လါအီကူး ၂၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် နီဖးဒိၣ်ကရူၢ် ဒူသဝီ(၇)ဖျၢၣ်အပူၤ လၢတၢ်ကတ့ထီၣ်သီခါဖၠၣ် တၢ်ထၢစ့ဟံၣ်တဖျၢၣ်(၇၀၀,၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢဝၣ်တရဲၢ်သဝီပူၤ သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်လံၤလၢအိၣ်ပၥ်အံၤ လၢတၢ်ကရိၢ်လီၤတ့ထီၣ်က့ၤလၢသီအဂီၢ် သီခါဖးဒိၣ် (အူအိးတရး)လၢအီၣ်ဖၠၣ်ဖဲန့ၣ်ဃ့ဝဲစ့ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်(၇၀၀,၀၀၀)ကၠးဒီး လီၤဆီဒၣ်တၢ်ကမျၢၢ်လၢအဒံၣ်အဖိလဲၤဖံးလဲၤမၤတၢ်လၢ ယိၤကီၢ်,မလ့ရှါထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်န့ၣ် ဃ့ဝဲတုၤလၢ(၁,၅၀၀,၀၀၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
သီခါဖၠၣ်လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ဝဲအံၤ တမ့ၢ်လၢအဟးဂီၤလီၤပှီၢ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်အသိး တၢ်ထၢစ့အံၤတမ့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢအကြၢး ဝဲဘၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိစ့ၢ်ကီးသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ,တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢ ကျဲအကပၤ ကပၤအဃိ ပှၤအါဒၣ်တက့ၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကမျၢၢ်လၢသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဂၤစံးဝဲလၢ“အကတ့ထီၣ်ဖၠၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အတဟးဂီၤဘၣ်,အဂ့ၤခဲလၢၥ်လီၤ. နကဟးထၢစ့ဟံၣ်တဖျၢၣ်လၢ(၇၀၀,၀၀၀)/အကလီၢ်တဆံ(၁,၀၀၀,၀၀၀)ညါန့ၣ်ပှၤဟ့ၣ်ကန့ၢ် ဝဲလဲၣ်ခဲအံၤဘၣ်လၢ တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအကတီၢ်. တနီၤပှၤဘၣ်ဆါလီၤမဲးတဲးလဲး,ထိးအိၣ်ဒီဒူၣ်..ဘၣ်မနုၤဘၣ်ကရီတ့ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူဖၠၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လဲၣ် .သ့ၣ်ညါဝဲ လၢကထၢစ့ကတ့ထီၣ်ဖၠၣ်.မ့အဲၣ်ဒိးတ့န့ၣ်တ့တဂၤန့ၣ်တဘၣ်လိၣ်ဟးထၢစ့လၢသဝီဖိအအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ဒူသဝီ(၇)ဖျၢၣ်လၢအိၣ်နီဖးဒိၣ်ကရူၢ်ပူၤလၢတၢ်ထၢဝဲစ့သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဝၣ်တရဲၢ် သဝီဖးဒိၣ်,သဝီဖိဃုၥ်ဒီး နီဖးဒိၣ်သဝီ, နိရါသဝီ, ဖှ့ဒူကူသဝီ,ထံဃီဝါသဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး သဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟံၣ်ခိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ အဖျၢၣ်(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်(အူအိးတရး)သီခါလၢအထၢစ့အံၤ မ့ၢ်ပှၤသ့တဖၣ်လၢအတၢ်ရ့လိၥ်သးအိၣ် ဒီးသုးမီၤစိရိၤစုဒုၣ်စုတီၤဖီလၥ်ဖီၣ် စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အိၣ်အဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ် တဖၣ်တဲနါစိၤတၢ်တဘူၣ်,ဘၣ်ပျံၤဘၣ် အဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သဝီဖိလၢအဂၤတဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ဖၠၣ်န့ၣ်သီခါမးတဘၣ်ဟးဒိးအီၣ်စိဘၣ်,ပှၤလဲၤဆှၢအီၣ်မးတလၢၤဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်ထွ့ၢ်ထီၣ်ဝဲလၢကတ့ထီၣ်ဖၠၣ်.ဖၠၣ်န့ၣ်အဂ့ၤခဲလၢၥ်လီၤ.လၢသဝီပူၤန့ၣ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤန့ၣ်တကျိၤ,လၢအီၣ်တအိၣ်အီတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်တကျိၤ,လၢဒ့ၣ် ထီၣ်ကမၢ် ထီၣ်တကျိၤ.လၢမ့အီၤလဲၤနါက့မၤတကပၤ,လၢအဝဲသ့ၣ်ခီဒီးမၤဒ်အံၤဘျီပှၤသဝီဖိဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ.ပှၤဝဲပှၤဆိကမိၣ်လၢတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ပှၤကဘၣ်ဃ့ၢ်ဖဲလဲၣ်,ပှၤကဘၣ်အီၣ်အီဒ်လဲၣ်ပှၤဆိမိၣ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ခီဂုၥ်ကရီတ့လၢဃိၣ်တ့လၢဝၣ်ကမၤမနုၤလဲၣ်.မ့ဟဲထီၣ်တမံၤမံၤန့ၣ်ပှၤတဲစိးအဝဲသ့ၣ်တဘူၣ်ဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်မၤဝဲဒ်သိး(အာဏာရှင် )ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်တနီၤလၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး,တၢ်တသ့တဘၣ်အပူၤဟ့ၣ်လီၤစ့အိၣ်တနီၤလံဒီး သီခါဖၠၣ်လၢတၢ်ကတ့ ထီၣ်ဝဲအံၤစ့ၢ်ကီးသီခါအိၣ်ထဲစှၤကိၥ်ပါလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဘၣ်ဃးတၢ်ထၢစ့လၢတၢ်ကတ့ထီၣ်သီခါဖၠၣ်အံၤတၢ်ပၥ်ပနီၣ်စ့နီၣ်ဂံၢ်မ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဟံၣ်ဒူၣ်လၢအဖံးအီၣ်မၤအီၣ် တဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ဝဲသ့လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစ့ၢ်ကီး စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“နီၢ်နီၢ်န့ၣ်ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤတလိၣ်တ့ဒံးဘၣ်မီၤနီၤ.တၢ်မၢၤပှၤရဲၣ်ကျဲၤဃၥ်ဝံၤဘျီပမၤတသ့စ့ၢ်ဘၣ်.ဖၠၣ်န့ၣ်မ့မ့ၢ်ပလဲၤထီၣ်ဘၣ်အပူၤန့ၣ်ကျူတဖၣ်န့ၣ်အကျၣ်လံ,ဘၣ်ရိၢ်လီၤက့ၤလီၤ.နမ့တရိၢ်လီၤဘၣ်ဒုနဟးယံၤယံၤအလီၤပှီၢ်လီၤ.သ့ၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကျၣ်ဒီဒူၣ်လံ.ပှၤတနီၤန့ၣ်တလဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲလၢအပူၤဘၣ်ဘျီတဲဝဲလၢအိၣ်သ့ဘၣ်ဆၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်ပလဲၤအိၣ်ဘၣ်အပူၤမၢ်မၢ်ဘျီအဃိသီခါန့ၣ်ကွၢ်ဝဲမ့မၤဒ်အံၤမးကဂ့ၤဒ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်နီၤနီၤန့ၣ်ပှၤဃ့အဝဲသ့ၣ်ဖဲ(၂၀၀၀၀၀)/(၃၀၀၀၀၀)ဒ်န့ၣ်လီၤ.ပှၤလၢအတဘၣ်ဂီၢ်တဖၣ်ညါန့ၣ်ပမၤလၢအတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်တကျိၤလီၤ.ပှၤလၢအမ့မိၣ်သးထုးထီၣ်ဝဲလၢအကလီၢ်လၢအဆံန့ၣ်ပှၤအဲၣ်.မ့မ့ၢ်လၢပှၤဃ့န့ၣ်အအါကတၢၢ်ဖဲ(၇၀၀၀၀၀)ကၠးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ကတ့ထီၣ်ဝၣ်တရဲၢ်သီခါဖၠၣ်ဘျီဝဲအံၤန့ၣ် တၢ်တိၥ်လီၤဃၥ်ဝဲလၢတၢ်ကသူဝဲစ့အကလီၢ်လွံၢ်ကထိ (၄၀၀,၀၀၀,၀၀၀) ကၠးဒီး ဖဲန့ၣ်သီခါအနီၢ်ကစၢ်ကထုးထီၣ်ဝဲအကလီၢ်တကထိ(၁၀၀,၀၀၀,၀၀၀)ကၠးဒီးမ့မ့ၢ်ဒူသဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကဘၣ်ထုးထီၣ်ဝဲအကလီၢ်သၢကထိ(၃၀၀,၀၀၀,၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် သဝီဖိတဂၤဃီဝဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကျိၣ်စ့လၢတၢ်ထၢဝဲတဖၣ်တၢ်ထၢဖှိၣ်အီၤမ့ဝံၤန့ၣ် လါလၢကဟဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အံၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢ တၢ်ကစးထီၣ်ရိၢ်လီၤကွံၥ်ဝဲသီခါဖၠၣ်အံၤ ဒီး တ့ထီၣ်က့ၤလၢအသီခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်တနီၤစံးဝဲအသိးန့ၣ် သီခါ(အူအိးတရး)လၢအထၢစ့လၢကတ့ထီၣ်ဖၠၣ်အံၤ အတၢ်ရ့လိၥ်သးအိၣ်ဝဲဒီး ဟီၣ်ကဝီၤဘူးဒုးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ကရူၢ်ကရၢအံၤဒီး လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဟီၣ်ခိၣ်ကပံးတၢ်လီၢ်လၢသီခါတပါအံၤ ပၢဘၣ်ဝဲန့ၣ်အိၣ်ဝဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဒူသဝီတၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်မ့အိၣ်ဝဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဖၣ်အၣ် ကီၢ်ဆၣ်အပူၤဘၣ်ဆၣ် (DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤဟူးဂဲၤအိၣ်ဆီလီၤသးအိၣ်ဝဲဒီး ဖဲအပူၤကွံၥ်နံၣ်အခါန့ၣ် သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ် အပှၤလဲၤ ဆီသးအိၣ်ဒံးဝဲဖဲဝၣ်တရဲၢ်ကၠိမဲၥ်ညါဒီးခီဖျိခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဃိ ဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်လၢ သဝီပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
