ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်ပူၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ(၃)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်အဂ့ၢ် UNOCHA ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ

လါယူၤလံ ၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘံၣ်အကလုာ်ကလုာ်အဃိ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံ ဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤ၀ဲဒၣ်လၢ(၃)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ဟ့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ ၀ဲၤဒၢး(UNOCHA)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤလံ ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်(UNOCHA)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤအပူၤတၢ်သဘံၣ်တၢ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်သးဟဲအါထီၣ်ဒီး ဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကျိဖိလၢတၢ်လီၢ်အါတီၤပူၤအဃိထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒၣ်အသိးတကီၢ်ခါတၢ်စူၤခါအကတီၢ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ဘၣ်အီ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ကီကီခဲခဲပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ကီၢ်ပယီၤပူၤ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကလုာ်ဒူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤ တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤတုၤလၢခဲအံၤတစုဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိစ့ၢ်ကီးတနံၤဘၣ်တနံၤဘၣ်ဃ့ၢ်မှံ ဟးဖျိးဟဲအါထီၣ် ၀ဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ခီဖျိလၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢ(၂၀၂၄)လါမ့ၤန့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤ၀ဲဒၣ်လၢ အကလီၢ်(၁၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဖီခိၣ် လၢကူၣ်သ့ႇဆူၣ်ချ့ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး တကပၤတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ဒ်လဲၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်တၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတဖၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ် န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ နီၢ်ဖီလါ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

“လၢကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးဒုထံဖိကီၢ်ဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒီဒူၣ်လီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲတၢ်စူၤခါအံၤဘၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုႇတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကအိၣ်ကဒု၀ဲမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်န့ၣ် တအိၣ်စ့ၢ်ဘၣ်ႉ မ့၀ံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးအဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဃးတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်တဖံးအီၣ် မၤအီၣ်ဘၣ်တၢ်မူၤမူၤ နီၢ်နီၢ်ဘၣ်ႉအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတၢ်ကီတၢ်ခဲႇအီၣ်တကူတလၢႉမ့၀ံၤတၢ်စူၤခါအံၤဖိဒံဖိသၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဒ်အံၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လၢတၢ်ၦဲၤတအိၣ်၀ဲဒံးဘၣ် အသိးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤစ့ၢ်ကီးလဲၤတတုၤလၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဘၣ်အဃိကမျၢၢ်ကဒဲကဒဲဒၣ်၀ဲဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်လိာ်သးဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလိာ်သးဒ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိးသုးမီၤစိရိၤအံၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်လၢကျဲအကလုာ်ကလုာ်တုၤလၢခဲအံၤတစုအဃိ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဘၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးမီၤစိရိၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်အံၤတၢ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ် ဂ့ၢ်၀ီတအိၣ်နီမံၤဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဆဲးမၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ဒူဒူတုၤလၢခဲအံၤတစုအဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG) နီၢ်ဖီလါ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

“ဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးလီၤကီၢ်ပယီၤပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်သးတပယူာ်ဃီႇတၢ်မၤကမၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိခွဲးယာ်ဟဲကဲထီၣ်သးလၢကျဲအဘိဘိလၢအမ့ၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤႇဖီၣ်ပီၣ်တၣ်ႇဟံဆူၣ်သ၀ီဖိတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်ႇ မၤသံကမျၢၢ် ထံဖိကီၢ်ဖိလၢတဘၣ်လိာ်သးဒီးသဲစးန့ၣ်ဆဲးကဲထီၣ်အသးအါန့ၢ်အလီၢ်လီၤႉအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်လီၤႉအဂၤတခါန့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤမၤကမၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီတအိၣ်ဘၣ်အဃိဆဲးမၤကမၣ်၀ဲတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒူဒူဘူၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဒ်သိးတၢ်မၤဒိၣ်ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်လၢအကဲထီၣ်သးလၢကီၢ်ပယီၤပူၤအံၤကပတုာ်ကွံာ်အဂီၢ်န့ၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအမၤတၢ်ဆၢတဲာ်သ့သ့ၣ်တဖၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်ဟံမူဒါဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီတုၤ လီၤတီၤလီၤတကးဒံးဘၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤလၢအဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်တကြၢးမၤသကိးတၢ်ဒီး သုးမီၤစိရိၤဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီကမၤသကိးတၢ်ဒီးကီၢ်ဆၢတၢ်ကရၢကရိႇကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ကရူၢ်ကရၢလၢအမၤတၢ်လၢၦၤ ဃ့ၢ်မှံ ဟးဖျိးအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ