လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဖီခိၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၀၂၅) တၢ်မၤလိနံၣ် အတီၢ်ပူၤ ကၠိလၢအိၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)စုတီၤဖီလၥ်တဖၣ် ကၠိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဖျၢၣ်(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ဒီးလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးဒီးဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိ မ့ဘၣ်ထိၣ်သတြီၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃-၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်ဒီး(၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်န့ၣ် တနံၣ်အံၤကၠိအနီၣ်ဂံၢ်ဘၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲ (၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အသိးကၠိသရၣ်/မုၣ်အနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်အဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တနံၣ်အံၤကၠိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တကးဒံးဘၣ်ပှၤကၠိဖိဃုၥ်ဒီးကၠိသရၣ်/မုၣ်အနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်အါန့ၢ်ဒံးအပူၤကွံၥ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကၠိပူၤတၢ်ပီးတၢ်လီဒီးလၢတၢ်ကဟ့ၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကၠိသရၣ်/မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ကွၢ် ဆၢၣ်မဲၥ်၀ဲတၢ်တၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)မူဒါခိၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပတဲလၢကၠိဟဲအါထီၣ်တနံၣ်အံၤန့ၣ်ကအိၣ်ဘူးထီၣ်လၢ(၂၀၀)မီၤနီၤ.အခီၣ်ထံးန့ၣ်ပဆိကမိၣ်ကအိၣ်လၢ(၃၀၀)ဘျဲၣ်ညါ.ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်တနီၤနီၤန့ၣ်ပထၢစရီတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ကအိၣ်၀ဲ.လၢပထၢန့ၢ်န့ၣ်ကအိၣ်၀ဲဒၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်.အတနုၥ်လီၤလၢစရီပူၤဘၣ်န့ၣ်ကအိၣ်ဒံး၀ဲယဆိမိၣ်မ့ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်ကအိၣ်၀ဲ(၂၀၀)ဘျဲၣ်.အဃိဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်လိၣ်လၢကၠိသရၣ်တၢ်မၤစၢၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်သိၣ်လိပီးလီတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတနံၣ်အံၤပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်အီၤမီၤနီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကၠိလၢအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်၀ဲတီၤဖုၣ်,တီၤခၢၣ်သးကၠိလီၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးကၠိဃုၥ်ဒီး ကၠိသရၣ်/မုၣ်နီၣ်ဂံၢ်လၢအဟဲအါထီၣ်ခဲအံၤအံၤတဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်ခီဖျိတနုၥ်လီၤလၢစရီပူၤဒံးဘၣ်အိၣ်အဃိလၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတကပၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ကွၢ်ဆိကမိၣ်တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤအဃိကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ကၠိမ့ၢ်ဂ့ၤ,ကၠိလၢအိၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဆှၢဖီလၥ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကးတံၢ်ကွံၥ်၀ဲအဃိပှၤကၠိဖိတဖၣ်ဆီတလဲမၤလိက့ၤတၢ်လၢ (KECD)တၢ်ပၢဆှၢဖီလၥ်ကၠိအံၤအိၣ်၀ဲအသိးဟီၣ်က၀ီၤပဒိၣ်ကၠိတနီၤန့ၣ်ဆဲးအိၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤ၀ဲဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအံၤအသိးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
“ကၠိလၢအဟဲအါထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်တနီၤနီၤန့ၣ်အိၣ်လၢပဟီၣ်က၀ီၤပူၤလီၤဘၣ်ဆၣ်အပူၤကွံၥ်န့ၣ်အကဲပယီၤပဒိၣ်ကၠိအိၣ်စ့ၢ် .ဒီးခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဖီခိၣ်န့ၣ်အက့ၤဆီတလဲက့ၤသးလၢကမျၢၢ်ကၠိနါက့အိၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤ.အါတက့ၢ်ခီန့ၣ်ကမ့ၢ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤလၢအပူၤကွံၥ်တၢ်ပၢတၢ်ြပးကျဲၣ်ကျီမ့ၢ်ဂ့ၤ,အဘူး၀ဲဒၣ်ဒူသ၀ီလၢပစုတတုၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,အါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလီၤ.မ့မ့ၢ်လၢပူၤဖျၢၣ်ပူၤဖျၢၣ်ဒုလၢညါခါအပူၤကွံၥ်ဒီးခီဖျိလၢတၢ်မၤတၢ်ပတုၥ်လၢညါခါအကတီၢ်ပဒိၣ်အစုတုၤအါထီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,ပဒိၣ်ဟဲကရၢကရိဒုးကဲထီၣ်က့ၤလၢအကၠိမ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်ဆီတလဲက့ၤဒ်န့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်(KECD)တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃-၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်အခါန့ၣ် ကၠိပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်၀ဲ(၁၄၇၈)ဖျၢၣ် ပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၁၂၅၀၅၉)ဂၤဒီးမ့မ့ၢ်တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်အံၤခီန့ၣ် ကၠိပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်၀ဲ(၁၆၆၇)ဖျၢၣ်, ပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်(၁၄၅၂၃၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃-၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်န့ၣ်ကၠိသရၣ်/မုၣ်နီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၉၆၄၀)ဂၤဒီးမ့မ့ၢ်လၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၅)န့ၣ် ကၠိသရၣ်/မုၣ် နီၣ်ဂံၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်၀ဲ(၁၁၂၃၁)ဂၤဒီးတနံၣ်အံၤမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်လၢကၠိနီၣ်ဂံၢ်,ပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်,ကၠိသရၣ်/မုၣ်နီၣ်ဂံၢ် တၢ်အိၣ်သးန့ၣ် အမျးကယၤဟဲအါထီၣ်၀ဲ(၂၀)မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်ကိးကပၤဒဲးန့ၣ်လီၤ.
သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်အပူၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတုၤလၢခဲအံၤဒီးခီဖျိပယီၤသုးအံၤသူ၀ဲကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤခးလီၤနါစိၤဆူလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဃုၥ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢဘၣ်ထီၣ်ကၠိတဖၣ်အံၤဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတမၤလိဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်တုၤလၢခဲအံၤဒီးကၠိဖိတနီၤန့ၣ်လဲၤထီၣ်ဖံးလိမၤလိက့ၤတၢ်လၢထံဆၢကီၢ်ဆၢစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
