ရၤမတံ-၀့ၢ်မဲၢ်ဆီးၦၤခီကီၢ်ဆၢအါအဃိတၢ်တံာ်တာ်အိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်(UID smart card)

လါအ့ဖြ့ၣ် ၃သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ

လၢတၢ်ကလဲၤခီ၀ဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢႇရၤမတံ-မဲၢ်ဆီးနီၢ်ဂံၢ်(၁)တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤအဂီၢ်ႇကမျၢၢ်တဖၣ်ဆီရဲၣ်လီၤသးလဲၤတ့၀ဲ(UID smart card)အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိႇကဒိးန့ၢ်ဘၣ်(UID smart card)အဂီၢ်ႇကီခဲတံာ်တာ်၀ဲအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအလဲၤတ့(UID smart card)တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

အပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၄)အနံၤသုးကီၣ်ကးဘိးဘၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်၀ဲလၢႇကမျၢၢ်လၢကလဲၤခီတဲာ်ကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်ကဘၣ်အိၣ်၀ဲဒီး(Unquie Identity Number-UID smart card)အဃိႇရၤမတံ၀့ၢ်(Immigration)၀ဲၤဒၢးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤႇကမျၢၢ်တဖၣ်လဲၤတ့၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးလၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်(UID card)အံၤအဂီၢ်ႇတံာ်တာ်ကီခဲ၀ဲအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ခီဖျိဘၣ်တ့၀ဲ(UID card)အဃိႇလဲၤခီ၀ဲဆူမဲၢ်ဆီးတန့ၢ်ညီညီဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်ဒီးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲအဂီၢ်ဘၣ်အိၣ်ခိး၀ဲဆၢကတီၢ်တံာ်တာ်အါသီအဃိကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤဘၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ရၤမတံ(လ၀က)၀ဲၤဒၢးအမဲာ်ညါန့ၣ်ၦၤဆီရဲၣ်လီၤသးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ပၢၢ်တုၤလၢကျဲကတံာ်ကနိၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလၢန့ၣ်တၢ်လၢကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်ဒုဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးလီၤၦၤဟဲလၢတၢ်လီၢ်အါတီၤအိၣ်ဒီဒူၣ်ဒီထၢၣ်လီၤမီၤႉပအိၣ်ဖဲရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤအံၤအပူၤကွံာ်ပလဲၤခီလၢမဲၢ်ဆီးပူၤန့ၣ်ညီညီလီၤခဲအံၤဒုတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉပကလ့ၢ်လိၤပဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ယံာ်အဃိပတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤမီၤနီၤႉၦၤကညီအါတလၢအဃိန့ၣ်ပဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ယံၤမးႉပဆဲးကျၢဃာ်လၢမဟါကၢၤလံနါက့တဂီၤညါအံၤမးယန့ၢ်တီၣ်ထီၣ်လံာ်ပတံႉပဘၣ်လဲၤအဆီအါမးႉဒီးခဲအံၤခီန့ၣ်၀ဲၤဒၢးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲယၤလၢယဘၣ်အိၣ်ခိးတုၤလၢခဲကၢၣ်တနွံမုၢ်တနံၤမ့တမ့ၢ်မုၢ်ခံနံၤမီၤႉၦၤတနီၤဒုအတၢ်တံာ်တာ်တနွံႇတနီၤတံာ်တာ်အသီတဆံအိၣ်၀ဲ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇၦၤလဲၤတ့တၢ်တနီၤလၢအတံာ်တာ်ယံာ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ႇခီဖျိအနီၢ်ကစၢ်ဂ့ၢ်ကျိၤတဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးကမူၤကမၣ်အိၣ်၀ဲအဃိႇ၀ဲၤဒၢးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဆဲးကျိးမၤလီၤတံၢ်သံကွၢ်သံဒိးက့ၤ၀ဲလၢအနီၢ်ကစၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲရူတ့သ့ၣ်တဖၣ်တဆီအိၣ်၀ဲအဃိဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လၢကျိၣ်စ့အိၣ်၀ဲအသိးႇၦၤလၢအဲၣ်ဒိးဘၣ်န့ၢ်ချ့ချ့တဖၣ်တခီဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲခၢၣ်စးၦၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဘူးအလဲလၢအကလးပတီၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တကးဒံးဘၣ်ႇကမျၢၢ်လၢအလဲၤတ့၀ဲ(UID card)တဖၣ်အံၤတၢ်သမံသမိး၀ဲအနီၢ်ကစၢ်ဂ့ၢ်ကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအိၣ်၀ဲအသိးႇတၢ်သူ၀ဲစဲး(စကဲၤဖး)စုမုၢ်ကျၢၢ်ဒီးမဲာ်ချံတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဘၣ်မၤ၀ဲ(UID card)အံၤန့ၣ်ႇသုးကီၣ်ကးစံး၀ဲလၢႇခီဖျိတၢ်ကဖီၣ်ဂၢၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲထံဆၢကီၢ်ဆၢကမျၢၢ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးဒီးတၢ်ကကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်ၦၤလၢအဖီၣ်တၢ်ဂီၤခိၣ်အယီၤအဘျၢ်(အတူး)-အနီၢ်ကီၢ်(အစ့း)တဖၣ်အဂီၢ်ႇၦၤလၢအကခီဆူကီၢ်ဆၢတဖၣ်အံၤကဘၣ်မၤ၀ဲကိးဂၤအဂ့ၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၄)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

တကတီၢ်ဃီႇၦၤတဂၤလၢ်လၢ်လၢမ့တအိၣ်ဒီး(UID card)အံၤဘၣ်န့ၣ်တၢ်တဟ့ၣ်ခွဲးလၢကခီတဲာ်၀ဲကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်ဘၣ်အဃိႇစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤအပူၤဖိသၣ်အနံၣ်(၁၀)ဆူအဖီခိၣ်လၢကလဲၤခီဆူတရူးကီၢ်ႇအ့ၣ်ဒံၣ်ယၣ်ကီၢ်ဃုာ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢတဖၣ်ဒီးကလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတဖၣ်ဘၣ်မၤ၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ဒီးလၢတၢ်ဘၣ်မၤ၀ဲ(UID card)အံၤန့ၣ်အပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်၀ဲတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးတၢ်ဘျၢဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဆူထံဆၢကီၢ်ဆၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအိၣ်၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိသုးကီၣ်ကးအံၤမၤဃံးထီၣ်၀ဲကီၢ်ဆၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤကျဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ပဲာ်ဖးနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ