လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၄ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)လူၤသီကီၢ်ဆၣ်ဒူသဝီအပူၤ ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤ ဒီးဒြိတဖၣ် လဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီးဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီး ဖဲန့ၣ်လံၥ်စီဆှံကၠိဖိမုၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၉)ဂၤအကျါသံကွံၥ်ဝဲတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၃ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤ(Jet fighter)ကဘီယူၤပညိၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ် လၢ ပ့က့ကရူၢ် ဒ့ၣ်ဘူးနိၣ်သဝီအခိၣ်အဃၢၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတကတီၢ်ဃီ လဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီးဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢ လဲၢ်နၢ်ဒၢသဝီအံၤ န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤ ကမျၢၢ်လၢသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤလၢအနီၢ်ကစၢ်တဂၤ စံးဝဲလၢ “အခိၣ်တီ သီသီန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤဝဲဒၣ်လၢဒ့ၣ်ဘူးနိၣ်သဝီ. ဟဲခးလီၤဝဲဝံၤဘျီ ပးတရံးဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒီးဒြိတဖၣ်လီၤ. မ့ဝံၤဒြိန့ၣ်လဲၤ လီၤတဲၥ်လၢလဲၢ်နၢ်ဒၢသဝီ လံၥ်စီဆှံကၠိလီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ့ၣ်ဘူးနိၣ်သဝီ ဒီး လဲၢ်နၢ်ဒၢသဝီ လံၥ်စီဆှံကၠိလၢကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အံၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲကရူၢ်တဘ့ၣ်ဃီ ဒီး သဝီအံၤ အိၣ်ဘူးလိၥ်အသးစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လၢဒြိအတၢ်လဲၤခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လဲၢ်နၢ်ဒၢသဝီ လံၥ်စီဆှံကၠိဖိပိၥ်မုၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲခဲလၢၥ် (၉)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိအကျါတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲ(၂)ဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တနံၤအံၤ ပှၤဘၣ်ဒိနးအကျါသးစၢ်ကၠိဖိပိၥ်မုၣ်အသးသမူ ဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲ(၁)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးကဘီယူၤဒီးဒြိလဲၤခးလီၤတၢ် ပှၤကၠိဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးအံၤန့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီၤ ဘ့ၤ စံးဝဲလၢ“ကဘီယူၤဟဲခးတၢ်ဘျီဝဲအံၤကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်ညါ. မ့ဝံၤဟဲခးလီၤဝဲလၢဒြိဖးဒိၣ်. ခးဝဲယံၤကအိၣ်လၢ (၁)နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါ. ပှၤကၠိဖိတဖၣ်အံၤဘၣ်လၢအကအီလုၢ်ထံဒီး ဒြိန့ၣ်ပိၢ်ထီၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်ဘျီ ဘၣ်ဝဲတဘျီဃီဒီဒူၣ် ဒ်အံၤ လီၤ. အဘၣ်ဒိနးန့ၣ်(၂)ဂၤ.အဝဲတဂၤန့ၣ် ဖဲတဂီၤအံၤပှၤလဲၤဆှၢတုၤလၢကီၢ်ဆၢဘျီအသံကွံၥ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးမီၤစိရိၤအံၤတနီၤဖးလၢၤဝဲကမျၢၢ်ဒီးပှၤဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်လၢၤဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်ဟးခးလီၤညီနုၢ်ဝဲအံၤ လီၢ်ခံအံၤပညိၣ်ဒီးမၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ထီၣ်ဒုးတၢ်ခးပနီၣ်လၢကၠိဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလီၢ်ဟဲအါ ထီၣ်ဝဲဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤ.
လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ကၠိဖိမုၣ်လၢကီၢ်ဆၢတၢ်ဆါဟံၣ်တဂၤအံၤ အိၣ်သဝီလၢထိၣ်ဝံဒၢဒီးလဲၤထီၣ်မၤလိဝဲ မုၢ်တြီၢ်လဲၢ်နၢ်ဒၢ လံၥ်စီဆှံကၠိဖဲန့ၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢပှၤကၠိဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးအံၤ လီၢ်ခံကတၢၢ်ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ဖဲတဟါအံၤအသိးန့ၣ် ခီဖျိဒြိအဃိလံၥ်စီဆှံကၠိဖိလၢအဘၣ်ဒိနးတဖၣ်သံအိၣ်တီၣ်တုၤလၢ(၂)ဂၤလံအဂ့ၢ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ စးထီၣ်ကဒါဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤသုးမီၤစိရိၤဟးလီၤနါစိၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤလၢဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ် သကုၤ ဆးဒး အိၣ်ဝဲကိးမုၢ်နံၤဃၣ်ဃၣ်အဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိဘၣ်ဘှီဟဲအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးတနီၤန့ၣ်အိၣ် လၢသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ် ဟးအိၣ်ဝဲလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
၂၀၂၁ ကီၢ်ပယီၤသုးဟံန့ၢ်ဆူၣ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်/သုးက့တဖၣ်အကျါ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၅) အံၤ မ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဝဲ သုးမီၤစိရိၤအတၢ်ထီၣ်ဒုးဒီး ကျိဖးဒိၣ်,ဒြိ,ကဘီယူၤအတၢ်လဲၤခး လီၤတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒီးလီၤဆီတၢ်အဘူးကတၢၢ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၅ သီ, ၂၇ သီ ဒီး ၃၁ သီအနံၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး (သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ မဲးနုၤထၣ်,ရၢ်ထၣ်ဒီး သီလဲၤထၣ်(မဲၢ်ရၢ်ထၣ်)သဝီ ဃိၣ်လိၥ်ကျိ ချံသန့လၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအံၤ သုးမီၤစိရိၤ ပညိၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒံးဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ဖိဒံဖိသၣ်ဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတကးဒံးဘၣ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်, သိလ့ၣ်တဖၣ် ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
