးတနီၤန့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သးနံၣ်မ့ၦဲၤ(၁၈)နံၣ်န့ၣ်ဘၣ်ကဲသုးအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ထီၣ်ကၠိတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဟဲစံၣ်ထီၣ်လၢ ပအိၣ်ခဲအံၤပတူၢ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ခံမံၤအံၤဒုအဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤႉ ၦၤဖိသၣ်ဒုဟဲထီၣ်အိၣ်လၢအံၤအိၣ်ဘၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ် လီၤႉဘၣ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်ဒုတဂ့ၤအါအါဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢၦၤကၠိဖိလံာ်လဲၢ်အဂီၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲ(၅၀)မျးကယၤဒံးလီၤဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအလိၣ်အါထီၣ်(၅၀)မျးကယၤအံၤခီန့ၣ်ကဘၣ်ဆဲးဟးဃု၀ဲၦၤမၤစၢၤတၢ်ကစၢ်လၢကမၤ ၦဲၤ၀ဲတၢ်လီၤဟိအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

တကးဒံးဘၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤကွဲၢ်ကဘီကၠိ(ဟံၣ်ဒွဲ)န့ၣ်ၦၤကၠိဖိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၃၄၅)ဂၤညါဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါမ့မ့ၢ် ၦၤကၠိဖိလၢအမိၢ်အပၢ်တအိၣ်ဘၣ်ဒီးၦၤကၠိဖိလၢအဟဲဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ကၠိအံၤလီၤကွၢ်ထွဲမၤစၢၤက့ၤ၀ဲအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ခီကီၢ်ကွဲၢ်ကဘီတီၤထီကၠိအံၤအပူၤကွံာ်(၂၀၂၃-၂၀၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်အခါန့ၣ် ၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၃၁၂)ဂၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်အကလုာ်ကလုာ်အဃိ ၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၆၂၅)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ