KIC News

လါအီကူး ၉ သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်လၢအသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤအါထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၂၅)သီတုၤလၢတလါအံၤလါအီကၢးအပူၤ,သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်ဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်ဆူအသုးကလၢၤအပူၤအိၣ်ဝဲတယူၥ်ဃီဒီးတၢ်ဒုးဆဲးပြဲးကဲထီၣ်ဝဲလၢနိၣ်ခၠိနဲၣ်ပယီၤသုးကလၢၤတကပၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“(၂၀၂၄)လါမးရှးအတီၢ်ပူၤ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲဝဲအဖၢမုၢ်ဒီးနိၣ်ခၠိၣ်နဲၣ်အသုးကလၢၤခိၣ်ဃၢၤတဖၣ်န့ၣ်ပကတဲလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်မီၤနီၤ.ဒီးတုၤဃီၤကဒီးလၢလါအ့ဖြ့ၣ်လါမ့ၤလါယူၤတခီသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤန့ၣ်လီၤဘူကဒါက့ၤဝဲလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ဟဲဝဲတဘျီတခီၣ်လၢတၢ်ဆှၢတၢ်အီၣ်ဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်ဒုအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢနုၥ်လီၤက့ၤလၢလါယူၤလံ(၂၅)သီအလီၢ်ခံတုၤလၢခဲအံၤဒုဟဲအါထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲတပယူၥ်ဃီန့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်နိၣ်ခၠိနဲၣ်တကပၤန့ၣ်ဖဲလါအီကူး(၁)သီဒီး(၂)သီန့ၣ်တၢ်ဒုးဆဲးပြဲးကဲထီၣ်ကဒါက့ၤတဘျီခံဘျီဒံးအဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤအံၤဆှၢဃီၤဝဲတၢ်အီၣ်ဆူနိၣ်ခၠိၣ်နဲၣ်,တကူၣ်တၢၣ်ဒီးဇံဖၠူၤကိအသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢလိးရှါအသုးကလၢၤတကပၤတခီတဆှၢခီဝဲတၢ်အီၣ်ဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီဘၣ်အဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,သုးကီၣ်ကးအံၤမၤအါထီၣ်ဝဲအသုးဂံၢ်ဘါလၢဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံးခိၣ်တကပၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီး(KNLA )တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးတြီတံၥ်ဃၥ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,ဒ်သိးဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီကန့ၢ်လၢအသုးကလၢၤအပူၤကန့ၢ်အဂီၢ်,ဘၣ်သူဝဲလၢကဘီယူၤလီၤအဂ့ၢ်(KNLA )ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,သုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤ,လၢကဒီသဒၢအသုးကလၢၤအဂီၢ်,ခးလီၤလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူခိၣ်ဃၢၤကမျၢၢ်ဒူသဝီတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအသိး,(KNLA)တကပၤက့ၤခးဆၢကဒါအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤ,နိၣ်ခၠိၣ်နဲၣ်ဒီးလိးရှါပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးအိၣ်ဆိးဝဲအဃိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲကဒုဝဲအသးအိၣ်ဝဲဒီးတက့ၤအိၣ်ဆိးဘၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒံးဘၣ်အိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,တနီၤအဟံၣ်ဃီအူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲအီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါအီကူာ် ၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်မါရှၤလါဖါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤ ၂၀၂၃ နံၣ် အဂီၢ် ၦၤဟူးဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဖိစီၤအဲလ်ဘၢၣ်ခၠိၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (Phan Foundation)ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢအ (facebook page)ပူၤဖဲတနံၤအံၤလါအီကူာ် ၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စီၤအဲလ်ဘၢၣ်ခၠိၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအံၤတကီၢ်ခါမ့ၢ်သးစၢ်တဂၤလၢအဟူးဂဲၤလၢကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤတဂၤအသိးလၢကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)ကရူၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခိၣ်နၢ်တဂၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်(၂၀၂၁) သုးဟံန့ၢ် တၢ်စိတၢ်ကမီၤလီၢ်ခံန့ၣ်အ၀ဲနုာ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ထီဒါသုးမီၤစိရိၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤပူၤဒီတကတီၢ်တုၤလၢ ခဲအံၤတစု အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်တပာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအဖီခိၣ်ကဲထီၣ်တၢ်သူၣ်ဒူသးဒူလၢခါဆူညါတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ...

လါအီကူး ၈သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကမၤပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်လၢတၢ်တတၢၥ်တနါအပူၤအဂီၢ်,ကျဲထဲတဘိန့ၣ်ကဘၣ်မၤလီၤပှီၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤခဲလၢၥ်သနူအဂ့ၢ်,(KNU)ဆီၣ်တခူစံးဝဲလၢအလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤဖဲတနံၤအံၤလါအီးကူး(၈)သီအနံၤ,လၢအလီၤဘၣ်ဝဲ(၈)လွံၢ်ဖျၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤမုၢ်နံၤပှဲၤထီၣ်(၃၆)ဝီတဝီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ပကအုၣ်က့ၤထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤအဂီၢ်,ပကဘၣ်ဒုးလီၤမၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤသနူလၢကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤအပူၤအဃိ,ပကဖီၣ်လိၥ်စုမၤသကိးတၢ်တဂၤလၢလီၢ်သနၢၣ်အဂီၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်တခူဝဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢပှၤမၤသကိးတၢ်တဖၣ်ကိးဂၤအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤထံကီၢ်အဝဲအံၤန့ၣ်ကျဲအိၣ်ဝဲထဲတဘိလၢပကဘၣ်မၤလီၤမၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤသနူလၢထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်လၢပကမၤလီၤမၢ်သုးမီၤစိရိၤလၢထံကီၢ်အံၤအပူၤအဂီၢ်,ပကဘၣ်မၤသကိးတၢ်,တဂၤလၢလီၢ်သနၢၣ်ဒၣ်ပဝဲအသိး,လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒ်(ABSDF)ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်နါက့ကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ကသ့အါထီၣ်အဂီၢ်ပဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲပဒီပုၢ်ဝဲၢ်ပှၤပၢၢ်ဆၢတၢ်တဖၣ်ခဲလၢၥ်လီၤ.ဒီးခါဆူညါပကဟ့ၣ်လီၤပသးဆူၣ်ထီၣ်ဒ်သိးပတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီကတုၤထီၣ်လၢပတၢ်ပညိၣ်ဖီတၢၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်“မီၤစိရိၤလၢမုၢ်မဆါတနံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,အပူၤကွံၥ်မၤဝဲတပၣ်တံၣ်မီၤစိရိၤသနူတၢ်ဟ့ၣ်ခီဝဲပှၤလၢကဆဲးဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤအလီၢ်တစိၤဘၣ်တစိၤဒီးဒုးမၤပိၥ်ထွဲဝဲကျဲလၢအကမၣ်အံၤတပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဃိ,ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အံၤလီၤဘၣ်ဝဲတၢ်တတၢၥ်တနါအပူၤန့ၣ်လီၤ.ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်အံၤတစိၤဘၣ်တစိၤပိၥ်ထွဲဝဲကျဲလၢကမၣ်ဒီးမၤဝဲတၢ်ကမၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,တၢ်တဘၣ်ဆဲးဟ့ၣ်ခွဲးယၥ်လၢကဆဲးမၤဝဲလၢခါဆူညါလၢၤဘၣ်အဖီခိၣ်,ပဝဲကဘၣ်မၤကတၢၢ်ကွံၥ်မီၤစိရိၤသနူအံၤသပှၢ်ကတၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လၢတၢ်ကမၤလီၢ်ပှီၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤသနူဒီးကသူၣ်ထီၣ်ဝဲဖဲၣ်ဒရဲၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်,ပကဘၣ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,ပကဘၣ်နုၥ်လီၤဂဲၤလိၥ်ပၢၢ်ဆၢသကိးတၢ်လၢလီၢ်ကျဲသနၢၣ်ဒၣ်ဝဲကိးကပၤဒဲးအဂ့ၢ်,(KNU)ဆီၣ်တခူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ဖဲမီၤစိရိၤအခိၣ်အူန့ၤဝ့တီခိၣ်ရိၢ်မဲဝဲတပၣ်တံၣ်(မီၤစိရိၤ)အဆၢကတီၢ်,မၤကမၣ်ဝဲတၢ်ပၢတၢ်ြပး,မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဒီးတၢ်ရ့လိၥ်မုၥ်လိၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအကျဲသနူတဖၣ်အဃိ,ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အံၤလီၤဝဲတုၤလၢကဲထီၣ်က့ၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ထံကီၢ်လၢအဖှီၣ်အယၥ်ဒိၣ်ကတၢၢ်ပတီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကဘျါရှဲဝဲထံကီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်,ကီၢ်ပယီၤကၠိဖိတဖၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲဃ့ထီၣ်ဝဲ(ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်)ဒီးစးထီၣ်မၤဝဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤကဲထီၣ်အသးအံၤမ့ၢ်ဝဲစံၣ်စိၤနုၥ်တၢ်ပနီၣ်တခါလၢထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်သးပ့ၤနီၣ်အီၤတသ့ဘၣ်အသိး,ကၠိဖိတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအနုၥ်လီၤဝဲဒၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဒီးပှၤလၢအတူၢ်လိၥ်ဝဲဖဲၣ်ဒရဲၣ်ကျဲသနူအံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤ(၈)လွံၢ်ဖျၢၣ်အစၢၤအသွဲၣ်တဖၣ်ဖိတဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,(၈)လွံၢ်ဖျၢၣ်တၢ်ပူထီၣ်လီထီၣ်ထီဒါဝဲမီၤစိရိၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီတကတီၢ်အပူၤ,တၢ်ဂဲၤလိၥ်မၤထီဒါဝဲသုးမီၤစိၤရိၤသနူအၢသီကတီၢ်,ကီၢ်ပယီၤကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသွံၣ်ထံကပၢၤကဝါဒီးသးသမူအါဖျၢၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,ဖဲ(၃၆)နံၣ်ပှဲၤထီၣ်(၈)လွံၢ်ဖျၢၣ်မုၢ်နံၤအံၤန့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ယူးယီၣ်ဆူကၠိဖိလၢအဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်သးတဖၣ်ခဲလၢၥ်အအိၣ်အဂ့ၢ်,လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.

လါအီကူး ၇ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၄)တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ, ဖဲမဟါလါအီကူး(၇)သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအခါန့ၣ်လၢကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤအဂီၢ်တၢ်မၤဝဲတၢ်လိၥ်ခိၣ်လိၥ်ကွဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီးဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဒုးသုး(၂)ဘ့ၣ်ဟဲခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဖဲတၢ်မၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအလီၢ်အဂ့ၢ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်အသးအံၤန့ၣ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးဝဲလၢ "ပကီၢ်ဆၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢမၤထူရၤမုၢ်နံၤအဂီၢ်န့ၣ်ပကမၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဆဲးတမွဲးဖိဒီးပအိၣ်ဒီးပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်ြပၢမီၤနီၤ. မ့ၢ်လၢပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လိၥ်ကွဲတၢ်ြပၢအဃိသးန့ၣ်သုးကီၣ်ကးန့ၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ဒီးဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်က စီၣ်အဃိန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢဖျၢၣ်ထူပျီပူၤမီၤနီၤ. သနါက့တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်. "အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဖဲမဟါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်(၇)ဖျၢၣ်ဖဲတကဲးသဝီဃၢၤန့ၣ်တဘျီဒီးဖဲ(၂)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ကဒီးန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်(၈)ဖျၢၣ်လၢတကဲးပျီသီသဝီဖျၢၣ်ထူၣ်ပျီပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကီၢ်ဆၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဆံးတက့ၢ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢတၢ်သံတၢ်ပှၥ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခီန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဘၣ်ဃးဒီးသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးအံၤပၥ်ပနီၣ်ပှၤဒ်တၢ်ခးပနီၣ်အသိးမၤတံၥ်တၥ်ဝဲပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤထီဒါပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ. "ပပှၤသးစၢ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢတၢ်လိၥ်ခိၣ်လိၥ်ကွဲတကပၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးမၤတံၥ်တၥ်ဝဲပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမီၤနီၤ. မ့ၢ်ဝဲ ပဒုၣ်ပဒါအဃိသးန့ၣ်ကွၢ်ပပှၤကလုၥ်တလိၤဘၣ်ဒီးလၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပတၢ်ကရၢကရိအံၤကဲထီၣ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ခးပနီၣ်လီၤ. သနါက့ပမ့ၢ်ကွၢ်လၢတၢ်အိၣ်သးတံၢ်နီၢ်ခီန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်မၤဝဲမၤထူရၤမုၢ်နံၤန့ၣ်ပတလဲၤမၤတံၥ်တၥ်ဘၣ်,မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနီတမံၤဘၣ်မီၤနီၤ. ဒီးတုၤလၢပကမၤဝဲဒၣ်ပပှၤဒူပှၤဃိၤအမုၢ်နံၤလၢအပှဲၤထီၣ်ဝဲဒၣ်(၇၄)ဝီတဝီအံၤန့ၣ်ပအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ် ကျဲၤလၢသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်လိၥ်ခိၣ်လိၥ်ကွဲပြၢဒီးအဝဲသ့ၣ်ဟဲမၤတံၥ်တၥ်ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢမၤဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်ပပှၤကလုၥ်ခွဲးယၥ်လၢတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီအဂီၢ်လီၤ" အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးမ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲတကဲးပျီသီသဝီဖျၢၣ်ထူၣ်ပျီပူၤဒ်အံၤအဃိကမျၢၢ်ပှၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်ဒီးတၢ်မၤဝဲတၢ်လိၥ်ခိၣ်လိၥ်ကွဲအမူးလၢကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤအံၤအဂီၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မုၢ်ြပံပြါကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်ဒီးဘၣ်စိၥ်ကတီၢ်ဃၥ်ကွံၥ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ

လါအီကူး ၇ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဘၣ်ဃးဒီးလၢတၢ်လီၤဟံးန့ၢ်တၢ်ကစီၣ်အကျိၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖီခိၣ်ကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဘၣ်တၢ်ဒီး(Media)တၢ်ကစီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လိၥ်ဘှီလိၥ်မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဖုးန့ၣ်(KNU)ဒီး(IPCM)ကပၥ်ဖှိၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲအဂ့ၢ်(KNU)ဒီး(IPCM)ဆၢတဲၥ်လီၤဝဲဒၣ်ဒီးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအံၤဖဲတနံၤအံၤလါအီကူး(၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤအဖီခိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီးကီၢ်ပယီၤတၢ်ကစီၣ်သဘျ့ကီၣ်ကး(IPCM) မၤဝဲတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဘၣ်ဃးတၢ်ကဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်လၢ(Media)တၢ်တၢ်ကစီၣ်အကျဲသနူတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤဖဲလါအီကူး(၆)သီလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤဒီးပၥ်ဖှိၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါသကိးဝဲလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးရှဲလဲက့ၤဝဲဒၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါလၢအပူၤကွံၥ်တၢ်ထုးထီၣ်တ့ၢ်ဃၥ်အီၤဖဲလါအ့ၣ်ဖြ့ၣ်အတီၢ်ပူၤဘၣ်ဃး(Media)တၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီသကဲၥ်ပဝးဒီးတၢ်မၤအကျိၤအကွၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤန့ၣ်တၢ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်ဟံးန့ၢ်ဝဲတၢ်ဒိၣ်စိလၢ(Media)တၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်ဒီးမ့ၢ်ဒ်သိး(Media)တၢ်ကစီၣ်သ့တဖၣ်ကမၤန့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ(တၢ်ကစီၣ်)လၢအဘၣ်ဘျိးဘၣ်ဒါအဂီၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ရှဲလဲစံးဝဲဒၣ်ဒီးပၥ်ဖှိၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်သကိးဝဲတၢ်ပၥ်ဖျါဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤကျၤစ့စံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဘျီအံၤဒုပတၢ်ပညိၣ်တၢတထံၣ်န့ၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ဘၣ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ. တၢ်ကစီၣ်သန့သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပဝဲဒၣ်ပတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ပဝဲဒၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒီးတၢ်ထုးစုနဲၣ်ကျဲအီၤလၢတၢ်ကစီၣ်သန့သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပကဘၣ်ဆဲးမၤအီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်ဝဲမီၤနီၤ. အဃိန့ၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပတၢ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒီးပတၢ်ထုးစုနဲၣ်ကျဲအကျိၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကလဲၤအသးဘၣ်ဂ့ၤဘၣ်ဝီဘၣ်ဘျိးဘၣ်ဒါဒိၣ်ထီၣ်န့ၢ်သုးမီၤစိရိၤဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ပတၢ်ပညိၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.ဒီးခါဆူညါတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါတၢ်ကစီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်ဖံးသသကိးမၤသကိးလၢထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤတၢ်ဆီတလဲၤကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကစီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်လီၤ. ခါဆူညါပကဆဲးမၤသကိးဒ်လဲၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ပတၢ်တဲသကိးဝဲတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အကရၢခိၣ်ခံ(ပဒိၣ်စီၤဆၢဂ့ၤ),နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤခံ(ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိ), ပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်(စီၤကျၢၤစ့)ဃုၥ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီဒီးတၢ်ကစီၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤကမံးတံၥ်သ့ၣ် တဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီၢ်ပယီၤတၢ်ကစီၣ်သဘျ့ကီၣ်ကး(IPCM)တကပၤခီန့ၣ်အပှၤနဲၣ်တၢ်(နါဖီဂ့ၤ), နဲၣ်ရွဲၣ်(အူတိဆီၤလဲၣ်)ဒီးနဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်ပၥ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အဆၢလၢတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးန့ၢ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်(IPCM)နဲၣ်ရွဲၣ်(အူတိဆီၤလၣ်)စံးဝဲလၢ "တၢ်ဂ့ၢ်လိၥ်ဘှီလိၥ်သးအိၣ်သၢခါလွံၢ်ခါမီၤနီၤ. အဒိ-ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အသူးသ့ၣ်လၤကပီၤန့ၣ်အဲၣ်ဒိးတဲဖဲလဲၣ်တခါလဲၣ်. တၢ်ဒ်လဲၣ်ကလုၥ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢကဟဲမၤဘၣ်ဒိဝဲတၢ်သူးသ့ၣ်လၤကပီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပတၢ်လၢပဒိပၥ်မၤနီၣ်မၤဃါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃ့ကွၢ်ဝဲခီန့ၣ်ဒုကကဲထီၣ်ဝဲတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢပှၤမဲၥ်သၣ်ကပၥ်ဃုၥ်ဝဲလီၤ.လၢတၢ်ကစီၣ်ဝဲန့ၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်ဟံန့ၢ်ဒိၣ်စိပၢဝဲတဘၣ်အိၣ်ဘၣ်ဒ်န့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပၡဲလဲအီၤလၢအဖိးသဲးစးလီၤ.မ့ၢ်ဘၣ်တဲလၢအဖုၣ်ကိၥ်ဖိန့ၣ်တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲကျဲၤဝဲန့ၢ်မီၤနီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးကီၢ်ပယီၤတၢ်ကစီၣ်သဘျ့ကီၣ်ကး(IPCM)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ(၂၀၂၃)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၂၂)သီအနံၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤဒီးကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢတၢ်ကစီၣ်သန့,နီၢ်တဂၤစုၥ်စုၥ်တၢ်ကစီၣ်သန့,ကလုၥ်ဒူၣ်တၢ်ကစီၣ်သ့ဒီးလီၢ်ကဝီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်သန့သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်ပၥ်ဃုၥ်ပၥ်ဂီၢ်ဝဲဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်ခံဘျီတဘျီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

လါအီကူး ၇သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,လံမိကျီးသဝီလီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဃၥ်ဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၁၂)သီတဂၤအံၤ,အတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢအဆၢတဲၥ်ဝဲဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်တုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်သးစၢ်အံၤ,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်သ့ၣ်ညါထွဲဝဲလၢသုးကီၣ်ကးတဖၣ်ဖီၣ်ဃၥ်ဝဲအီၤဝံၤအလီၢ်ခံ,တသီခံသီအတီၢ်ပူၤတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိတအိၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်ဘူးထီၣ်လၢတလါလံအဂ့ၢ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲဖဲ(၇)လါ(၁၂)သီဖဲမီၤကနဲန့ၣ်လီၤ.တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်န့ၣ်ဒုၣ်ဒါခီန့ၣ်မ့ထံၣ်ဝဲကမျၢၢ်ပှၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢမ့တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်န့ၣ်သမံသမိးဝဲအတၢ်ဂီၤဒီးလီတဲစိသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲထီဘိလီၤ.လံၣ်မီၣ်ကျီးပိၥ်မုၣ်လၢပယီၤဖီၣ်အီၤတဂၤခီန့ၣ်စးထီၣ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးတနံၤဃီန့ၣ်ပဝဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်ညါထွဲလီၤ.ပှၤဖီၣ်အီၤဝံၤတသီခံသီအတီၢ်ပူၤပနၢ်ဟူလၢတၢ်ဆှၢကဒီးအီၤဆူ(စကခ)(၁၉)လၢဝ့ၢ်ရ့ၣ်တကပၤလၢတၢ်ကမၤဝဲ(စ့ၣ်ကၠီယ့)ဝံၤအလီၢ်ခံတုၤခဲအံၤပှၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢဒီးအီၤနီတဂၤလၢၤဘၣ်,ဘူးထီၣ်ဝဲလၢတလါလံ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လံမိကျီးလီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဃၥ်ဝဲအံၤအမံၤမ့ၢ်ဝဲ(မၣ်ခၠံၣ်စပဲၤ)သးနံၣ်(၁၈)နံၣ်ဒီးဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၁၂)သီအနံၤဂီၤခီ(၉)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်,အဝဲဒီးအဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါတဂၤလဲၤပှ့ၤတၢ်လၢ(နံၣ်ကယ့ၣ်)ဝံၤလီၢ်အခံမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၂)နၣ်ရံၣ်တခီအဆၢကတီၢ်ဆဲးလဲၤကဒီးဝဲလၢမီၤကနဲတကပၤလၢကမၤဘျၢဝဲအခိၣ်ဆူၣ်အဂီၢ်,လၢတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါထွဲဝဲအမိၢ်အပၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ပိၥ်မုၣ်သးစၢ်အံၤဖဲတၢ်သမံသမိးအီၤအဆၢကတီၢ်ခီဖျိသုးကီၣ်ကးတဖၣ်ထံၣ်ဝဲတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်လၢအလီတဲစိပူၤအဃိတၢ်ဖီၣ်ဝဲအီၤဒီး,သုးကီၣ်ကးလၢအဖီၣ်အီၤတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲမီၤကနဲခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခလရ၁၀၆)လၢအိၣ်ခိးတၢ်ဖဲ(ကျဲကောကျွေး)ကျဲနုၥ်လီၤတဖၣ်လီၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ ဒီးပိၥ်မုၣ်သးစၢ်လၢသုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဃၥ်ဝဲတဂၤအံၤန့ၣ်,တၢ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤအပရၢနီတမံၤလၢၤဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိအတၢ်ဘၣ်ထွဲအိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢအဃိ,သုးကီၣ်ကးတဖၣ်ကမၤဝဲအီၤသမံသမိးတုၤလၢခဲလီၤအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,အဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါလၢအလဲၤပိၥ်အခံတဂၤအံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဖီၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးအီၤတဘျီဃီအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,ဘၣ်တၢ်ပျၢ်လီၤကွံၥ်ဝဲလံသနၥ်က့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တထံၣ်ကတိၤဘၣ်တၢ်ဒီးအီၤဒံးဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,မီၤကနဲသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခလရ၁၀၆)ဟီၣ်ကဝီၤအံၤ,သုးကီၣ်ကးတဖၣ်မၤဝဲတၢ်သမံသမိးကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်တဖၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤအိၣ်ဝဲထီဘိတပယူၥ်ဃီဒီးဖီၣ်သမံသမိးဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိမုၣ်ခွါသ့ၣ်တဖၣ်ခဲအံၤခဲအံၤတကးဘၣ်,တနီၤတပျၢ်လီၤက့ၤဝဲလၢၤဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

လါအီကူာ် ၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံသၢနွံတနွံအခါန့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤအါထံထီၣ် ဒီးထံနုာ်လီၤ၀ဲလၢဒူသ၀ီစံာ်ပျီပူၤအဃိ ဘုသံဘုဟးဂီၤအိၣ်၀ဲဒၣ်တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံ ၂၄ သီန့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီ ထံထီၣ် ထံနုာ်လီၤလၢဒူသ၀ီပူၤတကးဒံးဘၣ်ဘုသ့ၣ်တဖၣ်ထံလုၢ်ဘၢ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ဘုလၢတၢ်သူၣ်ဃာ်၀ဲ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သံ၀ဲဒၣ်အိၣ်တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါအီကူး ၆သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်လၢဒ်သိးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၁),(၃) ဒီး(၅)သ့ၣ်တဖၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒုးယၥ်ရဲၣ်ကျဲၤဖဲပှဲၤလိၥ်ကျိဟီၣ်ကဝီၤကန့ၢ်အဂီၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကရၢခိၣ်ခဲအံၤဒီး(KNLA)အသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သုးကီၣ်ကးအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်တဲလီၤဝဲဖဲလါအူကူး(၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ဝဲအံၤန့ၣ် မ့အီၣ်လဲၣ်တၢ်မၤအိၣ်န့ၣ်ကမၤဝဲဒီးပတၢ်မၤအိၣ်န့ၣ်ကမၤအီၤအဂ့ၢ် (KNLA)အသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိ စီၤကၠီၣ်နံၣ် စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တဲဆၢက့ၤအလီၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်.တဲဆၢသနၥ်က့အဘျုးတအိၣ်ဘၣ်. မ့အီၣ်လဲန့ၣ် အတၢ်မၤအိၣ်န့ၣ်ကမၤဝဲဒီး ပဝဲပတၢ်မၤအိၣ်န့ၣ်ပမၤန့ၣ်လီၤ.မတဂၤမၤဟးဂီၤ (NCA)လဲၣ်? မ့ၢ်ကလုၥ်ဒူၣ်မၤဟးဂီၤဧါ? မ့အီၣ်လဲၣ်မၤဟးဂီၤဧါ န့ၣ်ယဆိမိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်သ့ၣ်ညါထွဲလီၤ. မ့အီၣ်လဲၣ်န့ၣ်ပှၤတဲလၢပျုၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒီးအဝဲဟံးထီၣ်မူဒါခဲအံၤန့ၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲတီၣ်ထီၣ်အသးန့ၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်သ့ၣ်ညါဒီးပှၤလၢနၢ်ပၢၢ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကနၢ်ပၢၢ်ဝဲလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် အံၤဆဲးလီၤဝဲထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပတုၤတၢ်ခးအလံၥ်ဃံးဃၥ်(NCA)ဘၣ်ဆၣ် အခိၣ်အနၢ်တနီၤန့ၣ်မၤထီဒါဝဲ(NCA)ဒီး ဟ့ၣ်ဝဲ(PDF)သ့ၣ်တဖၣ်သုးတၢ်သိၣ်လိ,...

လါအီကူး ၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၄)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်လၢလါအီကူးထီၣ်(၁)သီအ နံၤန့ၣ်ပယီၤသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်လူၤက့ၤဝဲခီပနံၥ်တၢ်မၤလီၢ်လၢအိၣ်ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(နိၣ်ဖးဒိၣ်)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ်(၁၀)ဂၤဘၣ်အဂ့ၢ်ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကဟဲထီၣ်လူၤက့ၤဝဲ(သ့ၣ်ခိၣ်)အခီပနံၥ်လၢကပၢဆှၢဒီသဒၢစၢၤဝဲအဂီၢ်, ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်လၢကျဲအဆၢကတီၢ်ကညီဒီကလုၥ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးရ့ၣ်(၁၂)အပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ခိးခးဝဲ လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤတစှၤန့ၢ်(၆)ဘျီဘၣ်အသိးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၁၂)ဂၤအဂ့ၢ်ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "တၢ်ဒုးခီန့ၣ်ဟဲကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ကဘၣ်ဟဲထီၣ်လူၤက့ၤဝဲဒၣ်(သ့ၣ်ခိၣ်)အခီပနံၥ်လၢအမ့ၢ်ဝဲ(မၤလၣ်သါ)မီၤနီၤ. မ့ၢ်ဒ်သိး(သ့ၣ်ခိၣ်)ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်က့ၤတၢ်ကသ့အဂီၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟဲပၢၤဃၥ်ဂၢၤဃၥ်ဝဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ. မ့ မ့ၢ်လၢပခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤခီန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲကအိၣ်လၢ(၁၂)ဂၤလီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဟဲ တုၤလၢခီပနံၥ်န့ၣ်ဖဲလါအီကူး(၅)သီအနံၤမီၤနီၤ. ပခိးခးအီၤလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်(ဆီၣ်ထိ)သဝီန့ၣ်တဘျီ, မ့ၢ်ဝံၤ န့ၣ်ဟဲက့ၤလီၤခးဖဲ(နိၣ်ဖးဒိၣ်)သဝီတၢ်ဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်တဘျီဒီးခဲလၢၥ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲလၢ(၆)ဘျီလံမီၤ"အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-က ညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤလၢတၢ်ကဟဲထီၣ်လူၤန့ၢ်က့ၤဝဲခီပနံၥ်တၢ်မၤအလီၢ်အံၤအဂီၢ်စးထီၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢလါအီကူးထီၣ်(၁)သီအနံၤလံဒီးဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်လၢကျဲကတီၢ်တၢ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိခးလီၤကဒါက့ၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်သံဝဲပှၤသဝီဖိတဂၤအသိးပယီၤသုးအံၤဟဲနုၥ်လီၤလၢ(ဆီၣ်ထိ)သဝီအပူၤဒီးခးသံဝဲပှၤသဝီဖိ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်ကစၢၢ်ဒိၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဃီဝဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၈၅)ပလီသုးအပှၤဒီးဘျံးဝ့ၢ်သုးကီၣ်ကးသုးအပှၤသ့ၣ် တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးအပှၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၆၀)ဒီး(၇၀)အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ်လဲၤတုၤခီပနံၥ်ဝံၤတသီ ဒီးဟဲက့ၤဂုၥ်က့ၤဝဲအခံအဆၢကတီၢ်ပယီၤအသုးကျိၤခိၣ်ယီၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲသုးရ့ၣ်(၁၂)ဒိးလီၤပၥ်ဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်ဒူသဝီလၢအိၣ်ဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်သးအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်ဆီၣ်ထိသဝီ,ဃူဖိးလူၢ်သဝီဒီးနိၣ်ဖးဒိၣ်သဝီသ့ၣ်တဖၣ်ဒူသဝီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဒီးကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ခီပနံၥ်လၢပယီၤသုးကျိၤဟဲက့ၤဂုၥ်က့ၤအခံတဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၣ်သုးကီၣ်ကးအိၣ်တ့ၢ်တအိၣ်တ့ၢ်ခီန့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီပနံၥ်လၢသုးကီၣ်ကးဟဲထီၣ်လူၤက့ၤဝဲဒၣ်အံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ကိးအမံၤလၢ(ပၠ့ၣ်ဖၠိထိ)ခီပနံၥ်ဒီးအိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(နိၣ်ဖးဒိၣ်)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ခီပနံၥ်တဖျၢၣ်လၢဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်ဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်ဒီးမၤဝဲဒၣ်(ရီဘၢၣ်)ကျီး ဒီးသူၣ်လီၤဝဲ(တိၣ်ရ့ၣ်ကဲဆဲး)ခီပနံၥ်တဖျၢၣ်အသိးမ့ၢ်ခီပနံၥ်တဖျၢၣ်လၢမၤသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါအီကူာ် ၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကျိဖးဒိၣ်အဃိ တလါအတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၈)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်(၁၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤ အသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အံၤ စးထီၣ်လါယူၤလံ ၁ သီတုၤ ၃၁ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤလီၢ်ကျဲတလီၢ်လီၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...