မဲၢ်လးဒဲကဝီၤ ကၠိဖိ(၁၃)ဂၤ ကန့ၢ်မၤလိဘၣ်က့ၤတၢ်အဂီၢ်, ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်တဖၣ် ဆီၣ်သခူ

လါအီကူၥ် ၂၀သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတး(ခ်)ကီၢ်ရ့ၣ် မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ ဖိသၣ်(၁၃)ဂၤ လၢအထီၣ်တ့ၢ် ကၠီၣ် တဲၣ်ပဒိၣ်ကၠိတဖၣ် ဆဲးထီၣ်ကၠိကန့ၢ်က့ၤဝဲအဂီၢ်, ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်တဖၣ် ဆီၣ်သခူဝဲအဂ့ၢ်, ကၠီၣ်တဲၣ် တၢ် ကစီၣ်သန့ တဖၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

မဲၢ်လးဒဲကဝီၤဖိသၣ်(၁၃)ဂၤ ဘၣ်ပတုၥ်ဃၥ်ဝဲကၠိတၢ်မၤလိမၤဒိးအဖီခိၣ်, အပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၁၈)သီအနံၤအပူၤ တး(ခ်)ကီၢ်ရ့ၣ် ထၣ်စီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဆါဟံၣ် ပှၤနဲၣ်တၢ် ဒီးကထၢၣ် (Dr. Thawatchai Yingthawornsuk) ကတိၤ ဆီၣ်သခူဝဲလၢ လၢတၢ်ကတူၢ်လိၥ်ဝဲ ကၠိဖိတဖၣ်အံၤလၢကၠိအဂ့ၢ်, ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် န့ၣ် လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ် တၢ်ဘျၢသဲစး ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် (Dr. Bongkoch Napaporn) စ့ၢ်ကီးဆီၣ်သခူကတိၤပၥ်ဖျါဝဲလၢ ကူၣ်သ့ကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤကပတုၥ်ဃၥ်ဝဲတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဘၣ်ဃး ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး ကတူၢ်လိၥ်က့ၤဝဲဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အံၤလၢကၠိဝံၤမး က ကတိၤတၢၣ်ပီၣ်သကိးတၢ်ဒီး ဒီကလုၥ် တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢကီၣ်ကး(National Security Council (NSC) အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်တဖၣ် ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲ န့ၣ်လီၤ.

ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ဆီၣ်သခူအံၤ ခီဖျိထံၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ခွဲး ယၥ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲ ပှၤကညီတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်တခါ ဒီး ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ် ခါဆူညါတၢ်အိၣ်မူဒီး ထံကီၢ်တၢ်ကဲဘျူးကဲဖှိၣ်အဂီၢ်မ့ၢ် တၢ်အရ့ဒိၣ် တခါအဃိ, ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်တၢ်ဃ့ထီၣ်အဂ့ၢ် ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.

ဒဲကဝီၤဖိသၣ်(၁၃)ဂၤအံၤ ခီဖျိတၢ်ဟးထီၣ်မၤလိမၤဒိးတၢ်ဆူ ဒဲကဝီၤချၢခွဲးယၥ် တအိၣ်အတၢ် ပၥ်ပနီၣ်ဒီး အိၣ်ဝဲဒီး ကီၢ်ကၠီၣ် တဲၣ်ကိ တိၥ်ဝဲၤကျိၤ (MOI)ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်တၢ်နီၣ်ဂံၢ်(၁၃)ဖျၢၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်, တၢ်ဘၣ်ဘျးလိၥ်သး အိၣ်ဝဲ အဃိ, , စးထီၣ်ဖဲ တလါအံၤလါအီကူၥ်အပူၤဘၣ်တၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ထီၣ်ကၠိဒီး အမိၢ်အပၢ်တဖၣ် ကွဲးဃ့ထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်သးကညီၤဆူ ကူၣ်သ့ပှၤ ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်အဖီခိၣ်, တၢ်ဂ့ၢ်အံၤတၢ်ပဲၥ်ထံနီၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲအါမံၤအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါ ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်အံၤအဖီခိၣ်, ကၠီၣ်တဲၣ်ကညီပှၤဟူးဂဲၤလၢကီၢ်ဆၢပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီ (ကၠီဆံး စူးဝံးခၠါ) ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်ဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤ.

“တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ယၤတဂၤ ယတၢ်ထံၣ် ယတပၥ်ဒ့ၣ်ပၥ်ကမၢ် ကၠိသရၣ်/သရၣ်မုၣ်ဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်ယပၥ် ဒ့ၣ်ပၥ်ကမၢ်လၢ ယိၤပဒိၣ်တၢ်ကူၣ်သ့ဝဲၤကျိၤ အတၢ်ပၥ်လီၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤ တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤ. ယန့ၢ် တၢ်ကစီၣ်လၢ ကၠိသရၣ်တဖၣ် ထုးထီၣ်ဖိသၣ်လၢ ကၠိန့ၣ်ခီဖျိလၢ တအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါဖိသၣ်တဖၣ်အံၤစရီလၢ ကၠိပူၤဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်အါကပၤန့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်တၢ်ဟဲကဲထီၣ်သးအံၤ တမ့ၢ်ပှၤနီၢ်တဂၤအတၢ်ဂံၢ်ဆံးဘါစၢ်ဘၣ်. မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ်လီၤ. ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤကူၣ်သ့ပဒိၣ်ပပှၢ် “တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်”“education for all ”တၢ်ဘျၢ အံၤ မ့ၢ်ဒၣ်ထဲခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တနီၤအဂီၢ်ဒီး တဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးဝဲဒီးပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဘၣ် အဂ့ၢ်,( KRCEE)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ခီဖျိတၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဒဲကဝီၤ(၉)ဘ့ၣ်အပူၤ ကိးနံၣ်ဒဲး ကၠိဖိ(၅၀၀)ဘျဲၣ် ဖျိထီၣ်ဝဲကၠိဘၣ်ဆၣ် ကၠိဖိလၢဖျိထီၣ်ကၠိတဖၣ်အံၤ တန့ၢ်ထီၣ်ဘၣ်ဝဲ ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ် ဖၠၣ်စိမိၤဒီး ခွဲးယၥ်တအိၣ်လၢ ကဆဲးမၤလိဝဲ ပတီၢ်ထီကူၣ်သ့ပီညါတဖၣ် ဘၣ်အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိး, ဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤ မိၢ်ပၢ်လၢ ဟးထီၣ်မၤဘၣ်ဝဲတၢ်လၢအဖိးသဲစးဆူ တၢ်ချၢတဖၣ်အံၤ လၢကကိးဃုၥ်ဝဲအဖိဒီး ကထီၣ်ဘၣ်ဝဲ ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကၠိလၢအဖိးသဲစးအဂီၢ် (KRCEE)ဒီး ကီၢ်ဆၢပှၤတဝၢ ကရူၢ်ကရၢတဖၣ် ဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ