လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဒ်အမ့ၢ်တၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်ဒီးသွဲၣ်လး(သွၣ်)တဖၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ,တကီၢ်ခါခဲအံၤကျိၣ်စ့အတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ဆဲးဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲဒ်ညီနုၢ်အသိးကန့ၢ်တုၤဖဲလါမးရှးထီၣ်သီအပူၤလီၤအဂ့ၢ်,(TheBorderConsortium )ဒုးသ့ၣ်ညါဘိးဘၣ်ရၤလီၤထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလံၥ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲလၢ,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢမၤဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနၥ်ဝဲလၢကီၢ်အမဲရၤကၤပဒိၣ်ကပျဲပူၤဒီးဆဲးမၤစၢၤဝဲဒံးဘၣ်ဆၣ်ကီၢ်အမဲရၤကၤပဒိၣ်တပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဝဲဒံးဘၣ်ဒီး“ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤကျိၣ်စ့လၢတၢ်အိၣ်ဒံး,ဃုၥ်ဒီးကျိၣ်စ့အဂုၥ်အဂၤတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးခဲလၢၥ်အဖီခိၣ်,ခါဆူညါကဆဲးဟ့ၣ်လီၤဝဲတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်ဒီးသွၣ်တဖၣ်အံၤဒ်ညီနုၢ်အသိးန့ၣ်,ကန့ၢ်ဒၣ်တုၤဖဲလါမးရှးထီၣ်သီလီၤ”အဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,တၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်ဒီးသွၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအတၢ်ဆီတလဲသးမ့အိၣ်ထီၣ်တခီလၢတၢ်ကပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဝဲဒဲကဝီၤတလါဘၣ်တလါတၢ်သူတၢ်စွဲအဂီၢ်,ထိၣ်ဒွးလီၤဝဲလၢကဘၣ်ကကတီၤဃၥ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူစ့(၁,၃၀၀,၀၀၀)ဒီၣ်လၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဒ်အမ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,ဟဲခီဖျိဝဲလၢ(PRM)Bureau for Population, Refugees, and Migration အဂ့ၢ်(TBC)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤ(PRM)အတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အတၢ်အီၣ်တၢ်အီအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်,တုၤလၢခဲအံၤ(TBC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကလုၢ်လၢတၢ်ကဘၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒံးဘၣ်အဃိ,ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤကဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲဒၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်သိးညီနုၢ်အသိးလီၤအဂ့ၢ်,လံၥ်ပၥ်ဖျါအပူၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ကီၢ်ပယီၤအပူၤပှၤမၤသကိးတၢ်ဘၣ်ထွဲတၢ်မၤစၢၤအကျိၤအကျဲလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢ(USAID)တဖၣ်အံၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးဘံဘူဝဲအသိး,ခီဖျိတၢ်ပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံလၢတၢ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဝဲ(USAID)အကျိၤအံၤအဖီခိၣ်,(TBC)အတၢ်တိၤကျဲၤတဘိလၢအမ့ၢ်ဝဲ(LEARN)အံၤဘၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနါက့,ခီဖျိတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲလၢထံကီၢ်အဂၤတဖၣ်အတၢ်ဆီတလဲတအိၣ်ဝဲနီတမံၤဘၣ်အဃိ,အမဲရကၤထံကီၢ်ပဒိၣ်တဖၣ်အတၢ်ဆီတလဲမ့ၢ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ဒ်လဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်,အၢၣ်လီၤဝဲကဆဲးမၤစၢၤဝဲဒဲကဝီၤတဖၣ်တုၤအန့ၢ်တစုလီၤအဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
(TBC)အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤမၤစၢၤကွၢ်ထွဲဝဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်လၢတၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်သွဲၣ်လး(သွၣ်),ဃုၥ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်ပီးလီတဖၣ်တကပၤန့ၣ်လီၤ.ဒီးဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်အတၢ်ရဲၣ်အံၤစးထီၣ်ဝဲလၢ(၁၉၈၄)အခါလံၤလံၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤထီၣ်ဘးဝဲလၢအနံၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
