လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
“ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး” အိၣ်ဒီးမူဒါဖးဒိၣ်လၢကမၤလၢပှဲၤဝဲကညီဒီကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီဒီးကညီဒီကလုၥ်အထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးလီၤဝဲဖဲတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉ သီလၢအလီၤဘၣ်ဝဲ Karen National Police Force-KNPF မုၢ်နံၤပှဲၤထီၣ်ဝဲ(၃၅)ဝီတဝီ အလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢ(၃၅)ဝီတဝီ KNPF မုၢ်နံၤလၢအလီၤဘၣ်ဝဲဖဲတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉ သီအံၤ KNU ဆၢဂ့ၤဆၢဝါဝဲ “ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤ ကီၢ်သုး” ခိၣ်နၢ်သိၣ်ဒူဒီးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခဲလၢၥ်လၢကအိၣ်ပှဲၤဝဲဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့,တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ, တၢ်ပၢၢ်ဆၢ အသးသဟီၣ် တကးဒံးဘၣ် ပၥ်ပနီၣ်ပၥ်ကဲဝဲမုၢ်နံၤအံၤလၢကညီကလုၥ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ဂဲၤလိၥ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ် “ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး”အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဂီၢ်ဒီး လၢသဲစးတၢ်ဒိၣ်စိဂီၢ်အဃိ KNPF အံၤအိၣ်ဒီးမူဒါဖးဒိၣ်လၢကမၤလၢပှဲၤဝဲကညီဒီကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီဒီး ကညီကလုၥ် အထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိခီဖျိအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီလၢထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးသဲစးအတၢ်ဒိၣ်စိအဂီၢ် အလီၢ်အိၣ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်ကဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤဝဲ “ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး” ဒီးတကးဒံးဘၣ်ဒ်သိးတၢ်မၤဖျါထီၣ်သဲစးတၢ်ဒိၣ်စိတၢ်ဖံးတၢ်မၤကန့ၢ်အဂီၢ် ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ် ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်စၢၤမူဒါလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢသနၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်ဝဲအဃိ ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်အတၢ်နၥ်န့ၢ်ဒီး တၢ်ပၥ်ဂံၢ် ပၥ်ဘါ “ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး”အံၤမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်သ့ၣ်တခါအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်ဆူၣ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ဝဲဒီးဒုးကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး,တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်အဃိ “ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး” ခိၣ်နၢ် သိၣ်ဒူဒီးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခဲလၢၥ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဂဲၤလိၥ်တ့ၢ်ဝဲအသိး လၢအလီၢ်ကျဲသနၢၣ်ဒၣ်ဝဲကဂဲၤလိၥ် သကိးဒ်မူဒါလီၤဘၣ်ဝဲအသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ “ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး”အံၤ ကဘၣ်လူၤပိၥ်မၤထွဲဝဲ ကၠံၣ်နံၣ်ဘၣ်ခီလ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ် စၢဖှိၣ်ကရၢ ဆဲးလီၤမံၤပနီၣ်လံၥ်တၢ်အၢၣ်လီၤပူၤတၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်ဒီး တကတီၢ်ဃီဒ်သိးတၢ်ဂဲၤလိၥ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဂဲၤလိၥ်ဝဲတဖၣ်အံၤ အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်ကအိၣ်ဖျါထီၣ်အဂီၢ် “ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး”ကဖီၣ်လိၥ်စုဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးဆီၣ်ထွဲကရၢမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (၃၅)ဝီတဝီ“ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး”အလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢ“ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး”မုၢ်နံၤလီၤဘၣ်ကဒီးဝဲဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အမဲၥ်ညါ ကညီသးစၢ်ကရၢ (KYO)ဒီးကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)တၢ်ကရၢကရိအံၤစ့ၢ်ကီး ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲအလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အိၣ်ဝဲစုၥ်စုၥ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးသဲးစးတၢ်ဒိၣ်စိကအိၣ်ဒီးထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ,တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ကမၤလီၤမၢ်ကွံၥ်ကသံၣ်မူၤဘှီးအဂီၢ် ဖဲ(၁၉၉၁)နံၣ် လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉ သီအနံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ “ကညီဒီကလုၥ် ပၢၤကီၢ်သုး” အံၤန့ၣ်လီၤ.