လါမးရှး ၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကထီၣ်ဟံန့ၢ်က့ၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ြကဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သုးကလၢၤတဖၣ်အဂီၢ် ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ် ဟူးဂဲၤတဖၣ်အံၤဂုၤကဒါလီၢ်ခံလံဘၣ်ဆၣ် အိၣ်ဆီလီၤသးဒံးလၢသဝီတနီၤပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်က့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၃ သီအနံၤန့ၣ် လၢကထီၣ်ဟံန့ၢ်က့ၤထံဆၢကီၢ်ဆၢတၤလဲၤ,မီၤဖိက့ၣ်,နီၢ်တယၢ်လူၢ် သုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်တၢ်ြကဲၢ်ဝ့ၢ်အံၤတဖၣ်ဖဲအလဲၤထီၣ်တုၤ(တီၤလိကၠီၤ)ကစၢၢ်ခီၣ်ထံးအံၤအခါ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတုၤဝဲလၢ ၂၆ သီညါန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး ခီဖျိလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအံၤအဃိ စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်တၢ်ြကဲၢ်ကရူၢ်ဒီးဖါကၣ်ကရူၢ်ပူၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ် ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲခဲလၢၥ် ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးလၢလဲၤတုၤဖဲ(တီၤလိကၠီၤ)တဖၣ်ခီဖျိသုးပၥ်ဖှိၣ်လဲၤခးအဝဲသ့ၣ်ဒီးတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အဖီခိၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီ အနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးဂုၤက့ၤအလီၢ်ခံဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကကၠိသဝီ သီခါဖၠၣ် ဒီး ပနွဲၢ်ကျါသဝီကျဲမုၢ်ခိၣ် တုၤလၢ ခဲအံၤအဃိ ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်က့ၤဟံၣ်က့ၤဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤပလဲဒံၤဝါ စံးဝဲလၢ “လီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ကြဲၢ်ဒူသဝီဒီးပနွဲၢ်ကျါသဝီတဖၣ်န့ၣ် ပှၤစံၣ် ခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်လီၤ.အိၣ်က့ၤဒၣ်သူၣ်က့သးပှၢ်,တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်ဆါခါန့ၣ်ပှၤတနီၤကိးထီၣ် လီၤသးက့ၤကွၢ် ဟံၣ်ကွၢ်ဃီဒုအိၣ်မီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲလီၢ်ကဝီၤသဝီဖိဃ့ၢ်ထီၣ်လီၢ်ခံန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲသဝီအံၤအပူၤတဖၣ် နုၥ်လီၤဟံန့ၢ်ကမျၢၢ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤ ဒီးဖီၣ်အီၣ်ဝဲဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢပှၤဘုၣ်ဃၥ်ဝဲတဖၣ်အိၣ်တကးဒံးဘၣ် အဝဲသ့ၣ်အံၤမ့ထံၣ်ကမျၢၢ်န့ၣ်သမံသမိးသံဒိး သံကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါလၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးက့ၤကွၢ်အဟံၣ်တဂၤအံၤ စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ပက့ၤန့ၣ်ပထံၣ်ပယီၤသုးအိၣ်လၢကျဲကပၤ,တနီၤန့ၣ်အိၣ်လၢပှၤဟံၣ်ကပၤသံကွၢ်နၤနကလဲၤဖဲန့ၣ်,နတီတၢ်ဖိတၢ်လံၤမနုၤလဲၣ်, နအိၣ်ဟဲက့ၤဖဲလဲၣ်ဒ်န့ၣ်.ဂ့ၤလၢယက့ၤန့ၣ်ယက့ၤစိၥ်တၢ်တဘူၣ်ဘၣ်.နမ့စိၥ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ကဃ့အီၣ်နၤစ့လီၤ.တဘျီတခီၣ်ဟံတ့ၢ်နတၢ်ဖိတၢ်လံၤအိၣ်လီၤ.မ့ဝံၤခဲအံၤအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ထီၣ်မံလၢပှၤသဝီဖိဟံၣ်ပူၤမ့ဝံၤန့ၣ်ကဟးဟုၣ်ပှၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလီၤ.အဃိပှၤက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်.ခဲအံၤပနၢ်ဟူလၢဟးဖီၣ်အီၣ်ပှၤထိၣ်,ပှၤထိၣ်ဒ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်မီၤ.အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မၤညီနုၢ်တၢ်ဒ်အံၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးလၢအိၣ်ကကၠိဒီးပနွဲၢ်ကျါသဝီအပူၤတဖၣ်အံၤစးထီၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဂုၤကဒါလီၢ်ခံတုၤလၢခဲအံၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ တအိၣ်ဖျါအသးနီမံၤဒံးဘၣ်ဘၣ်ဆၣ် လၢကထီၣ်ဟံန့ၢ်က့ၤထံဆၢကီၢ်ဆၢသုးကလၢၤအဂီၢ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤကအိၣ် တခါခါသ့ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤပလဲဒံၤဝါ ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ပယီၤသုးန့ၣ်ခဲအံၤအိၣ်ဒံးဖဲလၢတၢ်ြကဲၢ်ဒီးပနွဲၢ်ကျါ,ကကၠိသဝီပူၤန့ၣ်လီၢ်လီၢ်လီၤ.အလဲၤထီၣ်တုၤဖဲ(တီၤလိကၠီၤ)အခါန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲ ထီၣ်(၄)သီဝံၤဘျီန့ၣ်ဂုၤလီၢ်ခံဟဲက့ၤလီၤဘျီတလဲၤထီၣ်ကဒါဝဲဒံးဘၣ်.ပဆိမိၣ်လၢကဆဲးထီၣ်ဝဲတဆီတဆီတုၤလၢနီၢ်တယၢ်ဝံၤဘျီ ကလဲၤထီၣ်ဟံတၢ်လီၢ်လၢကီၢ်ဆၢပနၢ်ဟူဒ်န့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤလၢဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံးခိၣ်န့ၣ်တဟူးတဂဲၤနီမံၤဒံးဘၣ်.ဖဲမဟါတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အခါအဝဲသ့ၣ်တၢ်သံတၢ်ပှၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အဃိဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ကမၤပှဲၤထီၣ်အဂံၢ်ဘါဒီးမ့တမ့ၢ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢကဆဲးလဲၤထီၣ်န့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်တတုၤဒံးဘၣ်ခီဧါပတယးလီၤတံၢ်တဘၣ်စ့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် အပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA) အဘၢၣ်စၢၤ လၢ(၄)သီအတီၢ်ပူၤဘျီ ဝဲန့ၣ်အခါန့ၣ် ပယီၤသုးတကပၤတကပၤသံတစှၤန့ၢ်ဝဲ(၆)ဂၤဘၣ်အမဲၥ်ညါ ဘၣ်ဒိထံးကအိၣ်ဝဲ လၢအဂၤ(၂၀)ခိၣ်ဃၢၤညါန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်တၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤမၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
