လါယနူၤအါရံၤ ၂၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ပဒိၣ်မါရှၤသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးလၢကညီသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်အံၤလၢ(၂၀၂၅)ခိၣ်ဖးအဂီၢ် KNU-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ လီၢ်ခၢၣ်သး သဲစးဝဲၤကျိၤခိၣ် ပဒိၣ်နီၢ်လွဲထူစ့ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် Phan Foundation ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပဒိၣ်နီၢ်လွဲထူစ့ မ့ၢ်သးစၢ်လၢပၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢလီၢ်ခၢၣ်သးထီဘိကမံးတံၥ်ကျါတဂၤအသိး လၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်ပှၤလၢ ရ့ဒီးခိၣ်နၢ်သူၣ်က့သးပှၢ်သ့ဒီးဟူးဂဲၤမၤတၢ်ဂ့ၤအဃိကြၢးဝဲဒီးခိၣ်ဖးအဖီခိၣ်ဘၣ်တၢ်ဃုထၢထီၣ်အီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤစ့စ့ဖါ လၢအမ့ၢ် ပဒိၣ်မါရှၤအဖိခွါဒိၣ်အံၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“တနံၣ်ညါအံၤ(Phan Foundation)အဂီၢ်န့ၣ်ပှၤဆှၢထီၣ်သးစၢ်မံၤန့ၣ်ကအိၣ်လၢ(၆)ဂၤ,(၇)ဂၤညါ. ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကြၢး ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲခိၣ်ဖးအံၤကိးဂၤဒဲးလီၤ.သနါက့ပဒီပုၢ်ဝဲၢ်တဖၣ်ပပှဲၢ်ထံက့ၤဒီးဘၣ်မနုၤပဃုထၢထီၣ်ဝဲသးစၢ်ပဒိၣ်နီၢ်လွဲထူစ့အံၤလဲၣ်န့ၣ် ပထံၣ်လၢအဝဲမ့ၢ်သးစၢ်တဂၤလၢကရၢမိၢ်ပှၢ်ဃုထၢထီၣ်အီၤလၢလီၢ်ခၢၣ်သးထီဘိကမံးတံၥ်.ဝံၤတကတီၢ်ဃီတၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤမူဒါလၢသဲစးဝဲၤကျိၤခိၣ်မီၤ.တၢ်လၢတၢ်ကရၢကရိပူၤန့ၣ် မ့ၢ်သးစၢ်တဂၤလၢစံးသ့ကတိၤတၢ်သ့ဒီးသူၣ်က့သးပှၢ်,ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ တဖၣ်လီၤ .ဒီး လၢအတၢ် ဖံးတၢ်မၤပူၤစ့ၢ်ကီးမၤတၢ်လဲၤလၢအဂ့ၢ်အကျိၤလီၤ.အဃိအကြၢးဒီးခိၣ်ဖးအံၤ အဖီခိၣ်ပဃုထၢ ထီၣ်အီၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲး စံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပဒိၣ်နီၢ်လွဲထူစ့လၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ(Phan Foundation)ခိၣ်ဖးအံၤ အသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ(၃၃)နံၣ်ဒီး ဖဲအပူၤကွံၥ် ၂၀၂၃ နံၣ် ၁၇ ဝီတဝီ ခ့ၣ်အဲယူၣ်ခီကရဲးပူၤအခါန့ၣ် တၢ်ဃုထၢထီၣ်အီၤလၢ လီၢ်ခၢၣ်သးသဲစးဝဲၤကျိၤခိၣ်တဂၤအသိးဝံၤ ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲမူဒါန့ၢ် ၃ နံၣ် ဃၣ်ဃၣ်ဝံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်လၤကပီၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
(Phan Foundation)မ့ၢ်တၢ်ကရၢကရိတခါလၢပၥ်ပနီၣ်ဝဲသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤကလဲၤထီၣ်လဲၤထီ ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်အဂီၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤလၢပပှၤတဝၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအဃိ ဒ်သိးပှၤတဝၢ ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တီတၢ်ြတၢ် အဂီၢ်န့ၣ် ယကဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်နီၢ်လွဲထူစ့ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“အဆိကတၢၢ်ယစံးဘျုးဘၣ်(Phan Foundation)လၢပၥ်ပနီၣ်ပဝဲဒၣ်သးစၢ်ဒီးဟ့ၣ်ဝဲခိၣ်ဖးတခါအံၤမီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ် ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤလၢပပှၤတဝၢအပူၤဒီးဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲဒၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဖံးတၢ်မၤကဒိၣ် ထီၣ်က လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အဂီၢ်မီၤ.လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢပပှၤတဝၢအပူၤန့ၣ်တၢ်တီတၢ်ြတၢ်န့ၣ်တၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲကိးဆၢကိးကတီၢ်ကိးမုၢ်နံၤလီၤ.ဒ်သိးပှၤတဝၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တီတၢ်တြၢ်အဂီၢ်ယကဂုၥ်ကျဲးစၢးထဲးဂံၢ်ထဲးဘါမၤတကးဒံးဘၣ်လၢပပှၤတဝၢပူၤလၢလၢဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသဲးစးမ့ၢ်ဂ့ၤကဟဲအါထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ယကဂုၥ်ကျဲးစၢးဆီၣ်ထွဲစ့ၢ်ကီး,ယဲကစၢ်စ့ၢ်ကီးယကဂုၥ်ကျဲးစၢးထဲးဂံၢ်ထဲးဘါလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဂီၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
ပဒိၣ်မါရှၤသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးလၢဘၣ်တၢ်ဃုထၢထီၣ်ဝဲတနံၣ်တဂၤအံၤ ကဘၣ်မ့ၢ်ဝဲကညီသးစၢ်(၃၅)နံၣ်ဆူဖီလၥ်လၢ အဟူးဂဲၤ မၤတၢ်လၢပှၤတဝၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီအဂီၢ်လၢတကွၢ်လီၤနီၢ်ကစၢ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဘၣ်ဒီး ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)ခိၣ်ဖးအံၤ အဂီၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကမံးတံၥ်(IDPs)အနဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်နီၢ်ဆှံဝါ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးခိၣ်ဖးလၢတနံၣ်ညါအံၤအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ကဟ့ၣ်လၤကပီၤဝဲဖဲလၢကဟဲတလါအံၤ လါယနူၤ အါရံၤ ၃၁ သီ ကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢ မုၢ်နံၤ ဖဲကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် Phan Foundation စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပဒိၣ်မါရှၤသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးလၢတၢ်စးထီၣ်ဟ့ၣ်ဝဲဖဲ(၂၀၀၈)တုၤလၢ(၂၀၂၄)နံၣ်အံၤန့ၣ် သးစၢ်လၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နီၢ်ဖီကဘျၢၣ်ထူ,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် စီၤညိၣ်ဝ့, ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် နီၢ်ဒံၣ်စ့ဘၢၣ်ဖီ,( Free Burma Ranger) စီၤထူထူအဲၣ်, (KWEG) နၣ်သၤဒၤအီၤ, (KWO) နီၢ်ကညီဖီ, (KESAN) နီၢ်ဆၣ်မူ, (Hpa-an Youth Network) စးရှဲ, စးသူၤလဲၤဝ့,(OKRSO)စီၤအဲသိၤ,(KWO)နီၢ်ဆၢဆၢ,( Free Burma Ranger)စီၤကၠိစဲၣ်, (KECD)စီၤဆၣ်န့ၢ်သီ, စီၤသ့ဂ့ၤမူ, တီအူကီၢ်ရ့ၣ် နီၢ်ဟ့ၤသံၤကၠူ, ပှၤဟူးဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲး စီၤအဲၣ်လဘၢၣ်ခၠိၤ, ဒီး ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပဒိၣ် နီၢ်ဝါဆှံ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
