Home တၢ်ကစီၣ် မဲၢ်လးဒဲကဝီၤမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်,ဟံၣ်ဟးဂီၤအဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်

မဲၢ်လးဒဲကဝီၤမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်,ဟံၣ်ဟးဂီၤအဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်

191
0

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,တးကီၢ်ရ့ၣ်,ထၣ်ဆီၤယါဟီၣ်ကဝီၤကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤမူခိၣ်စူၤ,ထံဒိၣ်လီၤဝဲလၢ
ကဝီၤဒိၣ်(A)(B)(C)(၃)ဘ့ၣ်အပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကဝီၤဒ့တဖၣ်အပူၤဒဲကဝီၤဖိဟံၣ်အဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

မဟါလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၅)ဟါခီအနံၤအပူၤမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ်,ဒဲကဝီၤဖိဟံၣ်ဟးဂီၤဝဲအဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်ဒီးသွၣ်လၢတၢ်ပၥ်ကီၤဝဲလၢတၢ်ကနီၤလီၤပှၤဒဲကဝီၤတဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အမဲၥ်ညါဟုသးတနီၤဟးဂီၤကွံၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“မဟါတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်ချ့မးန့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်ထံဒိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပထထံၣ်ဘၣ်ထံဒိၣ်ထီၣ်ချ့ဒ်အံၤနီဘျီဘၣ်.ဟံၣ်လၢဟးဂီၤလီၤပှီၢ်တက့တခီတဝၥ်ခဲလၢၥ်ဒုကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါ,တၢ်ပၥ်ကီၤတၢ်အီၣ်လီၢ်ပူၤခီဟုသးဘၣ်စီၣ်ကအိၣ်သၢထၢၣ်လွံၢ်ထၢၣ်,ဘၣ်ဟးဂီၤအါလၢမံသွ့(သွၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်အဝဲစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

တကးဒံးဘၣ်,ဟံၣ်ဟးဂီၤတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ကဘၣ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤဝဲဒီး,မ့မ့ၢ်လၢဟုသးဒီးသွၣ်လၢဟးဂီၤတဖၣ်တခီ,ရဲၣ်ကျဲၤဝဲလၢတၢ်ကဘၣ်မၤကဆှဲကဆှီက့ၤဒီးပၥ်ဃ့ထီၣ်က့ၤဝဲအဂ့ၢ်,စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ထံလီၤသံးအလီၢ်ခံတနံၤအံၤမၤက့ၤဝဲတၢ်ကဆှဲကဆှီလံဒီးစိၥ်ဘၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲဟံၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“ခဲအံၤဒုမၤကဆှဲကဆှီကဒါက့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤ,စိၥ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးကဒါက့ၤတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်လံ,ဟံၣ်ပူၤကပံၥ်လဲလဲလီၤ.မဟါမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်ဒုကဲထီၣ်သးလၢသတူၢ်ကလၥ်လီၤ.အခီၣ်ထံးယအိၣ်လၢကျးပူၤယစိၥ်ထီၣ်ပၥ်ယတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်ဖီခိၣ်ယဆိမိၣ်တဒိၣ်ထဲအံၤဘၣ်.တစိၢ်ဖိဒိၣ်ထီၣ်ကျးပူၤတၢ်လီၤမၢ်လၢၥ်ပျီ,ထံန့ၣ်ဒိၣ်ထီၣ်လၢမံးနံးပူၤဒီးက့ၤလီၤက့ၤလၢမံးနံးပူၤလီၤလၢညါတဒိၣ်ထဲအံၤဘၣ်.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤ,တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်ကဲထီၣ်သးအိၣ်ဝဲလၢ(၃)ဘျီလံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒီးအပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၃၁)သီအနံၤအပူၤတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိဒဲကဝီၤဖိဟံၣ်အဖျၢၢ်(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲအသးအပူၤ(UN)ဒီး(TBC)မၤစၢၤက့ၤဝဲတၢ်လၢလိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တကတီၢ်ဃီ,ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤတနံၣ်အံၤမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်,ကၢၢ်လၥ်ဒီးထံဒိၣ်ဘၢတၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲအဃိအပူၤကွံၥ်လါယူၤ,လါယူၤလံ,လါအီကူၥ်တဖၣ်အပူၤ,တၢ်မၤစှၤလီၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဒီသန့န့ဆၢၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဝဲၤကျိၤ(DepartmentofDisasterPreventionandMitigation)(DDPM)ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဒီသဒၢတၢ်ပလီၢ်သးလၢလီတဲစိပူၤတဆီအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢ(DDPM)ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲသ့ၣ်အံၤပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးတးကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤထၣ်ဆီယါ,မဲၢ်ရမၣ်,မဲၢ်ဆီး,ဖိးဖရၣ်ဒီးအူးဖၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.