ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအဃိ တးကီၢ်ရ့ၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ(၃)ဘ့ၣ်တၢ်ကပၥ်ဖှိၣ်က့ၤဝဲထဲ(၂)ဖျၢၣ်ဧိၤ

လါမ့ၤ ၂၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တးကီၢ်ရ့ၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ(၃)ဘ့ၣ်အကျါနိၣ်ဖိဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤ လၢ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်တပၥ်ဆဲးဝဲလၢၤဘၣ်အဃိ တၢ်ကပၥ်ဖှိၣ်က့ၤဝဲထဲလၢ(၂)ဘ့ၣ်ဧိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံးတံၥ်(KRC) ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်အတၢ်နဲၣ်လီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တချုးတၢ်ထုးကွံၥ်ဝဲနိၣ်ဖိဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဒံး ဘၣ်အခါ တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲပှၤဒဲကဝီၤဖိတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢကဃုထၢဝဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤ(မ့တမ့ၢ်)အူးဖၠၣ်ဒဲကဝီၤအံၤတဘ့ၣ်လၢ ကဆီတလဲ သုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢနိၣ်ဖိဒဲကဝီၤအပူၤဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစးထီၣ်ထၢဝဲပှၤမံၤစရီလၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲအဂီၢ်လံ အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤပှဲၢ်စ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

“ဖဲအပူၤကွံၥ်(၁၅)သီအခါန့ၣ်တၢ်ကလုၢ်ဟဲဝဲလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲဒဲကဝီၤလၢအထးခိၣ်မီၤနီၤ.အဝဲသ့ၣ် တဲဝဲလၢ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ကပၥ်ဖှိၣ်က့ၤဒဲကဝီၤ.တၢ်ယဲၢ်နံၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ကအိၣ်ဝဲလၢအဖုၣ်ဒီးလၢအထီမီၤ.ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤပှၤဒဲကဝီၤဖိဒုသ့ၣ်ညါနၢ်ဟူဝဲတနီၤလံ.အဃိလၢနိၣ်ဖိတကပၤန့ၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဝဲလၢတၢ်ကထၢစရီ,ပှၤလၢအသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤလၢကလဲၤအိၣ်လၢနိၣ်ဖိဒီးမဲၢ်လးန့ၣ်မ့ၢ်အအိၣ်ဧါ.မ့အိၣ်န့ၣ်ဆှၢထီၣ်အမံၤစရီ.တၢ်အိၣ်သးန့ၣ်အိၣ်ဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

တကးဒံးဘၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအိၣ်ထီၣ်ဝံၤလီၢ်ခံ ဒ်သိးတၢ်ကဆီလီၤပၥ်လီၤပှၤနိၣ်ဖိဒဲကဝီၤဖိကန့ၢ်အဂီၢ် လၢမဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ ဒီး အူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ တၢ်လီၢ်လၢအလီၤဟိဒီးဟံၣ်လီၤဟိလၢပှၤကညီတအိၣ်ဝဲဘၣ်တဖၣ်အံၤ ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ် မူဘၣ်ဒါ ဟးထၢစရီမၤနီၣ်မၤဃါဝဲအိၣ်ဝဲဒီး ဟံၣ်လၢအလီၤဟိမ့အိၣ်န့ၣ်တၢ်ကပျဲအိၣ်ဝဲပှၤနိဖိဒဲကဝီၤဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးတၢ်ကသုးလီၢ်သုးကျဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤပူၤဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟးထၢစရီဘၣ်ဆၣ် ပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အါဒၣ်တ က့ၢ်သူၣ်တဆူၣ်သးတဂဲၤလၢကလဲၤအိၣ်ဝဲဘၣ်အဃိ ပှၤဟ့ၣ်ထီၣ်အမံၤစရီတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် နိၣ်ဖိကဝီၤဒ့(၆)ကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် -ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

“နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤအံၤကဘၣ်က့ၤသုးကဒါသးလၢမဲၢ်လး(ဘဲကျီး)မ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်အူးဖၠၣ်ဒဲကဝီၤလီၤ.အူးဖီၣ်န့ၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲဒၣ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဒီးပှၤနီၣ်ဂံၢ်မ့ပှဲၤန့ၣ်အကဆီတလဲက့ၤဝဲလၢမဲၢ်လးဒဲကဝီၤ.ပှၤထီစရီနါက့ယဆိမိၣ်ပှၤလဲၤအိၣ်တအိၣ်ဘၣ်.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ပှၤတဘၣ်လဲၤအိၣ်နီတဂၤဘၣ်.စံးတၢ်န့ၣ်ပှၤကဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲ,ပှၤကဘၣ်က့ၤစးထီၣ်ကဒါပှၤတၢ်အိၣ်လၢအခီၣ်ထံးဒီးတနီၤန့ၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဝဲစ့ၢ်ဘၣ်,မ့ဝံၤလဲၤတတုၤနီတဘျီစ့ၢ်ဘၣ်အဃိအသးတဆူၣ်ဘၣ်မီၤ.အဒိမ့မၤစၢၤဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဒုပှၤလဲၤအိၣ်ကအိၣ်လီၤ.ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤပှၤကဘၣ်ဟဲဆှဲပၠးကမျၢၢ်မူၤမူၤနီၢ်နီၢ်မီၤ.ခဲအံၤပှၤဟဲဆှဲပၠးတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဃိကမျၢၢ်န့ၣ်နၢ်ပၢၢ်တၢ်ကမၣ်ဘျီဆီတလဲဝဲတဘူၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

တချုးလၢတၢ်ကလုၢ်ဟဲလီၤလၢတၢ်ကထုးကွံၥ်(ဆဲးပၥ်လၢၤဝဲ)နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤအိၣ်ထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ဒ်သိးပှၤဒဲကဝီၤဖိကမျၢၢ်တဖၣ် ကသ့ဒိးသန့ၤအိၣ်ဆၢထၢၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်ခီၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်ဘူးကလၢၤန့ၣ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ခွဲး တယၥ်လၢ ပှၤဒဲကဝီၤဖိအဂီၢ်လၢကဟးထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤတၢ်လၢတၢ်ချၢအံၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဆဲးလဲၤတရံး သးအဖၢမုၢ်အသိး ပှၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအဟးထီၣ်မၤတၢ်လၢအဖိးသဲစးန့ၣ်အိၣ်လံဝဲ(၅၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲကဝီၤ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးတၢ်ဆီတလဲအိၣ်ထီၣ်သတူၢ်ကလၥ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် လၢပှၤဒဲကဝီၤဖိအဂီၢ် တၢ်ကီတၢ်ခဲမ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်သူၣ်ဆံး သးဆံးဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီဆၢကတီၢ်ခဲအံၤအလီၢ်အိၣ်စဲဃဲၤလၢပကဘၣ်ဆၢထၢၣ်လၢနီၢ်ကစၢ်အခီၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤပှဲၢ်စ့ ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

“ပဝဲဒၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိအံၤအကကတၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢကျဲ(၃)ဘိ တၢ်လဲၤဝဲဒၣ်လၢကီၢ်ချၢ,တၢ်က့ၤဆူကစၢ်လီၢ်ကျဲဒီးတၢ်ဆဲးအိၣ်လၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤလီၤ.အဃိန့ၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်ပမ့ၢ်ဝဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအသိးပကွၢ်ထံကွၢ်ဆးတၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ.ပှၤဒဲကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်လဲၤလၢကီၢ်ချၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအကလီၢ်လံ,ခဲအံၤပအိၣ်တ့ၢ်တၢ်အံၤလၢအစှၤလီၤ.ကၠီၣ်တဲၣ်မၤတၢ်အံၤတမ့ၢ်အသူၣ်အၢ သးအၢလၢကမျၢၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်ပကဘၣ်ဆၢထၢၣ်လၢပကစၢ်အခီၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ဒိသူၣ်ဒိသးဒီးအိးထီၣ်န့ၢ်ပှၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လီၤ.တမ့ၢ်တၢ်ကက့ၤဆှၢဆူၣ်ဝဲလၢကီၢ်ပယီၤဘၣ်.ကပအိၣ်ဖဲလဲၣ်တတီၤလဲၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒၣ်လၢပတၢ်ဆၢတဲၥ်လီၤ.”

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်က့ၤပၥ်ဖှိၣ်ဝဲနိၣ်ဖိဒဲကဝီၤအံၤဆူမဲၢ်လးဒီးအူးဖၠၣ်ဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤမ့ဝံၤန့ၣ် လၢအနံၣ်(၁၀)အတီၢ်ပူၤ တၢ်တဆဲးပၥ်လၢၤ(မၤလီၤမၢ်ကွံၥ်)ဝဲနိၣ်ဖိဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)ပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးတးကီၢ်ရ့ၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ(၃)ဘ့ၣ်အံၤအမဲၥ်ညါလၢ မဲၢ်ဟီၤဆီကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ မဲၢ်လးအူး,မဲၢ်ရၤမိၢ်,ကရ့ၣ်နံၣ်ဒဲကဝီၤဒီး ကၤခၠနၣ်ဘူရံကီၢ်ရ့ၣ် ဘၣ်ဒိၤယါဒဲကဝီၤ, ရၤခၠၣ်ဘူရံကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ထါမဟ့ၣ်ဒဲကဝီၤတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးခါလၢကဟဲအံၤန့ၣ် တၢ်ရဲၣ် တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲလၢတၢ်ကပၥ်ဖှိၣ်က့ၤအီၤလၢဒဲကဝီၤ(၃)ဘ့ၣ်ဧိၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢဘူးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပလး အံၤ တဖၣ်စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်(TBC)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲ(၂၀၂၅)လါမးရှးခါအသိးန့ၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်လး,အူးဖၠၣ်,နိၣ်ဖိ,မဲၢ်ရၤမိၢ်,မဲၢ်လးအူး, ဘၣ်ဒိၤယါ, ထါမဟ့ၣ်,ကရ့ၣ်နံၣ်ဒဲဝီၤနီၣ်ဂံၢ်(၁)ဒီးနီၣ်ဂံၢ်(၂)အံၤန့ၣ် ပှၤနီၣ်ဂံၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၉)ကလးဘျဲၣ်ဒီး ဒဲကဝီၤသ့ၣ် တဖၣ်အံၤ စးထီၣ်ဖဲကီၢ်အမဲရံၣ်ကၤကီၢ်ခိၣ်ဆီတလဲသးတဆီဘၣ်တဆီ လီၢ်ခံကတၢၢ်ဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၆)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအံၤ ဘၣ်တၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါမ့မ့ၢ်ပှၤဖၢစၢ်ဃုၥ်ဒီးကၠိဟံၣ်ဒွဲလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်အံၤတဖၣ်န့ၣ်ဆဲးဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဒံးဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ်လီၤ.